สถานีอนามัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

สถานีอนามัย คือสถานบริการทางสาธารณสุขเป็นหน่วยงานที่อยู่ภายใต้กระทรวงสาธารณสุข สังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด และสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ซึ่งให้บริการด้านการรักษาพยาบาล งานควบคุมป้องกันโรค งานส่งเสริมสุขภาพ ที่เกี่ยวข้องกับประชาชนในเขตรับผิดชอบ ตั้งแต่เกิดจนตาย เดิมเรียกว่า สุขศาลา มาเปลี่ยนเป็น สถานีอนามัย และปัจจุบัน เปลี่ยนเป็น ศูนย์สุขภาพชุมชน ตำบลๆ หนึ่งจะมีจำนวนสถานีอนามัยประมาณ 1-2 แห่ง

สถานีอนามัยรับผิดชอบ งานบริการด้านสาธารณสุขต่างๆ เช่น ตรวจรักษาพยาบาลขั้นต้น การฝากครรภ์ การให้บริการสร้างเสริมภูมิคุมกันโรค ฉีดวัคซินเด็ก การดูแลโภชนาการเด็ก งานอนามัยโรงเรียน ตรวจสุขภาพเบื้องต้นสำหรับนักเรียน คัดกรองภาวะผิดปกติต่างๆเช่น เบาหวาน ความดันโลหิต คัดกรองมะเร็งปากมดลูก สำหรับหญิงวัยเจริญพันธุ์ การดูแลผู้พิการ การดูแลวัยทำงาน การดูแลผู้สูงอายุ ตรวจสุขภาพเบื้องต้น งานฟื้นฟูสมรรถภาพ และอีกมากมายภาระหน้าที่ เป็นสถานที่ดูแลประชาชนด้านสุขภาพที่ดูแลประชาชนตั้งแต่อยู่ในครรภ์ เกิด จนตาย

บุคลากร ตามกรอบกระทรวงฯ ประกอบด้วย

  1. เจ้าหน้าที่บริหารงานสาธารณสุข หัวหน้าสถานีอนามัย(บัจจุบันได้ถูกยุบตำแหน่งและตำแหน่งนี้ จนท.ที่จบ ป.ตรี ปรับไปเป็นนักวิชาการ ที่ไม่จบ ป.ตรี ปรับไปเป็น เจ้าพนักงานสาธารณสุขและยังคงเป็นหัวหน้าสถานีอนามัยเช่นเดิม กำลังอยู่ระหว่าง ปรับเป็น ผอ.รพสต.ตามนโยบายของรัฐบาล)
  2. นักวิชาการสาธารณสุข จบ ป.ตรี(สาธารณสุข )
  3. พยาบาลวิชาชีพ
  4. เจ้าพนักงานสาธารณสุข(จบ ปวท/ปวส)
  5. เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุข(จบ ปวท/ปวส)
  6. เจ้าพนักงานเภสัชกรรม(จบ ปวท/ปวส)
  7. เจ้าหน้าที่บันทึกข้อมูลและ/หรือ ผู้ช่วยเจ้าหน้าที่(จบ ม.6 ปวช ปวส ป.ตรี)

จำนวนบุคลากรอาจไม่ครบตามจำนวนนี้ ขึ้นอยู่กับจำนวนเจ้าหน้าที่ในสังกัด บางแห่งอาจมี 1 คน 2 คน หรือ 3 คนก็ได้ สาเหตุนี้จึงเป็นเหตุให้ เกิดปัญหาในการทำงานของสถานีอนามัยที่มีบุคลากรน้อย แต่จำนวนประชากรในเขตรับผิดชอบมาก ภาระงานที่มากมาย

แม้ว่าในปัจจุบันโรงพยาบาลระดับอำเภอจะครอบคลุมเกือบทุกอำเภอแต่ประชาชนส่วนใหญ่ยังต้องใช้บริการที่สถานีอนามัย ประชาชนในชนบท จะใช้บริการด้านสุขภาพกับสถานีอนามัย จนเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน ประชาชนจะเรียกเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในสถานีอนามัยว่า หมออนามัย ทั้งที่ความจริงแล้วเจ้าหน้าที่เหล่านี้ (ยกเว้นพยาบาล)ไม่มีแม่แต่ พรบ.วิชาชีพใด ใด มารองรับการทำงาน เคยมีการเสนอ พรบ.วิชาชีพสาธารณสุข หลายครั้ง เพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานของหมออนามัย มีสภามาดูแล หมออนามัยให้มีมาตรฐาน แต่ก็ถูกคัดค้าน จากหลายวิชาชีพจนตกไป ใน สภาผู้แทนฯ

ปัจจุบัน ได้มีการกำหนดให้สถานีอนามัยเปลี่ยนชื่อไปเป็น ศูนย์สุขภาพชุมชน โรงพยาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบล อย่างไรก็ตาม ยังคงนิยมเรียกว่าเป็นสถานีอนามัยอยู่เช่นเดิม