ลูคัส ครานาค
 |
บทความนี้ใช้ระบบคริสต์ศักราช เพราะอ้างอิงคริสต์ศักราชและคริสต์ศตวรรษ หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง |
| ลูคัส ครานาค | |
 ภาพเหมือนลูคัส ครานาคเมื่ออายุ 77 ปีโดย ลูคัส ครานาค ผู้ลูก (ค.ศ.1550) พิพิธภัณฑ์อุฟฟิซิ, ฟลอเรนซ์, ประเทศอิตาลี |
|
| ชื่อเมื่อเกิด | ลูคัส ซุนเดอร์ |
| วันเกิด | 4 ตุลาคม ค.ศ. 1472 โครนาค |
| วันเสียชีวิต | 16 ตุลาคม ค.ศ. 1553 วิตเต็นเบิร์ก |
| เชื้อชาติ | เยอรมัน |
| สาขา | จิตรกรรม |
| ประเภทงาน | จิตรกรรมสีน้ำมัน, ภาพพิมพ์, ภาพพิมพ์แกะไม้ และ การสลักโลหะ |
| ยุค | เรอเนซองส์ |
| งานสำคัญ | จิตรกรรมฝาผนังภายในชาเปลซาสเซ็ตติ |
ลูคัส ครานาค (เยอรมัน: Lucas Cranach der Ältere, อังกฤษ: Lucas Cranach the Elder) (4 ตุลาคม ค.ศ. 1472 - 16 ตุลาคม ค.ศ. 1553) เป็นจิตรกรสมัยศิลปะเรอเนซองส์คนสำค้ญของประเทศเยอรมนีในคริสต์ศตวรรษที่ 15 และ 16 ผู้มีความสำคัญในการเขียนภาพสีน้ำมัน, ทำภาพพิมพ์, ภาพพิมพ์แกะไม้ และ การสลักโลหะ (engraving) ชื่อเมื่อแรกเกิดของลูคัสคือ “ลูคัส ซุนเดอร์” หรือ “ซอนเดอร์” ที่โครนาคในอัพเพอร์ฟรังโคเนีย ต่อมาภายหลังชื่อก็ถูกรวมกับชื่อเมืองเกิดเป็นชื่อ “ลูคัส ครานาค” ลูคัสอาจจะเรียนศิลปะการเขียนภาพจากบิดาหรืออาจจะจากปรมาจารย์ทางภาคใต้ของเยอรมนี เช่นเดียวกับศิลปินร่วมสมัยเช่นแม็ทไทอัส กรึนวอลด์ผู้ที่ทำงานที่แบมเบิร์กและอาสชาฟเฟ็นบวร์ก แบมเบิร์กเป็นเมืองหลวงของสังฆมณฑลที่เมืองโครนาคตั้งอยู่
เนื้อหา |
ชีวิตเบื้องต้น [แก้]
ลูคัสผู้เมื่อเกิดชื่อ “ลูคัส มาเลอร์” เกิดที่โครนาคในอัพเพอร์ฟรังโคเนียได้รับการศึกษาเบื้องต้นเกี่ยวกับการเขียนภาพจากบิดาชื่อฮันน์ มาเลอร์ (“มาเลอร์” ในภาษาเยอรมันแปลว่า “จิตรกร”) มารดาผู้ใช้นามสกุลฮึบเนอร์เสียชีวิตในปี ค.ศ. 1491 ต่อมาลูคัสใช้ชื่อเมืองเกิดเป็นนามสกุล เราไม่ทราบว่าลูคัสได้รับการศึกษาเบื้องต้นด้วยวิธีใดแต่อาจจะเป็นการศึกษาที่ได้รับจากปรมาจารย์ของท้องถิ่นทางตอนใต้ของเยอรมันี เช่นเดียวกับศิลปินร่วมสมัยเช่นแม็ทไทอัส กรึนวอลด์ นอกจากนั้นก็มีหลักฐานบางอย่างที่บ่งว่าลูคัสใช้เวลาระยะหนึ่งในเวียนนาเมื่อราวปี ค.ศ. 1500
กุนเดอแรมผู้เป็นครูของลูกของครานาคกล่าวว่าครานาคแสดงความสามารถในการเป็นจิตรกรมาตั้งแต่ก่อนจะสิ้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 งานของครานาคเป็นที่สนใจของฟรีดริชที่ 3 อีเล็คเตอร์แห่งแซกโซนีหรือที่รู้จักกันว่า “ฟรีดริชเดอะไวส์” ผู้จ้างให้เป็นข้าราชสำนักเมื่อปี ค.ศ. 1504 เอกสารของเมืองวิตเต็นเบิร์กยืนยันคำกล่าวของกุนเดอแรม จากชื่อของครานาคที่ได้รับการบันทึกไว้เป็นครั้งแรกในเอกสารลงวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1504 เมื่อครานาคได้รับเงิน 50 กุลเด็นเป็นค่าจ้างครึ่งปีสำหรับการเป็น “ช่างเขียนของดยุก” (“pictor ducalis”) ครานาครับราชการกับดยุกและผู้สืบเชื้อสายต่อมาจนตลอดชีวิต แต่ก็สามารถรับงานนอกได้
