วันดำรงราชานุภาพ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

วันดำรงราชานุภาพ ตรงกับวันที่ 1 ธันวาคม ของทุกปี กำหนดขึ้นเพื่อเป็นการระลึกถึงสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (21 มิถุนายน พ.ศ. 2405 - 1 ธันวาคม พ.ศ. 2486) ซึ่งวันดังกล่าวเป็นวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ของพระองค์

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เป็นพระราชโอรสองค์ที่ 57 ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาชุ่ม เมื่อวันเสาร์ แรม 9 ค่ำ เดือน 7 ปีจอ ตรงกับวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2405 พระองค์ยังทรงเป็นต้นราชสกุลดิศกุล

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเป็นกำลังสำคัญของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เคยตรัสชมพระองค์ เปรียบเทียบว่าเป็นเสมือน "เพชรประดับพระมหาพิชัยมงกุฎ" กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงมีบทบาทในการพัฒนาประเทศให้ได้รับความเจริญก้าวหน้า ทรงพัฒนางานด้านการปกครอง การศึกษา งานด้านสาธารณสุข ทรงริเริ่มก่อตั้งกระทรวงมหาดไทย และทรงเป็นปฐมเสนาบดี ก่อตั้งโรงพยาบาลในท้องถิ่นทุรกันดาร ก่อตั้งโอสถศาลาหรือสถานีอนามัยในปัจจุบัน

ทรงก่อตั้งกรมพยาบาล ซึ่งปัจจุบัน คือ กระทรวงสาธารณสุข และมีอีกหลายกระทรวง หลายกรม ที่ทรงเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้ง เช่น กรมศิลปากร ราชบัณฑิตยสภา พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอสมุดพระนคร และงานด้านอื่นอีกหลายด้าน นอกจากนี้พระองค์ยังทรงเป็นที่ปรึกษาสำคัญของรัชกาลที่ 5 ในการทำให้ประเทศรอดพ้นจากการเป็นเมืองขึ้นของต่างชาติในสมัยนั้นด้วย

เมื่อครั้งที่พระองค์ดำรงตำแหน่ง นายกราชบัณฑิตยสภา ทรงอนุรักษ์และชำระหนังสือสำคัญทางประวัติศาสตร์ และทรงนิพนธ์หนังสือที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ไว้จำนวนมากกว่า 650 เรื่อง ทรงพระปรีชาสามารถและชำนาญงานทางด้านประวัติศาสตร์ พระองค์จึงเป็นบุคคลไทยพระองค์แรก ที่ได้รับการยกย่องจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO)ให้เป็นบุคคลสำคัญของโลก เมื่อปี พ.ศ. 2505 และทรงได้รับการถวายพระนามว่า "พระบิดาแห่งประวัติศาสตร์ไทย"

พระราชานุสาวรีย์ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ บริเวณหน้าศาลาว่าการกระทรวงมหาดไทย

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]