รีเซพเตอร์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

รีเซพเตอร์(อังกฤษ:receptor) ใน ชีวเคมี เป็นโปรตีนที่อยู่บน เยื่อหุ้มเซลล์ (cell membrane)หรือใน ไซโตพลาสซึม (cytoplasm) หรือ นิวเคลียส (cell nucleus) ที่จะเชื่อมต่อกับโมเลกุลเฉพาะซึ่งเรียกว่า ลิแกนด์ (ligand) เช่น สารสื่อประสาท, ฮอร์โมน หรือสารประกอบอื่นๆ และทำให้เกิดการเริ่มต้นตอบสนองของเซลล์ต่อลิแกนด์ นั้นๆ

เนื้อหา 1 Overview 2 ทรานเมมเบรน รีเซพเตอร์ (Transmembrane receptors) 2.1 เมตาโบโทรปิก รีเซพเตอร์ (Metabotropic receptor) 2.1.1 จี โปรตีน-คูเปรด รีเซพเตอร์ (G protein-coupled receptors) 2.1.2 ไทโรซีน ไคเนส รีเซพเตอร์ (Tyrosine kinase receptors) 2.1.3 กัวนิลิล ไซเคลส รีเซพเตอร์ (Guanylyl cyclase receptors) 2.2 ไอโอโนโทรปิก รีเซพเตอร์ (Ionotropic receptors) 3 อินทราเซลลูลาร์ (Intracellular receptors) 3.1 ทรานสคริปชั่น แฟคเตอร์ (Transcription factors) 3.2 อื่นๆ 4 ลิงค๋เกี่ยวข้อง

[แก้] Overview

รีเซพเตอร์มีหลายรูปแบบขึ้นอยู่กับ ลิแกนด์ และหน้าที่ของมัน เช่น

• บางรีเซพเตอร์โปรตีนเป็นเพอริเฟอรัล เมมเบรน โปรตีน (peripheral membrane protein)*ฮอร์โมน รีเซพเตอร์ และ นิวโรทรานสมิตเตอร์ รีเซพเตอร์ หลายตัวเป็น ทรานเมมเบรน รีเซพเตอร์ (transmembrane receptor) ชึ่งประกอบด้วยไลปิด 2 ชั้น (lipid bilayer)ของเซลล์ เมมเบรนรีเซพเตอร์พวกนี้แบ่งเป็น 2 ชนิด คือ
  • เมตาโบโทรปิก รีเซพเตอร์ (Metabotropic receptor) เป็นรีเซพเตอร์คู่กับ จี โปรตีน(G protein)และมีผลต่อเซลล์ทางอ้อมผ่านเอ็นไซม์ที่ควบคุม ไอออน แชนแนล (ion channel)
  • ไอโอโนโทรปิก รีเซพเตอร์ (Ionotropic receptor) ประกอบด้วยรูกลางที่ทำหน้าที่ประตู ลิแกนด์-เกตเตด ไอออน แชนแนล
• รีเซพเตอร์ประเภท อินทราเซลลูลาร์ โปรตีน (intracellular proteins) เช่น สเตอรอยด์ฮอร์โมน รีเซพเตอร์ รีเซพเตอร์บ่อยครั้งสามารถเข้า นิวเคลียส และมีผลต่อ การแสดงออกทางพันธุกรรม (gene expression)
• รูปร่างและบทบาทของรีเซพเตอร์มีผลต่อฤทธิ์ของยา ณ จุดเชื่อมต่อบนรีเซพเตอร์

[แก้] ทรานเมมเบรน รีเซพเตอร์ (Transmembrane receptors)

[แก้] เมตาโบโทรปิก รีเซพเตอร์ (Metabotropic receptor)

[แก้] จี โปรตีน-คูเปรด รีเซพเตอร์ (G protein-coupled receptors)

รีเซพเตอร์ รู้จักกันในชื่อ 7 ทรานเมมเบรน รีเซพเตอร์ หรือ 7TM รีเซพเตอร์.

