รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
     รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง
MRT Purple Line
สายสีม่วง.jpg
โครงสร้างทางวิ่งยกระดับ
ข้อมูลทั่วไป
รูปแบบ รถไฟฟ้ายกระดับ และ รถไฟฟ้าใต้ดิน
ระบบ รถไฟฟ้ามหานคร
สถานะ กำลังก่อสร้าง
สถานที่ กรุงเทพมหานคร, นนทบุรี
ต้นทาง สถานีคลองบางไผ่
ปลายทาง สถานีราษฎร์บูรณะ
สถานี 16 (กำลังก่อสร้าง) 32 (โครงการ)
จำนวนเส้นทาง 1
เว็บไซต์ เว็บไซต์กลุ่มที่ปรึกษา PCPL
การดำเนินการ
เปิดให้บริการ ภายในปี พ.ศ. 2558
เจ้าของ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
ผู้ดำเนินการ บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (เอกชนร่วมลงทุน)
ศูนย์ซ่อมบำรุง ศูนย์ซ่อมบำรุงคลองบางไผ่
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง 23 กิโลเมตร (14 ไมล์) (est.)
จำนวนทางวิ่ง 2
ช่วงกว้างราง 1,435 มม. (4 ft 8 1/2 in) รางมาตรฐาน
ระบบจ่ายไฟฟ้า รางที่สาม
ความเร็ว 100 กม./ชม. (62 ไมล์/ชม.)
เส้นทาง
Unknown BSicon "uexKBHFa"
คลองบางไผ่
Unknown BSicon "uexBHF"
ตลาดบางใหญ่
Unknown BSicon "uexBHF"
สามแยกบางใหญ่
Unknown BSicon "uexBHF"
บางพลู
Unknown BSicon "uexBHF"
บางรักใหญ่
Unknown BSicon "uexBHF"
บางรักน้อย-ท่าอิฐ
Unknown BSicon "uexBHF"
ไทรม้า
Unknown BSicon "uexWBRÜCKE"
แม่น้ำเจ้าพระยา
Unknown BSicon "uexBHF"
สะพานพระนั่งเกล้า
Unknown BSicon "uexBHF"
แยกนนทบุรี 1
Unknown BSicon "uexBHF"
ศรีพรสวรรค์
Unused straight waterway Unused waterway turning from left Unknown BSicon "uexCONTl"
สายสีชมพู:  มีนบุรี 
Unknown BSicon "uexINT" + Hub
Unknown BSicon "uexINTe" + Hub
ศูนย์ราชการจังหวัดนนทบุรี BSicon exTRAM.svg
Unused straight waterway
Unknown BSicon "uexBHF"
กระทรวงสาธารณสุข
Unknown BSicon "uexBHF"
แยกติวานนท์
Unknown BSicon "uexBHF"
วงศ์สว่าง
Unused straight waterway
Unknown BSicon "exCONTr"
Unknown BSicon "exSTRq" + Unknown BSicon "exINT legende" + Hub
Unknown BSicon "uexmKRZo" Unknown BSicon "exCONTl"
สายสีแดงอ่อน:  ตลิ่งชัน – บางซื่อ 
+ Hub
Unknown BSicon "uexINT" + Hub
บางซ่อน BSicon exTRAM.svg
Unused straight waterway
Unknown BSicon "uexCONTr" Unused transverse waterway
Unknown BSicon "uexTBHFxo" + Unknown BSicon "uexINT" + Hub
Unknown BSicon "uexTUNNELlu" Unknown BSicon "utCONTl"
เตาปูน
Unknown BSicon "uexTUNNELa"
สายสีน้ำเงิน:  ท่าพระ – บางซื่อ 
Unknown BSicon "uexLUECKE"
ส่วนต่อขยายทิศใต้
Unknown BSicon "uextBHF"
เกียกกาย (รัฐสภาใหม่)
Unknown BSicon "uextBHF"
ศรีย่าน
Unknown BSicon "uextINT"
สามเสน BSicon exTRAM.svg
Unknown BSicon "uextBHF"
หอสมุดแห่งชาติ
Unknown BSicon "uextBHF"
