สถานีรถไฟกรุงเทพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก สถานีรถไฟหัวลำโพง)
กรุงเทพ
Bangkok
กิโลเมตรที่ 2.64
ยมราช
Yommarat
+2.17 กม. {{{note}}}
อุรุพงษ์
Urupong
+2.64 กม.
ดูเพิ่ม : รายชื่อสถานีรถไฟ ย่านชานเมือง
สถานีรถไฟกรุงเทพ
Bkk-Hualamphong-newlypainted-0802-1.jpg
ข้อมูลสถานี
ที่ตั้ง แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
พิกัด 13°44′24″N 100°31′05″E / 13.73999°N 100.518143°E / 13.73999; 100.518143
เชื่อมต่อ รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม
ชานชาลา 12 ชานชาลาราง (ตัวสถานี)
8 ชานชาลาราง (โรงรถดีเซลราง)
ระบบอาณัติสัญญาณ ไฟสีสองท่า
ข้อมูลอื่นๆ
เปิดใช้งาน 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459
รหัส 1001
เจ้าของ ไทย การรถไฟแห่งประเทศไทย
ปริมาณการเดินทาง
ผู้โดยสาร 60,000+ คนต่อวัน
ที่ตั้ง
Map Pathum Wan.png
ภายนอกสถานีรถไฟหัวลำโพง
ภายในสถานีรถไฟหัวลำโพง

สถานีรถไฟกรุงเทพ หรือที่นิยมเรียกกันว่า สถานีรถไฟหัวลำโพง เป็นสถานีรถไฟหลักของประเทศไทย และเป็นสถานีที่เก่าแก่ที่สุด สร้างในสมัย รัชกาลที่ 5 ในปี พ.ศ. 2453 สร้างเสร็จและเริ่มใช้งาน วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ในปัจจุบันสถานีรถไฟหัวลำโพง มีทางเชื่อมต่อที่มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่ดูกลมกลืนกับรถไฟฟ้ามหานครหรือรถไฟฟ้าใต้ดินบริเวณถนนพระรามที่ 4

การก่อสร้างสถานีกรุงเทพ ก่อสร้างในลักษณะโดมสไตล์อิตาเลียนผสมกับศิลปะแบบเรอเนสซองซ์ ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับสถานีรถไฟแฟรงก์เฟิร์ตในประเทศเยอรมนี การประดับหลัก ประดับด้วยหินอ่อนและเพดานมีการสลักลายนูนต่าง ๆ โดยมีนาฬิกาขนาดใหญ่ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 160 เซนติเมตร ตั้งอยู่กลางสถานีรถไฟเป็นสัญลักษณ์แห่งหนึ่ง

สถานีกรุงเทพ มีรถไฟประมาณ 200 ขบวนต่อวัน โดยมีผู้โดยสารหลายหมื่นคน (ข้อมูลปี พ.ศ. 2544) โดยเฉพาะช่วงวันสำคัญ เช่น วันขึ้นปีใหม่ วันสงกรานต์ จะมีผู้โดยสารเป็นจำนวนมาก

ประวัติ[แก้]

เดิมที สถานีรถไฟกรุงเทพ หรือที่นิยมเรียกกันว่า สถานีรถไฟหัวลำโพง ซึ่งคำว่า หัวลำโพง สันนิษฐานว่าตั้งชื่อตามคลองและทุ่งที่มีฝูงวัวที่วิ่งกันคึกคัก ที่เรียกว่า ทุ่งวัวลำพอง และได้เพี้ยนเสียงมาเป็น หัวลำโพง บ้างก็สันนิษฐานว่าเป็นชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งคือ ต้นลำโพง ซึ่งเคยมีมากในบริเวณนี้

สถานีนี้เริ่มสร้างในสมัย รัชกาลที่ 5 ในปี พ.ศ. 2453 สร้างเสร็จและเริ่มใช้งาน วันที่ 25 มิถุนายน พ.ศ. 2459 ในรัชสมัยรัชกาลที่ 6 สถานีรถไฟหัวลำโพง เดิมเป็นสถานีที่ให้บริการทั้งด้านการขนส่งสินค้า และขนส่งมวลชน ต่อมาการขยายตัวในด้านการโดยสารและขนส่งสินค้ามีมากขึ้น แต่ด้วยพื้นที่อันจำกัดเพียง 120 ไร่ จึงทำให้ต้องย้ายกิจการขนส่งสินค้าไปอยู่ที่ย่านสินค้าพหลโยธิน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 และทำการปรับปรุงสถานีรถไฟหัวลำโพงให้เป็นสถานีรถไฟสำหรับบริการด้านขนส่ง มวลชนเพียงอย่างเดียว เพื่อสามารถรองรับผู้โดยสารจากทั่วทุกสารทิศของประเทศ

