ลายใบอาแคนธัส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ลายแกะสลักใบอาแคนธัสแบบนอร์ดิค
ลายอาแคนธัสออกแบบโดยวิลเลียม มอร์ริส

ลายใบอาแคนธัส (อังกฤษ: Acanthus) เป็นลวดลายการตกแต่งทางศิลปะที่เป็นมักจะเห็นกันเสมอที่เป็นการตกแต่งด้วยใบไม้[1] ในงานสถาปัตยกรรมจะเป็นประติมากรรมที่แกะหินหรือไม้ออกมาเป็นใบไม้ตามลักษณะของ “ใบอาแคนธัส” จากบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนที่มีลักษณะคล้ายใบธิสเซิล, ต้นฝิ่น หรือ พาร์สลีย์

ลายอาแคนธัสเป็นลายที่พบเสมอในการแกะหัวเสาแบบโครินเธียน และแบบผสม (Composite order) และใช้ในการตกแต่งเป็นบัวนูน (frieze) รอบตอนบนของสิ่งก่อสร้างเป็นต้น กรีกโบราณเป็นชนกลุ่มแรกที่ใช้ลายอาแคนธัสในการตกแต่งและมาวิวัฒนาการให้วิจิตรขึ้นโดยการม้วนปลายใบโดยโรมัน ลายนี้ก็ยังคงนิยมใช้กันต่อมาถึงสมัยไบแซนไทน์, โรมาเนสก์ และ กอธิค และมาจนกระทั่งถึงทุกวันนี้

ลายอาแคนธัสใช้ในการตกแต่งทั้งภายในและภายนอกอาคาร ภายในอาคารก็ใช้ตกแต่งเป็นบัวประกบ (crown molding) ที่ใช้ในตกแต่งส่วนบนเช่นตอนบนของหัวเสาอิง หรือ ตอนบนของตู้ นอกจากนั้นก็ยังใช้ในงานศิลปะของยุคกลาง และ ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาโดยเฉพาะในงานประติมากรรม งานแกะสลักไม้ และงานบัวนูน

ความสัมพันธ์ระหว่างอาแคนธัสที่เป็นเครื่องตกแต่งและอาแคนธัสที่เป็นพันธุ์ไม้เป็นเรื่องที่โต้แย้งกันมานาน นักประวัติศาสตร์ศิลปะ Alois Riegl โต้ไว้ในหนังสือ “Stilfragen” ว่าอาแคนธัสที่เป็นเครื่องตกแต่งที่วิวัฒนาการมาจากลายใบปาล์ม (palmette) และมาละม้ายใบอาแคนธัส (Acanthus spinosus) เอาทีหลัง[2]

อ้างอิง [แก้]

  1. ^ Philippa Lewis & Gillian Darley, Dictionary of Ornament (1986) Pantheon: NY
  2. ^ A. Riegl, tr. E. Kain, Problems of style: foundations for a history of ornament (Princeton, 1992), 187-206.

แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]