ศาลา, ซุ้ม, ปะรำ หรือพิดาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ศาลาในอิหร่าน
ภาพวาดของซุ้มไม้เลื้อยในอิตาลี
พิดานในโปแลนด์
พิดานศักดิ์ที่ทำด้วยผ้าเหนือพระเจ้าเฮนรีที่ 8 และพระราชโอรสธิดา
ซุ้มชิโบเรียมในวัดในอิตาลี

การจะใช้คำว่า ศาลา หรือ ซุ้ม หรือ พิดาน อาจจะพิจารณาเป็นแนวทางได้จากหลักเกณฑ์ที่นำมาจากคำอธิบายของบทความเกี่ยวกับ ซุ้ม หรือ ศาลา ในภาษาอังกฤษข้างล่าง การจะเรียกว่าส่วนประกอบของสิ่งก่อสร้าง “ศาลา” หรือ “ซุ้ม” หรือ “พิดาน” ก็ควรจะศึกษาจากการคำเดิมที่เจ้าของภาษาใช้ ลักษณะหรือที่ตั้ง และประวัติความเป็นมาของสิ่งก่อสร้าง หรือการใช้สอยของตัวอาคาร

การจะใช้คำใดก็ตามแม้แต่เจ้าของภาษาเองก็มักจะใช้ลักษณะรูปทรงทางสถาปัตยกรรมเป็นเครื่องวัด หรือบางครั้งเจ้าของภาษาเองก็ใช้สับสน เหตุผลต่าง ๆ เหล่านี้เป็นเพียงข้อแนะนำไม่ตายตัวเพราะการเลือกใช้คำใดก็ควรจะขึ้นอยู่กับลักษณะของสิ่งก่อสร้างที่ทำให้ได้ความหมายทางภาพพจน์และความตั้งใจของผู้สร้าง และมีความหมายดีในภาษาไทยอย่างถูกต้อง

  • ศาลา (อังกฤษ: Pavilion) หมายถึงสิ่งก่อสร้างที่สร้างขึ้นเพื่อใช้ในการสร้างความสำราญ ที่อาจจะเป็นสิ่งก่อสร้างที่เป็นอิสระ หรือเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งก่อสร้างหลักตอนปลายของปีกสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ในสถาปัตยกรรมคลาสสิก
  • ศาลาเล็ก (อังกฤษ: kiosk) หมายถึงศาลาขนาดเล็กที่นิยมสร้างกันในตะวันออกกลางที่ปัจจุบันเผยแพร่มายังยุโรปและมาใช้เป็นร้านขายของขนาดย่อม
  • ศาลาไทย (อังกฤษ: Sala) หมายถึงสิ่งก่อสร้างที่มีลักษณะเป็นอาคารซุ้มโล่ง เป็นที่พบปะ นั่งเล่น ไว้หลบแดดหลบฝน ศาลาส่วนมากจะโล่งทั้ง 4 ด้าน พบได้ในประเทศไทย
  • ศาลาสวน หรือ ศาลากาซีโบ (อังกฤษ: Gazebo) หมายถึงสิ่งก่อสร้างที่มักจะเป็นทรงแปดเหลี่ยมหรือกลมที่มักจะสร้างในอุทยาน สวนสาธารณะ สวนในที่อยู่อาศัย หรือสถานที่สาธารณะ หรือสร้างติดกับกำแพงสวนที่มีหลังคาและเปิดรอบด้าน มักจะเป็นสิ่งที่ใช้ในการตกแต่งหรือการแสดงดนตรี
  • ซุ้มไม้เลื้อย (อังกฤษ: Pergola) หมายถึงสิ่งก่อสร้างที่ใช้ในสวนเพื่อใช้เป็นร่มเงาเหนือทางเดินหรือบริเวณที่นั่งพักผ่อนที่สร้างเป็นเสาที่รับตารางไม้ (lattice) เพื่อให้ไม้สามารถเลื้อยได้ หรือรักษารูปทรงของซุ้มตามที่ต้องการ
  • หอทัศนา หรือ ระเบียงทัศนา (อังกฤษ: Belvedere) หมายถึงส่วนประกอบของสิ่งก่อสร้างที่อาจจะเป็นระเบียงชั้นบนที่สร้างขึ้นเพื่อใช้ในการชมทิวทัศน์
  • พิดาน[1] (อังกฤษ: Canopy) หมายถึงส่วนประกอบของสิ่งก่อสร้างที่ยื่นออกมาจากสิ่งก่อสร้างหลักที่ใช้เป็นสิ่งตกแต่งหรือเป็นร่มเงา ที่อาจจะสร้างด้วยผ้าหรือโลหะก็ได้
  • พิดานศักดิ์ หรือ กลด (อังกฤษ: Baldachin หรือ Canopy of state) เดิมเป็นผืนผ้าที่ยื่นออกมาต่อมาเป็นวัสดุที่ถาวรขึ้นของสิ่งก่อสร้างที่อาจจะตั้งอยู่เหนือผู้หนึ่งผู้ใด หรือเหนือพระแท่นบรรทม หรือเหนือบัลลังก์ การใช้ก็เพื่อเป็นการแสดงฐานะของผู้ใช้ว่าเหนือกว่าผู้อื่น

อ้างอิง[แก้]

  1. ศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน:พิดาน[1]

ดูเพิ่ม[แก้]