รายพระนามพระมหากษัตริย์ปรัสเซีย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

รายพระนามพระมหากษัตริย์ปรัสเซีย (อังกฤษ: List of monarchs of Prussia) เป็นรายนามและรายพระนามของประมุขของอดีตรัฐเยอรมันแห่งปรัสเซีย ที่เดิมเป็นรัฐอัศวินทิวทอนิก บนฝั่งทะเลบอลติกที่อัศวินทิวทอนิกพิชิตได้มาจากโปแลนด์และลิทัวเนีย ต่อมาเป็นดัชชีภายใต้การปกครองของราชอาณาจักรโปแลนด์ ดัชชีปรัสเซีย ราชอาณาจักรปรัสเซียอิสระ ราชอาณาจักรภายในจักรวรรดิเยอรมัน และเสรีรัฐปรัสเซียของเยอรมนีในที่สุด

ประวัติศาสตร์ของปรัสเซียตั้งแต่ปี ค.ศ. 1618 เป็นต้นมาเกี่ยวพันอย่างใกล้ชิดกับประวัติศาสตร์ของรัฐมาร์เกรฟบรันเดนบูร์ก ประมุขของปรัสเซียดำรงตำแหน่งเป็นอีเล็คเตอร์แห่งบรานเดนบวร์กระหว่าง ค.ศ. 1618 จนถึง ค.ศ. 1806 (สำหรับรายชื่อของประมุขแห่งบรานเดนบวร์กก่อนหน้านี้ดูที่ "รายพระนามผู้ปกครองบรันเดนบูร์ก")

ดยุกแห่งปรัสเซีย, ค.ศ. 1525-ค.ศ. 1701[แก้]

ดูบทความหลักที่: ดัชชีปรัสเซีย
ดยุกแห่งปรัสเซียราชวงศ์โฮเฮนซอลเลิร์น
รูป พระนาม ครองราชย์ หมายเหตุ
ฟรีดริชที่ 1 ค.ศ. 1415/1417 - ค.ศ. 1440
ฟรีดริชที่ 2 ค.ศ. 1440 - ค.ศ. 1471
Albrecht von Hohenzollern.jpg อัลเบรชท์ ค.ศ. 1471 - ค.ศ. 1486
โจน ซิเซโร ค.ศ. 1486 - ค.ศ. 1499
โยอาคิมที่ 1 ค.ศ. 1499 - ค.ศ. 1535
โยอาคิมที่ 2 ค.ศ. 1535 - ค.ศ. 1568
อัลเบร็คท์ ฟรีดริช ค.ศ. 1568 - ค.ศ. 1618 โอรสของอัลเบร็คท์ที่ 1

หลังจากอัลเบร็คท์ ฟรีดริชเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1618 การปกครองของดัชชีปรัสเซียก็ตกไปเป็นของบุตรเขยและญาติห่างๆ โยฮันน์ ซีกิสมุนด์ ผู้คัดเลือกแห่งบรันเดนบูร์ก ผู้เป็นสายอาวุโสของตระกูลโฮเฮนโซลเลิร์นที่ปกครองรัฐมาร์เกรฟบรันเดนบูร์ก แม้ว่าทั้งสองรัฐจะมีระบบการบริหารที่เป็นอิสระต่อกันแต่ดินแดนของทั้งสองอาณาจักรบางครั้งก็เรียกรวมกันว่าบรันเดนบูร์ก-ปรัสเซีย

Johann Sigismund 02 IV 13 2 0026 01 0318 a Seite 1 Bild 0001.jpg โยฮันน์ ซีกิสมุนด์ ค.ศ. 1618 - ค.ศ. 1619 อีเล็คเตอร์แห่งบรานเดนบวร์กตั้งแต่ ค.ศ. 1608 สมรสกับอันนา ดัชเชสแห่งปรัสเซียบุตรีของอัลเบร็คท์ ฟรีดริช
Georg Wilhelm.jpg เกออร์ก วิลเฮล์ม ค.ศ. 1619 - ค.ศ. 1640 บุตรของโยฮันน์ ซีกิสมุนด์ และ อันนา
Frans Luycx 011.jpg ฟรีดริช วิลเฮล์ม ค.ศ. 1640 - ค.ศ. 1688 บุตรของเกออร์ก วิลเฮล์ม ในปี ค.ศ. 1657 ฟรีดริช วิลเฮล์มได้รับการรับรองจากพระเจ้าจอห์นที่ 2 คาซิเมียร์แห่งโปแลนด์ว่าเป็นผู้ปกครองดัชชีปรัสเซียโดยชอบธรรม การประกาศทำให้ปรัสเซียเป็นอิสระจากโปแลนด์ ยกเว้นแต่ในกรณีที่ถ้าราชวงศ์โฮเฮนซอลเลิร์นมาสิ้นสุดลง สิทธิของดยุกแห่งปรัสเซียและกษัตริย์แห่งโปแลนด์ได้รับการระบุตามรายละเอียดในสนธิสัญญาฉบับต่างๆ ที่รวมทั้งสนธิสัญญาเวห์เลา (Treaty of Wehlau) ที่ต้องต่ออายุกันทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนประมุขของอาณาจักรมาจนกระทั่งถึงปี ค.ศ. 1698 (เมื่อพระเจ้าออกัสตัสที่ 2 แห่งโปแลนด์ขึ้นครองราชย์)
Friedrich I of Prussia.jpg ฟรีดริช ค.ศ. 1688 - ค.ศ. 1701 บุตรของฟรีดริช วิลเฮล์ม ในปี ค.ศ. 1701 ฟรีดริชได้เข้าพิธีราชาภิเษกเป็น "พระมหากษัตริย์ในปรัสเซีย" ซึ่งเป็นการแสดงความเป็นอิสระของปรัสเซียจากทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับโปแลนด์ เพียงอำนาจเท่านั้นที่จำกัดอยู่ภายในดินแดนของดัชชีปรัสเซีย