บางขุนพรหม
Unused urban tunnel straight track
Unknown BSicon "uextCONTr"
Unknown BSicon "uextTINTxt" + Unknown BSicon "uexINT" + Hub
Unknown BSicon "uextCONTl"
อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย BSicon exTRAM.svg
Unused urban tunnel straight track
สายสีส้ม:  บางขุนนนท์ – มีนบุรี 
Unknown BSicon "uextCONTr"
Unknown BSicon "uextTINTxt" + Unknown BSicon "uexINT" + Hub
Unknown BSicon "uextCONTl"
วังบูรพา BSicon exTRAM.svg
Unused urban tunnel straight track
สายสีน้ำเงิน:  บางแค – หัวลำโพง 
Unknown BSicon "uextWSTR"
แม่น้ำเจ้าพระยา
Unknown BSicon "uextBHF"
ประชาธิปก
Unknown BSicon "exCONTr"
Unknown BSicon "exBHFq" + Unknown BSicon "exINT legende" + Hub
Unknown BSicon "uemtKRZ" Unknown BSicon "exCONTl"
สายสีแดงเข้ม:  มหาชัย – หัวลำโพง 
+ Hub
Unknown BSicon "uextINT" + Hub
วงเวียนใหญ่ BSicon exTRAM.svg
Unknown BSicon "uexCONTr" Unknown BSicon "uextKRZ" Unknown BSicon "uexCONTl"
บีทีเอส:  บางหว้า – สยาม 
Unknown BSicon "uextBHF"
สำเหร่
Unknown BSicon "uextBHF"
มไหสวรรย์
Unknown BSicon "uexTUNNELe"
Unknown BSicon "uexBHF"
จอมทอง
Unknown BSicon "uexBHF"
ดาวคะนอง
Unknown BSicon "uexBHF"
บางปะกอก
Unknown BSicon "uexBHF"
ประชาอุทิศ
Unknown BSicon "uexKBHFe"
ราษฎร์บูรณะ
โครงข่ายระบบรถไฟฟ้า
ในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง
โครงข่ายหลัก
(ประกอบด้วย ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร,
ระบบรถไฟฟ้ามหานคร, ระบบรถไฟฟ้าชานเมือง)
  สายสุขุมวิท (สายสีเขียวอ่อน)
(เปิดใช้งาน/ก่อสร้างส่วนต่อขยาย)
(กรุงเทพมหานคร, การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Dark Green line unofficial logo.png
  สายสีลม (สายสีเขียวเข้ม)
(เปิดใช้งาน/ก่อสร้างส่วนต่อขยาย)
(กรุงเทพมหานคร)
Bangkok MRT Light Green line unofficial logo.png
  สายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน)
(เปิดใช้งาน/ก่อสร้างส่วนต่อขยาย)
(การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Blue line unofficial logo.png
  สายท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (สายสีแดงเลือดหมู)
(เปิดใช้งาน)
(การรถไฟแห่งประเทศไทย)
Bangkok Airport Link unofficial logo.png
  สายสีม่วง (อยู่ระหว่างก่อสร้าง)
(การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Purple line unofficial logo.png
  สายสีแดงอ่อน (ทดลองเดินรถด้วยรถไฟดีเซลราง)
(การรถไฟแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Light Red line unofficial logo.png
  สายสีแดงเข้ม (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง)
(การรถไฟแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Red line unofficial logo.png
  สายสีส้ม
(อยู่ระหว่างการออกแบบโครงการและเตรียมประมูลงานก่อสร้าง)
(การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Orange line unofficial logo.png
  สายสีเหลืองเข้ม (โครงการ)
(การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Yellow line unofficial logo.png
โครงข่ายรอง
(ประกอบด้วย ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร,
ระบบรถไฟฟ้ามหานคร)
  สายจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย-สยามสแควร์
(โครงการ/อยู่ระหว่างจัดหาทุนก่อสร้าง)
(กรุงเทพมหานคร, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)
Bangkok MRT Pink line unofficial logo.png
  สายแกรนด์สแควร์ พระราม 9 (โครงการ)
(กรุงเทพมหานคร, บริษัท แกรนด์ คาแนล แลนด์ จำกัด (มหาชน))
  สายรามคำแหง-ทองหล่อ (โครงการ)
(กรุงเทพมหานคร)
  สายศาลาว่าการ กทม. 2-ถนนโยธี (โครงการ)
(กรุงเทพมหานคร)
  สายบางนา-สุวรรณภูมิ (โครงการ)
(กรุงเทพมหานคร)
  สายสีชมพู (อยู่ในระหว่างการพิจารณาให้เป็นโครงข่ายหลัก)
(การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Pink line unofficial logo.png
  สายสีเหลืองอ่อน (โครงการ)
(การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย)
Bangkok MRT Yellow line unofficial logo.png
  สายสีเขียว 3 (สุวรรณภูมิ) (โครงการ)
(กรุงเทพมหานคร)
Bangkok MRT Dark Green line unofficial logo.png
โครงการรถไฟฟ้าในอดีตที่ถูกยกเลิก
  สายสีน้ำตาล (ยุบรวมกับสายสีส้ม)
  สายสีเทา (อยู่ระหว่างการฟื้นฟูโครงการ)
(กรุงเทพมหานคร)
  สายสีฟ้า (อยู่ระหว่างการฟื้นฟูโครงการ)
(กรุงเทพมหานคร)
  โครงการโฮปเวลล์ (ใช้เป็นโครงสร้างสายสีแดงเข้ม)
  โครงการรถไฟฟ้าลาวาลิน (ยกเลิกโครงการ)
องค์กรที่เกี่ยวข้องกับ
โครงข่ายระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนฯ
  รถไฟฟ้าในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
(ทุกสาย)
  ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพมหานคร
(สายสีเขียว/สายจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย-สยามสแควร์/สายแกรนด์สแควร์)
  กรุงเทพมหานคร
(สายสีเขียว/สายจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย-สยามสแควร์/สายแกรนด์สแควร์)
  การรถไฟแห่งประเทศไทย
(สายสุวรรณภูมิ/สายสีแดง)
  การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
(สายสีเขียวเข้ม/สายสีน้ำเงิน/สายสีม่วง/สายสีส้ม/สายสีเหลือง/สายสีชมพู)
  รถไฟฟ้าบีทีเอส
(สายสีเขียว)
  รถไฟฟ้ามหานคร
(สายสีเขียวเข้ม/สายสีน้ำเงิน/สายสีม่วง/สายสีส้ม/สายสีเหลือง/สายสีชมพู)
  รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง
(สายสีแดง)
จัดการ: แม่แบบ  พูดคุย  แก้ไข


รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง (บางบัวทอง-เตาปูน-ราษฎร์บูรณะ) (อังกฤษ: Metropolitan Rapid Transit Purple Line, MRT Purple Line) เป็นหนึ่งในโครงการก่อสร้างเส้นทางรถไฟฟ้าในระบบรถไฟฟ้ามหานคร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการระบบขนส่งมวลชนทางราง ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.)

เนื้อหา

พื้นที่การก่อสร้าง [แก้]

เป็นระบบรถไฟฟ้าที่มีทั้งโครงสร้างใต้ดินและยกระดับ ดำเนินการโดย บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ในลักษณะของการจ้างเดินรถจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย มีแนวเส้นทางที่เชื่อมโยงการเดินทางในแนวเหนือ-ใต้ เริ่มต้นจากอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ชานเมืองด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของกรุงเทพฯ ผ่านอำเภอบางใหญ่ และเมืองนนทบุรี เข้าสู่ใจกลางกรุงเทพฯ ย่านบางซื่อ ผ่านย่านที่สำคัญในพื้นที่เมืองเก่าเขตดุสิตและเขตพระนคร เช่น โครงการก่อสร้างรัฐสภาแห่งใหม่ที่เกียกกาย ย่านถนนสามเสน บางลำพู ผ่านฟ้า วังบูรพา จากนั้นลอดแม่น้ำเจ้าพระยา มายังใจกลางพื้นที่ฝั่งธนบุรีวงเวียนใหญ่ ผ่านย่านสำเหร่ ดาวคะนอง จอมทอง มาสิ้นสุดเส้นทางที่เขตราษฎร์บูรณะ ชานเมืองด้านทิศใต้ของกรุงเทพฯ ก่อนเข้าสู่อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ รวมระยะทาง 42.8 กิโลเมตร[1] นับเป็นเส้นทางที่ผ่านสถานที่สำคัญมากมายทั้งในพื้นที่นนทบุรีและกรุงเทพฯ ทั้งยังช่วยเชื่อมต่อการเดินทางจากชานเมืองทั้งด้านนนทบุรีและพระประแดง ให้สามารถเข้าสู่ใจกลางกรุงเทพฯ ได้อย่างสะดวกสบาย

แบบร่างการดำเนินการขยายพื้นที่ให้บริการ [แก้]

เส้นทางรถไฟฟ้าสายนี้เกิดขึ้นจากการปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางราง พ.ศ. 2538 ที่นำเอาเส้นทางรถไฟฟ้าสายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ส่วนต่อขยายเดิมช่วงเตาปูน-บางใหญ่, สายสีม่วงเดิม ช่วงหอสมุดแห่งชาติ-เตาปูน และสายสีส้มเดิม ช่วงสามเสน (หอสมุดแห่งชาติ) -ราษฎร์บูรณะ มาเชื่อมต่อเข้าด้วยกัน กลายเป็นรถไฟฟ้าเส้นทางใหม่ที่กำหนดให้เป็นสายสีม่วง บรรจุในแผนแม่บทฯ ของสำนักนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2547

ปัจจุบัน โครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง ได้แบ่งการดำเนินงานออกเป็น 2 ส่วน คือเส้นทางช่วงเตาปูน-บางใหญ่ (สถานีคลองบางไผ่) ซึ่งอยู่ระหว่างการก่อสร้าง และช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ[1]

พื้นที่ที่เส้นทางผ่าน [แก้]

โครงการช่วงเตาปูน-บางบัวทอง [แก้]

เป็นเส้นทางยกระดับที่เกิดขึ้นจากการปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางราง พ.ศ. 2538 มาสู่แผนแม่บทฯ พ.ศ. 2547 โดยแก้ไขแนวเส้นทางเฉพาะช่วงเตาปูน-บางใหญ่ของเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) ส่วนต่อขยายเดิมช่วงบางซื่อ-บางใหญ่ มาเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีม่วงที่เกิดขึ้นใหม่ และเชื่อมต่อกับเส้นทางสายสีม่วงส่วนที่เหลือในช่วงเตาปูน-สามเสน-ราษฎร์บูรณะ

ส่วนเส้นทางช่วงบางซื่อ-เตาปูน แม้ว่าปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายช่วงบางซื่อ-ท่าพระ แต่ตามสัญญาการก่อสร้างนั้นได้ดำเนินการพร้อมกับเส้นทางสายสีม่วงช่วงเตาปูน-บางใหญ่ และที่ผ่านมาหน่วยงานภาครัฐได้ประชาสัมพันธ์การก่อสร้างโดยใช้ชื่อ "โครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางซื่อ-บางใหญ่" แม้ว่าในอนาคตการบริหารการเดินรถช่วงบางซื่อ-เตาปูนจะแยกออกจากช่วงเตาปูน-บางบางบัวทองก็ตาม