ตัวสถานีแบ่งเป็นสองส่วนหลัก ได้แก่ อาคารมุขหน้า มีลักษณะเหมือนระเบียงยาว และอาคารโถงสถานีเป็นอาคารหลังคาโค้งขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบคลาสสิก (Classicism) คือ เป็นงานเลียนแบบสถาปัตยกรรมโบราณของกรีก - โรมัน จุดเด่นของสถานีหัวลำโพงอีกอย่างหนึ่งคือ กระจกสีที่ช่องระบายอากาศ ทั้งด้านหน้าและด้านหลังซึ่งประดับไว้อย่างผสมผสานกลมกลืนกับตัวอาคาร เช่นเดียวกับนาฬิกาบอกเวลาซึ่งติดตั้งไว้กลางส่วนโค้งของอาคารด้านในและด้าน นอก โดยเป็นนาฬิกาที่สั่งทำขึ้นพิเศษเป็นการเฉพาะ ไม่ระบุชื่อบริษัทผู้ผลิตเหมือนนาฬิกาทั่วๆ ไป

บริเวณที่พักผู้โดยสารเป็นห้องโถงชั้นครึ่ง ชั้นล่างซึ่งมีที่นั่งจำนวนมาก มีร้านค้าหลากหลาย ได้แก่ ร้านอาหาร ขนม เครื่องดื่ม ผลไม้ ขนมปัง ไอศกรีม หนังสือ ร้านขายยา ฯลฯ ก่อนถึงห้องจำหน่ายตั๋วล่วงหน้ายังมีห้องละหมาดอีกด้วย เหนือห้องประชาสัมพันธ์มีจอภาพขนาด 300 นิ้ว ควบคุมด้วยระบบ DOLBY DIGITAL ฉายเรื่องราวเกี่ยวกับการรถไฟ ส่วนชั้นลอย มีที่นั่งไม่มากนัก มีบริษัททัวร์ บริษัทรับจองโรงแรมและตั๋วเครื่องบิน บริการแลกเปลี่ยนเงินตรา และร้านกาแฟ

ที่ผนังด้านซ้ายและขวาของสถานีหัวลำโพงมีภาพเขียนสีน้ำ เป็นภาพสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญๆ ของประเทศ อาทิ พระบรมมหาราชวัง ตลาดน้ำ เขาวัง ภูกระดึง หาดสมิหลา ฯลฯ นอกจากนี้ที่ด้านหน้าสถานีมีสวนหย่อมและน้ำพุสำหรับประชาชน โดยข้าราชการรถไฟได้รวบรวมทุนทรัพย์จัดสร้างอนุสาวรีย์น้อมเกล้าฯ อุทิศส่วนกุศลถวายแด่พระพุทธเจ้าหลวง อนุสาวรีย์ที่ว่านี้เป็นรูป “ช้างสามเศียร” มีพระบรมรูปของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว แกะสลักเป็นภาพนูนสูงประดิษฐานอยู่ด้านบน

กิจการรถไฟในปัจจุบัน มีเส้นทาง เดินรถทั้งหมด 5 สาย สายที่ออกจากสถานีหัวลำโพง ได้แก่ 1. สายเหนือ ต้นทางอยู่ที่สถานีรถไฟหัวลำโพง ปลายทาง สถานีรถไฟเชียงใหม่ 2. สายตะวันออกเฉียงเหนือ ต้นทางอยู่ที่สถานีรถไฟหัวลำโพง เมื่อถึงสถานีรถไฟชุมทางถนนจิระจะแยกออกเป็น 2 สาย ดังนี้ 2.1 ปลายทางสถานีรถไฟหนองคาย 2.2 ปลายทางสถานีรถไฟอุบลราชธานี 3. สายตะวันออก ต้นทางสถานีรถไฟหัวลำโพง เมื่อถึงสถานีรถไฟชุมทางฉะเชิงเทราแล้วแยกออกเป็น 2 สาย คือ 3.1 ปลายทางสถานีรถไฟอรัญประเทศ 3.2 ปลายทางสถานีรถไฟบ้านพลูตาหลวง 4. สายใต้ต้นทางสถานีหัวลำโพง และสถานีธนบุรีเมื่อถึงสถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่แล้วแยกออกเป็น 2 สาย คือ 4.1 ปลายทางสถานีรถไฟบัตเตอร์เวอร์ธ ประเทศมาเลเซีย 4.2 ปลายทางสถานีรถไฟ สุไหงโก-ลก