กษัตริย์ปรัสเซีย, ค.ศ. 1701-ค.ศ. 1918[แก้]

ดูบทความหลักที่: ราชอาณาจักรปรัสเซีย

พระมหากษัตริย์แห่งเยอรมนี

กษัตริย์ในและแห่งปรัสเซียราชวงศ์โฮเฮนซอลเลิร์น
รูป พระนาม ครองราชย์ หมายเหตุ
Friedrich I of Prussia.jpg ฟรีดริชที่ 1 ค.ศ. 1701 – ค.ศ. 1713 แยกปรัสเซียจากโปแลนด์อย่างเด็ดขาด และขึ้นครองราชย์เป็น "กษัตริย์ ใน ปรัสเซีย" ใน ค.ศ. 1701
Friedrich Wilhelm I of Prussia 1700.jpg ฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 1 ค.ศ. 1713 – ค.ศ. 1740 พระราชโอรสในฟรีดริชที่ 1 รู้จักกันในพระนามว่า "กษัตริย์ทหาร" (เยอรมัน: Der Soldatenkönig) ปฏิรูปกองทัพและจำกัดการใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการทหาร
Frederic II de prusse.jpg ฟรีดริชที่ 2 ค.ศ. 1740 – ค.ศ. 1786 เมื่อผนวกรอยัลปรัสเซียได้ในปี ค.ศ. 1772 ในการแบ่งแยกโปแลนด์, พระเจ้าฟรีดริชก็ทรงเปลี่ยนพระราชอิสริยศเป็น "พระมหากษัตริย์ปรัสเซีย" จาก "พระมหากษัตริย์ในปรัสเซีย" และทรงได้รับการยกย่องให้เป็น "มหาราช"
Frederick Wilhelm II.png ฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 2 ค.ศ. 1786 – ค.ศ. 1797 พระราชนัดดาในฟรีดริชที่ 2 ขยายดินแดนของปรัสเซียโดยการผนวกดินแดนของโปแลนด์เพิ่มขึ้น
FWIII.jpg ฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 3 ค.ศ. 1797 – ค.ศ. 1840 พระราชโอรสในฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 2 เมื่อจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ยุบตัวลงในปี ค.ศ. 1806 ฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 3 ก็ทรงสูญเสียตำแหน่งเจ้านครรัฐผู้คัดเลือกแห่งบรันเดนบูร์ก แต่ทรงสามารถรวมดินแดนบรานเดนบวร์กเข้ามาเป็นของราชอาณาจักรปรัสเซีย แม้ว่าจะพ่ายแพ้ในสงครามนโปเลียน แต่จากการตกลงในการประชุมใหญ่แห่งเวียนนาปรัสเซียก็ได้ดินแดนเพิ่มขึ้นเป็นอันมาก ที่ทำให้กลายเป็นมหาอำนาจของทางตอนเหนือของเยอรมนี
FriedrichWilhelmIV.jpg ฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 4 ค.ศ. 1840 – ค.ศ. 1861 พระราชโอรสในฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 3 ระหว่างการปฏิวัติของ ค.ศ. 1848-ค.ศ. 1849 พระองค์ก็ได้รับการเสนอให้เป็นจักรพรรดิแห่งชาวเยอรมัน แต่ไม่ทรงยอมรับ
Wilhelm1.jpg วิลเฮล์มที่ 1 ค.ศ. 1861 – ค.ศ. 1888 พระอนุชาของฟรีดริช วิลเฮล์มที่ 4 ปรัสเซียผนวกดินแดนเพิ่มขึ้นที่เป็นผลจากสงครามชเลสวิกครั้งที่ 2 ในปี ค.ศ. 1864 และสงครามออสเตรีย-ปรัสเซียในปี ค.ศ. 1866 และกลายเป็นมหาอำนาจในสมาพันธรัฐเยอรมันเหนือ หลังจากที่ได้รับชัยชนะในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย วิลเฮล์มที่ 1 ก็ได้รับการประกาศให้เป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิเยอรมันในปี ค.ศ. 1871 ขณะที่ยังคงดำรงตำแหน่งกษัตริย์แห่งปรัสเซีย
FriedIII.jpg ฟรีดริชที่ 3 ค.ศ. 1888 พระราชโอรสในวิลเฮล์มที่ 1 เสด็จสวรรคตเพียง 99 วันหลังจากเสด็จขึ้นครองราชย์ด้วยโรคมะเร็งที่พระศอ ที่ทำให้ปี ค.ศ. 1888 ได้ชื่อว่าเป็นปีสามจักรพรรดิ (Year of Three Emperors)
Wilhelm II of Germany.jpg วิลเฮล์มที่ 2 ค.ศ. 1888 – ค.ศ. 1918 พระราชโอรสในฟรีดริชที่ 3 ความพ่ายแพ้ของเยอรมนีในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งในปี ค.ศ. 1914 ทำให้วิลเฮล์มที่ 2 ต้องสละราชสมบัติไปประทับลี้ภัยอยู่ในเนเธอร์แลนด์ การสละราชสมบัติของพระองค์ก็เท่ากับเป็นการสิ้นสุดอำนาจของราชวงศ์โฮเฮนโซลเลิร์น

