สถานีรถไฟ
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สถานีรถไฟ คืออาคารหรือกลุ่มอาคาร ที่ใช้เป็นจุดจอด แวะพัก เปลี่ยนขบวน สำหรับการเดินรถไฟ มีการรับส่งผู้โดยสารเป็นภารกิจหลัก และรับส่งสินค้าบ้างเป็นครั้งคราว
เนื้อหา |
[แก้] ประเภทของสถานี
ประเภทของสถานีรถไฟได้แก่
[แก้] สถานีทั่วไป และ สถานีชุมทาง
สถานีทั่วไป เป็นสถานที่แห่งใดแห่งหนึ่ง ซึ่งเปิดรับส่งผู้โดยสาร และ/หรือสินค้า และเป็นสถานที่ซึ่งมีนายสถานีประจำอยู่และอนุญาตให้รถไฟเดินไปมาตามระเบียบการเดินรถ เช่น สถานีคลองมะพลับ สถานีแม่ตานน้อย ในเส้นทางสายเหนือ สถานีแผ่นดินทอง สถานีบ้านแสลงพัน ในเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือ สถานีบ้านดงบัง สถานีองครักษ์ ในเส้นทางสายตะวันออก และสถานีบูกิ๊ต สถานีแสงแดด ในเส้นทางสายใต้
สถานีชุมทาง เป็นสถานีที่ทางรถไฟสายหลัก และสายแยก แยกออกจากกัน ทั้งนี้ สถานีชุมทางก็มีคุณสมบัติเหมือนกันกับสถานีทั่วไปเช่นกัน กล่าวคือ เป็นสถานที่รับส่งผู้โดยสาร และ/หรือสินค้า และเป็นสถานที่ซึ่งมีนายสถานีประจำอยู่และอนุญาตให้รถไฟเดินไปมาตามระเบียบการเดินรถ ปัจจุบัน การรถไฟแห่งประเทศไทย มีสถานีชุมทางทั้งหมด 16 สถานี คือ
-
- สถานีชุมทางบางซื่อ กรุงเทพมหานคร
- สถานีชุมทางบ้านภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
- สถานีชุมทางบ้านดารา จังหวัดอุตรดิตถ์
- สถานีชุมทางแก่งคอย จังหวัดสระบุรี
- สถานีชุมทางถนนจิระ จังหวัดนครราชสีมา
- สถานีชุมทางบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา
- สถานีชุมทางฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา
- สถานีชุมทางคลองสิบเก้า จังหวัดฉะเชิงเทรา
- สถานีชุมทางศรีราชา จังหวัดชลบุรี
- สถานีชุมทางเขาชีจรรย์ จังหวัดชลบุรี
- สถานีชุมทางตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร
- สถานีชุมทางหนองปลาดุก จังหวัดราชบุรี
- สถานีชุมทางบ้านทุ่งโพธิ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
- สถานีชุมทางทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช
- สถานีชุมทางเขาชุมทอง จังหวัดนครศรีธรรมราช
- สถานีชุมทางหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
อนึ่งทั้งสถานีทั่วไปและสถานีชุมทางนั้น จัดให้อยู่ในประเภทเดียวกันคือ ประเภท สถานีรถไฟ โดยแบ่งชั้นสถานีเป็น 5 ระดับ ตามปริมาณรายได้จากการโดยสาร จำนวนประชากรในชุมชน และความสำคัญในการเดินรถไฟ (เช่น เป็นที่ตั้งของแขวงเดินรถ เป็นต้น) ดังนี้
-
- สถานีชั้นพิเศษ ได้แก่ สถานีกรุงเทพ และสถานีบรรจุและแยกสินค้ากล่องลาดกระบัง
- สถานีชั้น 1 เช่น สถานีชุมทางบัวใหญ่ สถานีนครศรีธรรมราช สถานีรถไฟเชียงใหม่ สถานีรถไฟพิษณุโลก สถานีรถไฟอุตรดิตถ์ และ สถานีรถไฟศิลาอาสน์
- สถานีชั้น 2 เช่น สถานีกบินทร์บุรี สถานีบ้านโป่งสถานีตะพานหิน
- สถานีชั้น 3 เช่น สถานีหินดาษ สถานีขุนตาน สถานีรถไฟพิชัย สถานีรถไฟชุมทางบ้านดารา
- สถานีชั้น 4 เช่น สถานีกะโดนค้อ สถานีวังโพ
[แก้] ป้ายหยุดรถ
