ราชกุมารี

เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารีพระองค์ปัจจุบัน

ราชกุมารี (อังกฤษ: The Princess Royal) เป็นพระอิสริยยศตามราชประเพณี (แต่ไม่เป็นแบบอัตโนมัติ) ซึ่งพระมหากษัตริย์พระราชทานแก่พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ที่สุด พระอิสริยยศนี้ดำรงอยู่ตลอดพระชนม์ชีพของเจ้าหญิงพระองค์นั้น ดังนั้นจึงไม่สามารถที่จะสถาปนาเจ้าหญิงพระองค์อื่นให้เป็นราชกุมารีอีกพระองค์ได้ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ไม่เคยเป็นดำรงตำแหน่งราชกุมารีเลย) จวบจนถึงปัจจุบันนี้ได้มีราชกุมารีมาแล้วทั้งสิ้น 7 พระองค์ โดยพระองค์ล่าสุดคือ เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี

พระอิสริยยศนี้เกิดขึ้นเมื่อสมเด็จพระราชินีเฮนเรียตตา มาเรีย (พ.ศ. 2252 - พ.ศ. 2312) พระราชธิดาในพระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส และพระมเหสีในสมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ มีพระประสงค์ที่จะเลียนแบบการสถาปนาพระอิสริยยศ "Madame Royale" ให้กับพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ของกษัตริย์ฝรั่งเศส พระอิสริยยศนี้จะต้องได้รับพระบรมราชานุญาต (Royal Warrant) ไม่ใช่สถาปนาจากพระราชสัญญาบัตร (Letters Patent) และไม่ได้พระราชทานแก่พระราชธิดาพระองค์ใหญ่โดยอัติโนมัติ หากแต่จะเป็นการแต่งตั้งจากพระราชวินิจฉัยของพระมหากษัตริย์

เจ้าหญิงแมรี (หรือ สมเด็จพระราชินีนาถแมรีที่ 2) (พ.ศ. 2208 - พ.ศ. 2237) พระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าเจมส์ที่ 2 และสมเด็จพระราชินีมเหสีในสมเด็จพระเจ้าวิลเลียมที่ 3 แห่งอังกฤษ เจ้าชายแห่งออเรนจ์ (พ.ศ. 2193 - พ.ศ. 2245) และ เจ้าหญิงโซเฟีย โดโรเธียแห่งฮาโนเวอร์ พระราชธิดาเพียงพระองค์เดียวในสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 1 และเป็นพระราชินีมเหสีในสมเด็จพระราชาธิบดีเฟรเดอริค วิลเลียมที่ 1 แห่งปรัสเซีย ทรงเหมาะสมกับพระอิสริยยศนี้ หากแต่ไม่ทรงได้รับพระราชทาน

รายพระนามราชกุมารี

เจ้าหญิงที่ทรงเคยดำรงพระอิสริยยศเป็น "ราชกุมารี" อย่างเป็นทางการมีจำนวน 7 พระองค์ ดังนี้

ลำดับ	พระรูป	พระนาม ชาตะ	ดำรงตำแหน่ง จาก (ปี) ถึง (ปี)	พระราชธิดาใน	ปีที่เสกสมรส	พระสวามี ชาตะ	หมายเหตุ
1		เจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารี 1631–1660	1642–1660	พระเจ้าชาลส์ที่ 1 1600–1649	1641	เจ้าชายวิลเลียมที่ 2 แห่งออเรนจ์ 1626–1650
2		เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี 1709–1759	1727–1759	พระเจ้าจอร์จที่ 2 1683–1760	1734	เจ้าชายวิลเลียมที่ 4 แห่งออเรนจ์ 1711–1751
3		เจ้าหญิงชาร์ลอตต์ พระราชกุมารี 1766–1828	1789–1828	พระเจ้าจอร์จที่ 3 1738–1820	1797	สมเด็จพระเจ้าฟรีดริชที่ 1 แห่งเวือร์ทเทมแบร์ก 1754–1816
4		เจ้าหญิงวิกตอเรีย พระราชกุมารี 1840–1901	1841–1901	สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย 1819–1901	1858	จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งเยอรมนี 1831–1888	ทายาทโดยสันนิษฐาน 1840–1841
5		เจ้าหญิงลูอิส พระราชกุมารี 1867–1931	1905–1931	สมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 1841–1910	1889	อเล็กซันเดอร์ ดัฟฟ์ ดยุกที่ 1 แห่งไฟฟ์ 1849–1912
6		เจ้าหญิงแมรี พระราชกุมารี 1897–1965	1932–1965	สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 1865–1936	1922	เฮนรี ลัสเซลส์ เอิร์ลที่ 6 แห่งแฮร์วูด 1882–1947
7		เจ้าหญิงแอนน์ พระราชกุมารี 1950–	1987–ปัจจุบัน	สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 1926–	1973–1992	มาร์ก ฟิลลิปส์ 1948-
					1992	เซอร์ ทิโมธี ลอเรนซ์ 1955–

Princess Royal กับประเทศไทย

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ได้ทรงพระนิพนธ์แปลพระอิสริยยศ Princess Royal ไว้ในหนังสือเกิดวังปารุสก์ และพระนิพนธ์อีกหลายเล่มว่า เจ้าฟ้าพระวรกุมารี บ้างทรงทับศัพท์ตรงตัวว่า เจ้าฟ้าหญิงรอยัล

ส่วนสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศขึ้นเป็น "สยามบรมราชกุมารี" ซึ่งเป็นพระอิสริยยศที่เทียบเท่า "ราชกุมารี"