หลังระบอบราชาธิปไตย[แก้]

แม้ว่าจักรวรรดิเยอรมันภายใต้ระบอบกษัตริย์จะสิ้นสุดลง แต่ก็ยังคงเป็นจักรวรรดิที่กลายมาเป็นสาธารณรัฐภายในสาธารณรัฐไวมาร์ ที่เรียกว่า "เสรีรัฐปรัสเซีย"

นายกรัฐมนตรีแห่งเสรีรัฐปรัสเซีย, ค.ศ. 1918-ค.ศ. 1945[แก้]

ในปี ค.ศ. 1932 นายกรัฐมนตรีฟรันซ์ ฟอน พาเพน ยุบเลิกรัฐบาลปรัสเซียในการปฏิวัติปรัสเซีย (Preußenschlag) ต่อมาปรัสเซียก็ปกครองโดย "Reichskommissar":

หลังจากการยึดอำนาจโดยนาซีแล้วก็ได้มีการเลือกนายกรัฐมนตรีคนใหม่ แต่ก็เป็นเพียงตำแหน่งที่เป็นเพียงพิธี เพราะรัฐเยอรมันสูญเสียอำนาจและกลายเป็นเพียงหน่วยบริหารเท่านั้น

หลังจากความพ่ายแพ้ของนาซีเยอรมนีในปี ค.ศ. 1945 จังหวัดต่างๆ ของปรัสเซียก็รวมกันเป็นรัฐหนึ่งในเยอรมนี แต่มาถูกยุบเลิกในปี ค.ศ. 1947 จากนั้นปรัสเซียเดิมถูกแบ่งระหว่างโปแลนด์และสหภาพโซเวียต

ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ปรัสเซีย[แก้]

หลังจากการยุบราชบัลลังก์เยอรมนีในปี ค.ศ. 1918 แล้วประมุขของโฮเฮนโซลเลิร์นก็อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ปรัสเซียและเยอรมนี คำอ้างเหล่านี้ไม่สามารถแยกจากกันได้ตามรัฐธรรมนูญของจักรวรรดิเยอรมนีที่ระบุว่าผู้ใดที่เป็นจักรพรรดิปรัสเซียผู้นั้นก็เป็นจักรพรรดิเยอรมนีด้วย

ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ในราชบัลลังก์ปรัสเซียและเยอรมันของโฮเฮนโซลเลิร์น
รูป พระนาม ช่วงเวลา หมายเหตุ
Wilhelm II of Germany.jpg วิลเฮล์มที่ 2 ค.ศ. 1918 - ค.ศ. 1941 พำนักลี้ภัยอยู่ในเนเธอร์แลนด์
จนสิ้นพระชนม์
Kronprinz.jpg เจ้าชายวิลเฮล์ม มกุฎราชกุมารแห่งปรัสเซีย ค.ศ. 1941 - ค.ศ. 1951
Louis ferdinand c1930.jpg ลุดวิก เฟอร์ดินานด์ เจ้าชายแห่งปรัสเซีย ค.ศ. 1951 - ค.ศ. 1994
Georg Friedrich Prinz von Preussen.jpg จอร์จ ฟรีดิช เจ้าชายแห่งปรัสเซีย ตั้งแต่ ค.ศ. 1994

อ้างอิง[แก้]

  • Clark, Christopher M. (2006). Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947. Harvard University Press. p. 50. ISBN 0-674-02385-4.

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พระมหากษัตริย์แห่งปรัสเซีย