ศาลเตี้ย
ศาลเตี้ย หรือ ศาลเถื่อน (อังกฤษ: kangaroo court หรือ kangaroo trial) พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ว่า "เรียกการที่คนหรือกลุ่มคนที่ไม่มีอำนาจดำเนินคดีตามกฎหมายจับกุมคนมาชำระตัดสินความโดยพลการว่า ตั้งศาลเตี้ย" กล่าวคือ หมายถึง การดำเนินกระบวนยุติธรรมเก๊ เป็นภาษาปากที่ใช้เรียกกระบวนยุติธรรมซึ่งผู้พูดรู้สึกว่าไม่เป็นไปตามวิถีทางที่ถูกต้องหรือเป็นธรรม เช่น ศาลที่ใช้อำนาจดังต่อไปนี้เป็นต้น คือ ใช้อำนาจเบิกพยาน ใช้อำนาจถามค้านซึ่งพยาน เลี่ยงที่จะกล่าวหาตนเอง เลี่ยงที่จะไต่สวนหลักฐานลับ ใช้อำนาจควบคุมข้อต่อสู้ ใช้อำนาจสั่งให้หลักฐานบางอย่างที่ได้มาโดยไม่เหมาะสม ไม่เกี่ยวข้องกับคดี หรือไม่อาจใช้รับฟังได้โดยปรกติ (เช่น คำบอกเล่า) เป็นต้น เป็นอันตกไป ใช้อำนาจสั่งกันตุลาการหรือลูกขุนออกไปเหตุอคติหรือมีผลประโยชน์ขัดแย้งกัน หรือใช้อำนาจสั่งอุทธรณ์ ซึ่งอำนาจเหล่านี้ศาลไม่พึงใช้โดยลำพังหรือโดยปราศจากเหตุสำคัญจริง ๆ เพราะอาจเป็นการตั้งธงสำหรับคดีนั้น ๆ ไว้ล่วงหน้าอยู่แล้ว ทั้งนี้ ศาลเตี้ยมักมีวัตถุประสงค์เพื่อสั่งลงโทษ เพื่อปรับแปลงกระบวนยุติธรรม หรือเพื่อมิให้มีการสู้คดี เป็นการเฉพาะ ส่วนตุลาการของศาลเตี้ย เรียก "ตุลาการกำมะลอ" (อังกฤษ: mock justice)
คำว่า "kangaroo court" นั้น เชื่อได้ว่าไม่ได้มีที่มาจากประเทศออสเตรเลียซึ่งเป็นที่อยู่ศัยหลักของจิงโจ้ (kangaroo) เป็นแน่ แต่ได้รับการใช้ครั้งแรกสุดในการขุดทองที่แคลิฟอร์เนีย เมื่อ พ.ศ. 2396 โดยครั้งนั้นก็เรียก "mustang court" หรือ "ศาลม้าเถื่อน" เพราะในเหตุการณ์ดังกล่าว ศาลได้ดำเนินกระบวนยุติธรรมไปอย่างรีบเร่งประดุจม้าเถื่อนกระโดด และต่อมาก็เปรียบกับการกระโดดของจิงโจ้
ตัวอย่างของศาลเตี้ยในประวัติศาสตร์ ที่มีชื่อเสียที่สุดได้แก่ศาลเตี้ยของ โจเซฟ สตาลิน ผู้นำทหารเผด็จการ ซึ่งโจเซฟตั้งศาลขึ้นเพื่อใช้กำจัดศัตรูทางการเมืองของตนซึ่งเรียกเองว่าเป็น "ศัตรูของประชาชน" เหตุการณ์นี้ได้ชื่อว่า "การกวาดล้างครั้งใหญ่" (อังกฤษ: Great Purge) และศาลเตี้ยของโรแลนด์ เฟรซเลอร์ รัฐบาลนาซี ที่ตั้งขึ้นเพื่อใช้กำจัดศัตรูของลัทธินาซี นอกจากนี้ใน พ.ศ. 2551 อัยการสูงสุดแห่งสิงคโปร์ได้ยื่นฟ้องต่อศาลสูงให้สั่งลงโทษบุคคลสามคนที่ไปปรากฏตัวในงานเปิดอาคารศาลสูงใหม่โดยแต่งกายเลียนแบบเครื่องแบบตุลาการ[1]
ศาลเตี้ยยังหมายถึง การรุมประชาทัณฑ์ (lynching) หรือการที่ฝูงชนกลุ้มรุมทําร้าย เป็นการลงโทษบุคคลที่ตนเข้าใจหรือนึกว่ามีความผิด โดยไม่ดําเนินการตามกระบวนการยุติธรรม ได้ด้วย
[แก้] อ้างอิง
- ^ Three face court over kangaroo T-shirts (อังกฤษ)
[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น
- ค้นหารากศัพท์
- บทความเกี่ยวกับที่มาของคำว่า "ศาลเตี้ย" ในภาษาอังกฤษ
- "Frank Robinson:The Making of a Manager" by Russell Schneider