และสายแม่กลอง รถออกจากสถานีวงเวียนใหญ่ ปลายทางสถานรถไฟมหาชัย จากนั้นข้ามเรือโดยสารไปต่อยังสถานีรถไฟวัดแหลม ปลายทางสถานรีถไฟแม่กลอง จ.สมุทรสงคราม

สถานีรถไฟหัวลำโพงในปัจจุบัน มีสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินให้บริการอยู่ภายในชั้นใต้ดินของสถานีรถไฟ

วิธีติดต่อสถานีกรุงเทพ โทร 02-621-8701 เว็บไซต์ www.facebook.com/bangkokstation

แผนผังสถานี[แก้]

G
ชานชาลารถไฟทางไกล
ชานชาลารถไฟทางไกล จำนวน 12 ชานชาลา เป็นชานชาลาเกาะกลาง
G
ชานชาลารถไฟฟ้าชานเมือง
ชานชาลา 1 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม รถชานเมือง สถานีปลายทาง
ชานชาลาเกาะกลาง, รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม รถชานเมือง ประตูรถจะเปิดทางด้านขวา
ชานชาลา 2 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม รถชานเมือง มุ่งหน้า สถานีรังสิต
ชานชาลา 3 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม รถด่วน สถานีปลายทาง
ชานชาลาเกาะกลาง, รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม รถด่วน ประตูรถจะเปิดทางด้านขวา
ชานชาลา 4 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม รถด่วน มุ่งหน้า สถานีรังสิต
G
ชั้นขายบัตรโดยสาร
ชั้นขายบัตรโดยสาร โถงพักคอยและรับผู้โดยสาร, ห้องขายบัตรโดยสาร, เครื่องขายบัตรโดยสาร, ร้านค้า, ทางออก
B1-B2
ส่วนของสถานีรถไฟฟ้ามหานคร
ชั้นขายบัตรโดยสาร ทางเดินเชื่อมไปยัง สถานีหัวลำโพง (รถไฟฟ้ามหานคร), ชั้นขายบัตรโดยสาร (รถไฟฟ้ามหานคร), ชานชาลาสถานี

อุบัติเหตุ[แก้]

สถานีรถไฟกรุงเทพมีอุบัติเหตุเกิดขึ้นหลายครั้ง[ต้องการอ้างอิง] ครั้งที่สำคัญได้แก่

อ้างอิง[แก้]

  • กรมรถไฟหลวง, รายงานกองบัญชาการครั้งที่ 20 กล่าวด้วยการเดินรถไฟหลวงทางขนาดใหญ่ในกรุงสยามประจำพระพุทธศักราช 2459 (ปีคฤศต์ศักราช 1916-17), โรงพิมพ์กรมรถไฟ, พระนคร, พ.ศ. 2460 (เก็บรักษาที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
  • กรมรถไฟหลวง,งานฉลองรถไฟหลวง 50 ปี, โรงพิมพ์กรมรถไฟ, พระนคร, พ.ศ. 2490
  • ประวัติสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) จากการรถไฟแห่งประเทศไทย
  • ประวัติสถานีรถไฟกรุงเทพ ฝ่ายการช่างโยธา การรถไฟแห่งประเทศไทย

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°44′24″N 100°31′05″E / 13.73999°N 100.518143°E / 13.73999; 100.518143

สถานีใกล้เคียง[แก้]

สถานีก่อนหน้า ขบวนรถไฟ สถานีต่อไป
สถานียศเส
มุ่งหน้า สถานีรังสิต
  รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม
ช่วงรังสิต-บางซื่อ-หัวลำโพง
  สถานีปลายทาง
สถานีปลายทาง   รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม
ช่วงหัวลำโพง-บางบอน-มหาชัย
  สถานีคลองสาน
มุ่งหน้า สถานีมหาชัย
สถานีปลายทาง   รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
เชื่อมต่อที่ สถานีหัวลำโพง
  สถานีสามย่าน
มุ่งหน้า สถานีบางซื่อ