ขณะนี้อยู่ระหว่างการก่อสร้างเส้นทางช่วงบางซื่อ-เตาปูน-สะพานพระนั่งเกล้า (สัญญาที่ 1), เส้นทางช่วงสะพานพระนั่งเกล้า-บางใหญ่-คลองบางไผ่ (สัญญาที่ 2) และอาคารที่จอดรถและศูนย์ซ่อมบำรุง (สัญญาที่ 3) และอยู่ระหว่างการลงนามสัญญาในส่วนที่เหลือ ได้แก่ สัญญาที่ 4 สัญญาที่ 5 และสัญญาที่ 6 (ระบบราง)

ผู้ให้บริการรถไฟฟ้า [แก้]

ผู้ให้บริการรถไฟฟ้ามหานครสายสีม่วงคือ บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BMCL ซึ่งเป็นบริษัทที่ชนะการประมูลโครงการสายสีม่วงตามสัญญาที่ 4 หลังจากที่เสนอราคางานเดินรถต่ำกว่าบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BTSC ถึง 16,000 ล้านบาท โดยหลังจากนี้ BMCL จะต้องรับผิดชอบในการจัดหาขบวนรถไฟฟ้า และระบบงานที่เกี่ยวข้องมามอบให้ทางรฟม. เพื่อใช้ประกอบการเดินรถไฟฟ้าอย่างเป็นทางการ โดยรฟม. จะจ่ายค่ารถไฟฟ้าส่วนนี้คืนในรูปแบบของค่าจ้างเดินรถแทน

ด้านอัตราค่าโดยสาร รฟม. จะเป็นผู้กำหนดอัตราค่าโดยสารเอง และอัตราค่าโดยสารดังกล่าวจะมีอายุ 2 ปี หรือจนกว่าจะมีประกาศเปลี่ยนแปลงจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย โดยเบื้องต้นหลังจากที่นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตรขึ้นตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ก็มีข่าวว่ารถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วงนี้จะจัดเก็บค่าโดยสารในอัตรา 20 บาทตลอดสาย ตามนโยบายของพรรคเพื่อไทย

แนวเส้นทาง [แก้]

เป็นโครงสร้างยกระดับทั้งหมด เริ่มต้นจากสถานีเตาปูนซึ่งเป็นสถานีร่วมกับรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ช่วงบางซื่อ-ท่าพระ ที่แยกเตาปูนตามแนวถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ ผ่านจุดตัดทางรถไฟบางซ่อนซึ่งเชื่อมต่อกับรถไฟชานเมืองสายสีแดงอ่อนที่สถานีรถไฟบางซ่อน ผ่านแยกวงศ์สว่าง จนสุดเขตกรุงเทพมหานคร เข้าสู่เขตตำบลบางเขน อำเภอเมืองฯ จังหวัดนนทบุรี เลี้ยวขวาที่แยกติวานนท์เข้าสู่ถนนติวานนท์ ผ่านทางเข้ากระทรวงสาธารณสุข เลี้ยวซ้ายก่อนถึงแยกแครายเข้าสู่ถนนรัตนาธิเบศร์ มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันตก เชื่อมต่อกับจุดเริ่มต้นของเส้นทางรถไฟฟ้าโมโนเรล สายสีชมพู (แคราย-ปากเกร็ด-มีนบุรี) ที่สถานีศูนย์ราชการจังหวัดนนทบุรี[2] ผ่านศาลากลางจังหวัดและศูนย์ราชการจังหวัดนนทบุรี จากนั้นข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่สะพานคู่ขนานฝั่งทิศใต้ของสะพานพระนั่งเกล้า เข้าสู่พื้นที่อำเภอบางใหญ่ ผ่านทางแยกต่างระดับบางรักน้อย (จุดตัดถนนราชพฤกษ์) และแยกบางพลู เลี้ยวขวาที่ทางแยกต่างระดับบางใหญ่มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือตามถนนกาญจนาภิเษก ผ่านชุมชนตลาดบางใหญ่ ไปสิ้นสุดเส้นทางบริเวณคลองบางไผ่ พื้นที่ตำบลบางรักพัฒนา อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี รวมระยะทางทั้งสิ้น 23 กิโลเมตร[3]