ครานาคสมรสกับบาร์บารา เบร็นจ์เบียร์จากโกทา บาร์บาราเสียชีวิตที่วิทเท็นแบร์กเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 1540
อาชีพ [แก้]
.jpg)
สิ่งที่แสดงความสามารถในการเป็นศิลปินเป็นครั้งแรกมาจากภาพเขียนที่เขียนขึ้นในปี ค.ศ. 1504 ในช่วงแรกของชีวิตการทำงานครานาคมีความสามารถหลายด้านที่รวมทั้งการเขียนภาพตกแต่ง, ส่วนใหญ่จะเขียนภาพเหมือนและฉากแท่นบูชา, ภาพพิมพ์แกะไม้, งานสลักโลหะ และ งานออกแบบเหรียญกษาปณ์สำหรับพรินซ์อีเล็คเตอร์
ในช่วงแรกของการรับราชการครานาคก็สร้างความประทับใจให้แก่ข้าราชสำนักของพรินซ์อีเล็คเตอร์จากความเสมือนจริงของภาพนิ่งของกวาง และ สัตว์ปีกที่เขียนประดับผนังของวังทั้งที่โคบวร์กและที่โลคา งานเขียนกวางและหมูป่าเป็นงานที่เด่นเป็นที่ถูกพระทัย จนดยุกนำตัวครานาคติดตามไปในการล่าสัตว์ของพระองค์เพื่อที่ครานาคจะได้ทำการร่างภาพการล่าสัตว์ที่ทรงทำ
ก่อนปี ค.ศ. 1508 ครานาคเขียนฉากแท่นบูชาหลายแท่นสำหรับชาเปลของปราสาทวิทเท็นแบร์กแข่งกับอัลเบรชท์ ดือเรอร์, ฮันส์ บวร์กค์แมร์และผู้อื่น ภาพของดยุกและพระอนุชาจอห์นปรากฏบนงานชิ้นเอกของครานาคหลายชิ้น
ในปี ค.ศ. 1509 ครานาคเดินทางไปยังเนเธอร์แลนด์ เพื่อวาดภาพสมเด็จพระจักรพรรดิแม็กซิมิเลียนและเด็กชายผู้ต่อมาขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ครานาคลงชื่อย่อบนภาพเขียนมาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1508 ในปีนั้นพรินซ์อีเล็คเตอร์ประทานงูมีปีกให้เป็นสัญลักษณ์แก่ครานาค ตั้งแต่นั้นมาครานาคก็ใช้สัญลักษณ์ที่ได้รับในการลงชื่อบนภาพเขียน
ต่อมาพรินซ์อีเล็คเตอร์ประทานเอกสิทธิในการขายสินค้าเภสัชกรรมในวิทเท็นแบร์กให้แก่ครานาค และสิทธิบัตรสำหรับช่างพิมพ์โดยเฉพาะเอกสิทธิสำหรับลิขสิทธิ์ในการพิมพ์คัมภีร์ไบเบิล มาร์ติน ลูเทอร์ใช้สำนักพิมพ์ของครานาค ร้านขายยาของครานาคดำเนินกิจการต่อมาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1871 เมื่อต้องมาปิดลงเพราะไฟไหม้
ครานาคก็เช่นเดียวกับพรินซ์อีเล็คเตอร์ผู้เป็นมิตรกับฝ่ายปฏิรูปโปรเตสแตนต์มาตั้งแต่เริ่มแรก แต่ก็ยากที่จะระบุเวลาที่ครานาคได้พบปะกับมาร์ติน ลูเทอร์เป็นครั้งแรก หลักฐานที่เก่าที่สุดที่ระบุการติดต่อระหว่างครานาคและมาร์ติน ลูเทอร์มาจากการติดต่อในปี ค.ศ. 1520 ครานาคสร้างภาพพิมพ์ของลูเทอร์เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1520 เมื่อลูเทอร์ยังเป็นักบวชออกัสติน ห้าปีต่อมาลูเทอร์สละศีลบวชที่ครานาคเป็นผู้หนึ่งที่เป็นพยานในเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในการสมรสระหว่างลูเทอร์และคัททารินา ฟอน โบรา นอกจากนั้นแล้วครานาคก็ยังเป็นพ่ออุปถัมป์ของบุตรชายคนแรกของลูเทอร์ -- โยฮันนส์ “ฮันส์” ลูเทอร์ -- ผู้เกิดในปี ค.ศ. 1526
เมื่อพรินซ์อีเล็คเตอร์ฟรีดริชที่ 3 อีเล็คเตอร์แห่งแซกโซนีสิ้นพระชนม์ และจอห์นเดอะสเตดฟาสต์ขึ้นเป็นพรินซ์อีเล็คเตอร์องค์ต่อมา ตำแหน่งหน้าที่ของครานาคก็ไม่มีการเปลี่ยนแปลง ครานาคยังคงเป็นข้าราชสำนักคนโปรดของจอห์น ที่ในช่วงนั้นก็ได้รับตำแหน่งเป็นนายกเทศมนตรีของวิทเท็นแบร์กสองครั้ง ในปี ค.ศ. 1531 และในปี ค.ศ. 1540