เป็นสถานที่ที่ซึ่งขบวนรถหยุดเพื่อรับส่งผู้โดยสาร แต่ไม่มีการขนส่งสินค้าขึ้นลง รวมไปถึงป้ายหยุดรถจะไม่มีนายสถานีอยู่ประจำ ตัวอย่างเช่น ป้ายหยุดรถอุรุพงษ์ ป้ายหยุดรถพญาไท ในเส้นทางสายตะวันออก ป้ายหยุดรถนิคมรถไฟ กม.11 ป้ายหยุดรถนวนคร ในเส้นทางสายเหนือ ป้ายหยุดรถหนองกันในเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือ และป้ายหยุดรถจรัญสนิทวงศ์ ป้ายหยุดรถสะพานจุฬาลงกรณ์ ในเส้นทางสายใต้
[แก้] ที่หยุดรถ
เป็นสถานีที่ซึ่งขบวนรถหยุดเพื่อรับส่งผู้โดยสาร และขนส่งสินค้าขึ้นลง แต่ไม่มีนายสถานีอยู่ประจำ เช่น ที่หยุดรถบ้านแต้ ที่หยุดรถบ้านไร่ ในเส้นทางสายตะวันออกเฉียงเหนือ ที่หยุดรถปากแพรก ที่หยุดรถเขาหลุง ในเส้นทางสายใต้ เป็นต้น
[แก้] สถานีเฉพาะกิจ
สถานีเฉพาะกิจ คือสถานีที่ตั้งขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์พิเศษ เช่น เป็นสถานีขนส่งสินค้าอย่างเดียวไม่รับผู้โดยสาร (บางแห่งรับผู้โดยสารร่วมด้วย) นอกจากนี้ อาจจะเป็นสถานีสำหรับพระราชวงศ์ เช่น สถานีจิตรลดา
[แก้] รายชื่อสถานีรถไฟในประเทศไทย
- รายชื่อสถานีรถไฟ ที่ทำการเดินรถระหว่างสถานีโดยการรถไฟแห่งประเทศไทย
- รายชื่อสถานีรถไฟ ย่านชานเมือง (กรุงเทพ - ชุมทางบ้านภาชี)
- รายชื่อสถานีรถไฟ สายเหนือ (ชุมทางบ้านภาชี - สวรรคโลก เชียงใหม่)
- รายชื่อสถานีรถไฟ สายตะวันออกเฉียงเหนือ (ชุมทางบ้านภาชี - อุบลราชธานี หนองคาย ท่านาแล้ง)
- รายชื่อสถานีรถไฟ สายใต้ (ชุมทางบางซื่อ - คีรีรัฐนิคม นครศรีธรรมราช กันตัง ปาดังเบซาร์ สุไหงโก-ลก)
- รายชื่อสถานีรถไฟ สายตะวันออก (กรุงเทพ - ชุมทางคลองสิบเก้า ชุมทางแก่งคอย อรัญประเทศ แหลมฉบัง มาบตาพุด บ้านพลูตาหลวง ท่าเรือพาณิชย์สัตหีบ)
- รายชื่อสถานีรถไฟ สายตะวันตก (ธนบุรี ชุมทางหนองปลาดุก สุพรรณบุรี น้ำตกไทรโยค)
- รายชื่อสถานีรถไฟ สายแม่กลอง (วงเวียนใหญ่ - มหาชัย - บ้านแหลม-แม่กลอง)
- รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน เส้นทางปัจจุบัน (ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล)
- รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน สายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) เดินรถโดย บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพจำกัด (มหาชน) (บีเอ็มซีแอล) ภายใต้การกำกับของ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย ดูที่ รถไฟฟ้ามหานคร
- รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน สายสุขุมวิท (สายสีเขียว สาย 1) เดินรถโดย บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) (บีทีเอส) ดูที่ รถไฟฟ้า บีทีเอส
- รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน สายสีลม (สายสีเขียว สาย 2) เดินรถโดย บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) (บีทีเอส) ดูที่ รถไฟฟ้า บีทีเอส
- รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ในความรับผิดชอบของ การรถไฟแห่งประเทศไทย ดูที่ รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