ส่วนเส้นทางช่วงบางซื่อ-เตาปูนในเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินที่ดำเนินการก่อสร้างพร้อมกันนั้น มีเส้นทางเริ่มต้นจากอุโมงค์ใต้ดินของสถานีบางซื่อในปัจจุบัน ขึ้นสู่ระดับดินบริเวณหน้าที่ทำการบริษัท ปูนซีเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) และยกระดับมุ่งหน้าสะพานสูงบางซื่อ และถนนประชาราษฎร์ สาย 2 ก่อนเข้าสู่ชานาชาลาชั้นล่างของสถานีเตาปูนตามแนวทิศตะวันตก-ตะวันออก ระยะทางประมาณ 1.2 กิโลเมตร ดังนั้นรถไฟฟ้าสายสีม่วงจึงไม่ได้เข้าสู่สถานีบางซื่อโดยตรง แต่เชื่อมต่อกับสายสีน้ำเงินช่วงดังกล่าวโดยเข้าสู่ชานชาลาชั้นบนของสถานีเตาปูนตามแนวทิศเหนือ-ใต้ ซึ่งเป็นเส้นทางต่อเนื่องกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ส่วนต่อขยายช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ ทางทิศใต้

รูปแบบของโครงการ [แก้]

  • เป็นระบบรถไฟฟ้าขนาดหนัก (heavy rail transit) [3]
  • ขนาดราง 1.435 เมตร (standard guage) โดยมีรางที่ 3 ขนานไปกับรางวิ่งสำหรับจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับตัวรถ[3]
  • โครงสร้างทางวิ่ง เป็นแบบยกระดับ สูงประมาณ 17-19 เมตรจากผิวถนน เพื่อให้สามารถข้ามผ่านสะพานลอยคนข้ามถนน สะพานลอยรถยนต์ และสะพานลอยกลับรถได้ มีตอม่ออยู่กลางถนน ระยะห่างตอม่อสูงสุด 40 เมตร เพื่อลดผลกระทบต่อการจราจรทั้งในระหว่างก่อสร้างและเมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ ตอม่อมีลักษณะโปร่งบาง สวยงาม ไม่เทอะทะ และไม่ปิดบังอาคารบริเวณริมถนน[4]
  • ตัวรถใช้ระบบเดียวกันกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ความจุประมาณ 320 คนต่อคัน[4] สามารถรองรับผู้โดยสารได้ไม่น้อยกว่า 50,000 คนต่อชั่วโมงต่อทิศทาง[3]

ศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการเดินรถ [แก้]

มีศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการเดินรถบริเวณต้นทางสถานีคลองบางไผ่[3]

สิ่งอำนวยความสะดวก [แก้]

มีอาคารจอดแล้วจร (park and ride) 4 แห่ง[4] ได้แก่

สถานี [แก้]

มี 16 สถานี เป็นสถานียกระดับทั้งหมด[4]

รูปแบบสถานี [แก้]

สถานีรถไฟฟ้าในโครงการฯ ได้รับการออกแบบตามมาตรฐาน NFPA 101 และ NFPA 130 ที่เน้นในเรื่องความปลอดภัยในชีวิตทรัพย์สิน ความสะดวกสบายของผู้โดยสาร ผู้สัญจรไปมา ผู้อยู่อาศัยบริเวณสถานี รวมถึงการคำนึงถึงสภาพแวดล้อมของพื้นที่นั้นๆ พร้อมสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ไว้คอยให้บริการ อาทิ ลิฟต์ บันไดเลื่อน สิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการ โดยเป็นสถานียกระดับ ยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 18 เมตร รูปแบบชานชาลากลาง การจัดพื้นที่ของสถานีประกอบด้วย[3]

