วงศ์ปลาคางคก
| วงศ์ปลาคางคก | |
|---|---|
 |
|
| Thalassophryne nattereri, ชนิดที่พบในแม่น้ำอเมซอนบริเวณต้นแม่น้ำ | |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| Kingdom: | Animalia |
| Phylum: | Chordata |
| Class: | Actinopterygii |
| Order: | Batrachoidiformes |
| Family: | Batrachoididae |
| สกุล | |
|
วงศ์ย่อย Batrachoidinae |
|
วงศ์ปลาคางคก (วงศ์: Batrachoididae, ภาษาอังกฤษ: Toadfish) ถูกเรียกชื่อนี้เนื่องจากมีสีที่ไม่เป็นระเบียบ ดูสกปรกเลอะเทอะดูคล้ายกับคางคกหรือกบ (คำว่า Batrachus ในภาษากรีกหมายถึง กบ) มีอยู่ด้วยกัน 79 ชนิด ใน 21 สกุล ซึ่งส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่ในทะเล ในส่วนของการแพร่กระจายพันธุ์จะพบได้บ้างในเขตน้ำกร่อย และใน สกุล Thalassophryne จะมีชนิดที่อาศัยอยู่ในน้ำจืด ในทวีปอเมริกาใต้ คือชนิด T. amazonica
ปลาในวงศ์นี้ มีวิธีการล่าเหยื่อแบบซุ่มโจมตี (Ambush) โดยจะฝังตัวกับพื้นทราย ด้วยสีที่ดูเลอะเทอะไม่สะดุดตาช่วยให้หลบพ้นจากสายตาสัตว์นักล่าประเภทอื่น ๆ ได้เป็นอย่างดี มีหนามแหลมบริเวณหลังและหนามแหลมบริเวณส่วนคลุมเหงือกของปลากลุ่มนี้ โดยเฉพาะในสกุล Thalassophryne จะมีเป็นท่อซึ่งสามารถฉีดพิษไปยังศัตรูที่ต้องการที่จะล่าพวกมันเป็นอาหาร เพื่อป้องกันตัว
ปลาในวงศ์นี้สามารถส่งเสียงร้องได้ ในตัวผู้จะมีการใช้ถุงลมช่วยในการว่ายน้ำ ในการทำให้เกิดเสียงเพื่อดึงดูดตัวเมีย โดยจะส่งเสียงร้องว่า "อุบ อุบ" คนไทยถึงเรียกปลาในวงศ์นี้รวม ๆ กันว่า "ปลาอุบ" นอกจากนี้แล้วยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "ผีหลอก" หรือ "ตุ๊กแก" หรือ "คางคก"
เป็นปลาไม่มีเกล็ด เนื้อนิ่มลื่น โดยที่ตาอยู่ด้านบนของหัวที่มีขนาดใหญ่ ปากมีขนาดใหญ่รับกับขากรรไกรล่าง (Premaxilla) และขากรรไกรบน (Maxilla) เหงือกมีขนาดเล็กและมีเพียงข้างละอัน มีหนามแหลม 1 เส้น พร้อมกับเส้นครีบอ่อนจำนวนมาก
สามารถพบได้ในทะเลทั่วโลก มีเพียงแค่ไม่กี่ชนิดที่อาศัยอยู่ในแหล่งน้ำจืด เช่น Daector quadrizonatus ที่พบในประเทศโคลัมเบีย, Potamobatrachus trispinosus ที่พบในแม่น้ำอเมซอน และปลาย่าดุก (Batrachomoeus trispinosus) ที่พบได้ในบริเวณชายฝั่งและปากแม่น้ำในทวีปเอเชีย
อาศัยอยู่บริเวณพื้นใต้น้ำ ตั้งแต่แถบชายฝั่งไปจนถึงทะเลลึก เป็นปลากินเนื้อ สามารถกินอาหารได้หลากหลายและไม่เลือกขนาดแม้จะใหญ่กว่าตัวก็ตาม โดยจะหลบซ่อนอยู่ตามรอยแตกของหิน หรือ ขุดพื้นทรายเพื่อซ่อนตัวล่าเหยื่อ ตัวผู้จะสร้างรังและคอยปกป้องไข่หลังจากที่ตัวเมียทำการวางไข่แล้ว
