สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล

รองศาสตราจารย์ ดร.สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล (22 มิถุนายน พ.ศ. 2501 - ) นักวิชาการทางประวัติศาสตร์และการเมืองร่วมสมัย ปัจจุบันเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ประวัติ

รศ.ดร.สมศักดิ์ เกิดเมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2501 จบการศึกษาชั้นมัธยมปีที่ 1 และ 5 จากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (ส.ก.2514 หรือ รุ่น 90) จบการศึกษาศิลปศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 1) สาขาวิชาประวัติศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จบการศึกษาระดับปริญญาเอก จากมหาวิทยาลัยโมนาช ประเทศออสเตรเลีย ปัจจุบัน รศ.ดร.สมศักดิ์ เป็นรองศาสตราจารย์ ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

รศ.ดร.สมศักดิ์ สนใจกิจกรรมทางการเมือง มาตั้งแต่เป็นประธานนักเรียนสมัยมัธยมฯ และเป็นหนึ่งในผู้จัดทำ "ศึก" อันเป็นชื่อของหนังสือรุ่น ที่แจกจ่ายในงานประจำปีของโรงเรียน "วันสมานมิตร" ประจำปี พ.ศ. 2517 เป็นนักศึกษาธรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นแกนนำการปราศรัย ในช่วงเหตุการณ์ 6 ตุลา บนเวทีท้องสนามหลวง และต่อมาย้ายเข้าไปภายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ต่อมา เมื่อเกิดการล้อมปราบนักศึกษาประชาชนหัวก้าวหน้า ในวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 รศ.ดร.สมศักดิ์ ถูกเจ้าหน้าที่ทหารจับกุม ขณะหลบอยู่ภายในกุฏิพระสงฆ์ ที่วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร ข้างมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

โดย รศ.ดร.สมศักดิ์ เป็นหนึ่งในผู้ถูกจับกุมจำนวน 18 ราย อันประกอบด้วย สุธรรม แสงประทุม, อภินันท์ บัวหภักดี, ธงชัย วินิจจะกูล, ประพนธ์ วังศิริพิทักษ์, วิโรจน์ ตั้งวาณิชย์, มหินทร์ ตันบุญเพิ่ม, ประยูร อัครบวร, อรรถการ อุปถัมภากุล, สุรชาติ พัชรสรวุฒิ, อนุพงศ์ พงศ์สุวรรณ, โอริสสา ไอยราวัณวัฒน์, เสรี ศิรินุพงศ์, อารมณ์ พงศ์พงัน, สุรชาติ บำรุงสุข, บุญชาติ เสถียรธรรม (เป็นชาย), เสงี่ยม แจ่มดวง, สุชีลา ตันชัยนันท์ (เป็นหญิง) พร้อมทั้งนักศึกษาอีกหลายสิบคน ภายหลังได้รับการนิรโทษกรรม เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2521

รศ.ดร.สมศักดิ์ เป็นนักประวัติศาสตร์ ที่มีความสนใจในประวัติศาสตร์ไทยยุคใกล้ โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับการเมืองการปกครอง รวมทั้งผลงานการศึกษาค้นคว้า และการตีความประวัติศาสตร์จำนวนมาก โดยเฉพาะการศึกษาบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ ในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เช่นในระยะการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล, การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475, เหตุการณ์ 14 ตุลา, เหตุการณ์ 6 ตุลา และรัฐประหาร 19 กันยายน พ.ศ. 2549 โดยผลงานส่วนมากนำออกเผยแพร่ในอินเทอร์เน็ต เช่นบทความในเว็บไซต์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน, ฟ้าเดียวกัน, หนังสือพิมพ์ออนไลน์ประชาไท เป็นต้น นอกจากนี้ รศ.ดร.สมศักดิ์ ยังเข้าร่วมแสดงความคิดเห็นในเว็บไซต์ต่าง ๆ โดยใช้ชื่อและนามสกุลจริง เช่นเว็บบอร์ดฟ้าเดียวกัน และนิวแมนดาลา (นวมณฑล) เป็นต้น

ผลงาน

หนังสือ

• ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง

บทความ

• กรณีถวัติ ฤทธิเดช ฟ้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯ
• สมัคร สนุทรเวช กับถนนปรีดี
• สมศักดิ์ เจียมธีระสกุล, 2536. “ความผิดพลาดทางประวัติศาสตร์ของปรีดี พนมยงค์.” ผู้จัดการรายวัน, วันที่ 28 มิถุนายน 2536, พิมพ์ซ้ำในสุพจน์, 2536.
• ร.7 สละราชย์ ราชสำนัก, การแอนตี้คอมมิวนิสม์ และ 14 ตุลา
• พระราชหัตถเลขาสละราชย์ ร.7 ชีวประวัติของเอกสารฉบับหนึ่ง
• ปรีดี พนมยงค์, จอมพล ป., กรณีสวรรคต และรัฐประหาร 2500
• จุดเปลี่ยน 2500: เผ่า, สฤษดิ์ และพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
• การชำระประวัติศาสตร์ 14 ตุลา ภายใต้พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
• เหมาเจ๋อตง กับขบวนการนักศึกษาไทย
• กงจักรปีศาจ และหนังสือเกี่ยวกับกรณีสวรรคต
• เพลงพระราชนิพนธ์การเมือง กับการเมืองปี 2518-2519
• ชนวน:ภาพละครแขวนคอ ที่นำไปสู่กรณี 6 ตุลา
• คืนที่ยาวนาน:การไม่ตัดสินใจสลายการชุมนุมในธรรมศาสตร์ คืนวันที่ 5 ตุลาคม 2519
• ใครเป็นใครในกรณี 6 ตุลา
• ป๋วย อึ๊งภากรณ์, สล้าง บุนนาค, ธานินทร์ กรัยวิเชียร
• ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ปีเกิด, ลูกจีน, 6 ตุลา
• ลมเอยช่วยเป็นสื่อให้...
• คำประกาศขบวนการล้มเจ้า

แหล่งข้อมูลอื่น

• กลุ่มเว็บล็อกของ รศ.ดร.สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล
  • somsak รวมบทความ
  • somsak's footnotes เชิงอรรถของบทความ
  • somsak's work บันทึกผลงาน
  • somsak's coup รวมกระทู้เกี่ยวกับรัฐประหาร