ในปี ค.ศ. 1547 จอห์น ฟรีดริชถูกจับเป็นนักโทษในยุทธการมึลแบร์กและวิทเท็นแบร์กถูกล้อม เมื่อครานาคเขียนจดหมายจากบ้านเพื่อไปรายงานการจับกุมแก่อีเล็คเตอร์และอัครสังฆราชอัลเบร็ชแห่งไมนซ์ที่เคอนิกสแบร์กก็อดไม่ได้ที่จะแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์อันดีต่อจอห์น
ข้าพเจ้าไม่อาจจะซ่อนจากพระองค์ได้ว่าอีเล็คเตอร์ที่รักของเราถูกขโมยตัว ผู้ที่ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์เป็นต้นมาก็ได้แสดงความเป็นอีเล็คเตอร์อย่างเต็มตัวต่อเรา แต่พระเจ้าคงจะต้องช่วยปลดปล่อยพระองค์จากการจำจอง เพราะพระจักรพรรดิทรงพระปรีชาสามารถในการติดต่อกับพระสันตะปาปาที่พระเจ้าไม่อาจจะให้การอนุญาตได้
ระหว่างการล้อมสมเด็จพระจักรพรรดิคาร์ลผู้ทรงจำครานาคได้ก็ได้เรียกตัวครานาคให้ไปเฝ้าพระองค์ที่พิสทริทซ์ ครานาคก็เดินทางไปเฝ้าและคุกเข่าต่อหน้าพระพักตร์ขอให้พระองค์พระราชทานความปราณีต่อพรินซ์อีเล็คเตอร์จอห์น
สามปีต่อมาเมื่อบุคคลสำคัญของจักรวรรดิทำการพบปะกันที่ออกสบวร์กเพื่อมารับคำสั่งจากสมเด็จพระจักรพรรดิคาร์ล และทิเชียนก็ได้เดินทางมาเพื่อขอวาดภาพพระเจ้าฟิลิปที่ 2 แห่งสเปน จอห์นทรงเรียกตัวครานาคให้มาเยือนเมืองออกสบวร์ก และได้พำนักอยู่กับพรินซ์อีเล็คเตอร์จอห์นผู้ที่ยังอยู่ในการควบคุม และในปี ค.ศ. 1552 ก็ได้ร่วมเดินทางกลับ
ครานาคเสียชีวิตเมื่ออายุได้ 81 ปีเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ค.ศ. 1553 ที่ไวมาร์ ครานาคมีบุตรชายสองคนที่เป็นศิลปินทั้งสองคน: ฮันส์ ครานาคผู้ที่ไม่ทราบรายละเอียดกันเท่าใดนักผู้เสียชีวิตที่โบโลนยาในปี ค.ศ. 1537 และลูคัส ครานาค (ผู้ลูก) ผู้เกิดในปี ค.ศ. 1515 และเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1586 และบุตรีอีกสามคน คนหนึ่งชื่อบาร์บาราผู้สมรสกับคริสเตียน บรึคผู้เป็นบรรพบุรุษของโยฮันน์ วอล์ฟกัง ฟอน เกอเทอ
อ้างอิง [แก้]
- Snyder, James; Northern Renaissance Art, 1985, Harry N. Abrams, ISBN 0-13-623596-4
ดูเพิ่ม [แก้]
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่น ๆ เกี่ยวกับ ครานาค- ชีวประวัติของ ลูคัส ครานาค: ภาพเขียนอื่นๆ (Web Gallery of Art)
- ภาพเขียนของ ลูคัส ครานาค: ภาพเขียนอื่นๆ (Web Gallery of Art)
สมุดภาพ [แก้]
-
ภาพเหมือนของเจ้าหญิงแซ็กโซนี
-
โยฮันน์ คัสพิเนียน
-
พ่อของมาร์ติน ลูเทอร์
-
แม่ของมาร์ติน ลูเทอร์
-
ฟิลลิป เมลานชทอน (Philipp Melanchthon)
-
“Ein ungleiches Paar” ค.ศ. 1532
-
จอห์น เฟรดเดอริค 1, อีเล็คเตอร์แห่งแซ็กโซนี
-
จูดิธและหัวของโฮโลเฟอร์เนส
-
“ครุ่นคิด” (Melancholie) ค.ศ. 1532
-
“ภาพเหมือนของ Herzoginnen Sybille, Emilla und Sidonia von Sachsen” ราว ค.ศ. 1535
-
“พระเยซูเท็จ”
-
มนุษย์หมาป่า ค.ศ. 1512