• "มัสคารินิก อะซิทิลคอลีน รีเซพเตอร์ "หรือ Acetylcholine receptors (Muscarinic acetylcholine receptor-Acetylcholine และ [Muscarine]])
• อะดีโนซีน รีเซพเตอร์ (Adenosine receptor-Adenosine)
• อะดรีโนเซพเตอร์ (Adrenoceptor-Adrenergic receptor adrenaline, and other structurally related hormones and drugs)
• กาบา รีเซพเตอร์ , Type-B (GABA receptor-γ-Aminobutyric acid or GABA)
• แองกิโอเทนซิน รีเซพเตอร์ (Angiotensin receptor-แองกิโอเทนซิน)
• แคนนาบินอยด์ รีเซพเตอร์ (Cannabinoid receptor-แคนนาบินอยด์)
• คอลีซีสโตคินนิน รีเซพเตอร์ (Cholecystokinin receptor-คอลีซีสโตคินนิน)
• โดพามีน รีเซพเตอร์ (Dopamine receptor-โดพามีน)
• กลูคากอน รีเซพเตอร์ (Glucagon receptor-กลูคากอน)
• เมตาโบโทรปิก กลูตาเมต รีเซพเตอร์ (Metabotropic glutamate receptor-กลูตาเมต)
• ฮีสตามีน รีเซพเตอร์ (Histamine receptor-ฮีสตามีน)
• โอลแฟคตอรี่ รีเซพเตอร์ (Olfactory receptor- โอลแฟคชั่น)
• โอปออยด์ รีเซพเตอร์ (Opioid receptor-โอปออยด์)
• โรดอปซิน (Rhodopsin-photoreceptor)
• ซิคริติน รีเซพเตอร์ (Secretin receptor-ซิคริติน)
• เซอโรโทนิน รีเซพเตอร์ (Serotonin receptor-เซอโรโทนิน 5-Hydroxytryptamine or 5-HT)
• โซมาโตสแตติน รีเซพเตอร์ (Somatostatin receptor-โซมาโตสแตติน)
• ฯลฯ...

[แก้] ไทโรซีน ไคเนส รีเซพเตอร์ (Tyrosine kinase receptors)

• อีริโทรพอยอีติน รีเซพเตอร์ (Erythropoietin receptor-Erythropoietin)
• อินสุลิน รีเซพเตอร์ (Insulin receptor-Insulin)
• รีเซพเตอร์ สำหรับ โกรว์ท แฟคเตอร์ (growth factor) & ไซโตคีน (cytokine)
• ฯลฯ...

[แก้] กัวนิลิล ไซเคลส รีเซพเตอร์ (Guanylyl cyclase receptors)

• GC-A & GC-B: รีเซพเตอร์ สำหรับ เอเทรียล-เนตริยูรีติก เปปไทด์ (Atrial-natriuretic peptide-ANP) และ เนตริยูรีติก เปปไทด์ อื่น
• GC-C: กัวนิลิน รีเซพเตอร์ (Guanylin receptors)

[แก้] ไอโอโนโทรปิก รีเซพเตอร์ (Ionotropic receptors)

• นิโคตินิก อะซิทิลคอลีน รีเซพเตอร์ อะซิทิลคอลีน รีเซพเตอร์ (Acetylcholine, Nicotine)
• ไกลซีน รีเซพเตอร์ (GlyR) (Glycine receptor-ไกลซีน, สตริชนิน(Strychnine))
• กาบา รีเซพเตอร์: GABA-A, GABA-C (GABA)
• กลูตาเมต รีเซพเตอร์: NMDA receptor, AMPA receptor, and ไกเนส รีเซพเตอร์ (กลูตาเมต)
• 5-HT₃ รีเซพเตอร์ (เซอโรโทนิน)

[แก้] อินทราเซลลูลาร์ (Intracellular receptors)

[แก้] ทรานสคริปชั่น แฟคเตอร์ (Transcription factors)

• สเตอรอยด์ ฮอร์โมน รีเซพเตอร์:
  • เซ็ก ฮอร์โมน รีเซพเตอร์ (เซ็ก ฮอร์โมน)
    • เอสโตเจน รีเซพเตอร์
    • แอนโดรเจน รีเซพเตอร์
  • ไวตามิน ดี รีเซพเตอร์ (vitamin D)
  • กลูโคคอร์ติคอยด์ รีเซพเตอร์ (glucocorticoids)
  • มิเนอราโลคอร์ติคอยด์ รีเซพเตอร์ (mineralocorticoids)
• ไทรอยด์ ฮอร์โมน รีเซพเตอร์
• เรตินอยด์ รีเซพเตอร์ (vitamin A and related compounds);
• เปอรอกซิโซม โปรลิเฟอราเตอร์-แอคติเวเตด รีเซพเตอร์ (PPARs)

[แก้] อื่นๆ

• sigma1 (neurosteroids))
• IP₃ receptor (inositol triphosphate, IP₃)

[แก้] ลิงค๋เกี่ยวข้อง

• Signal transduction

รีเซพเตอร์ เป็นบทความเกี่ยวกับ ชีววิทยา ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ รีเซพเตอร์ ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