  • ระดับถนน เป็นทางขึ้น-ลงสถานีจากทางเท้าทั้ง 2 ฝั่งถนน ที่ไม่กีดขวางการสัญจรของคนเดินเท้า และมีพื้นที่เพียงพอสำหรับพักคอย สามารถกันแดดกันฝนได้ และมีระบบป้องกันน้ำท่วม ผู้โดยสารสามารถเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่นระดับผิวถนนได้อย่างคล่องตัว
  • ชั้นออกตั๋วโดยสาร (concourse) เป็นชั้นบริการผู้โดยสาร มีลักษณะแบบเปิดโล่ง ประกอบด้วยตู้ขายตั๋วและเครื่องตรวจตั๋วอัตโนมัติ ผู้โดยสารสามารถใช้เป็นสะพานลอยข้ามถนนได้ และบางสถานียังสามารถเชื่อมต่อไปยังอาคารข้างเคียงหรืออาคารจอดรถของโครงการได้อีกด้วย
  • ชั้นชานชาลา เป็นชั้นสำหรับรถไฟฟ้าจอดรับ-ส่งผู้โดยสาร มีพื้นที่กว้างขวาง แบ่งตอนกลางเป็นช่องระบายอากาศเปิดโล่ง 2 ช่อง มีประตูกั้นชานชาลา (platform screen door) ที่สูงขึ้นมาจากพื้นระดับหนึ่ง (half height) มีบันไดสำหรับผู้โดยสารขึ้น-ลงที่ปลายชานชาลาทั้งสองด้าน และมีบันไดสำหรับหนีภัยในกรณีฉุกเฉิน

รายชื่อสถานี [แก้]

รหัส ชื่อสถานี ชานชาลา จุดเปลี่ยนเส้นทาง
เตาปูน-บางบัวทอง
P16 เตาปูน (Tao Pun) 4 รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง ช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ (โครงการ)
รถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายบางซื่อ-ท่าพระ (กำลังก่อสร้าง)
P15 บางซ่อน (Bang Son) 2 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน : สถานีรถไฟบางซ่อน (กำลังก่อสร้าง)
P14 วงศ์สว่าง (Wong Sawang) 2
P13 แยกติวานนท์ (Yaek Tiwanon) 2
P12 กระทรวงสาธารณสุข (Ministry of Public Health) 2
P11 ศูนย์ราชการจังหวัดนนทบุรี (Nonthaburi Civic Center) 4 รถไฟฟ้าโมโนเรล สายสีชมพู (โครงการ)
P10 ศรีพรสวรรค์ (Si Phon Sawan) 2
P9 แยกนนทบุรี 1 (Yaek Nonthaburi 1) 2
P8 สะพานพระนั่งเกล้า (Phra Nangklao Bridge) 2
P7 ไทรม้า (Sai Ma) 2
P6 บางรักน้อย-ท่าอิฐ (Bang Rak Noi-Tha It) 2
P5 บางรักใหญ่ (Bang Rak Yai) 2
P4 บางพลู (Bang Phlu) 2
P3 สามแยกบางใหญ่ (Sam Yaek Bang Yai) 2
P2 ตลาดบางใหญ่ (Talat Bang Yai) 2
P1 คลองบางไผ่ (Khlong Bang Phai) 2

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่น [แก้]

การเชื่อมต่อกับอาคารอสังหาริมทรัพย์ตามแนวเส้นทาง [แก้]

ในอนาคต การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย จะเปิดช่องทางให้เอกชนสามารถก่อสร้างทางเชื่อมเข้ากับสถานีรถไฟฟ้าได้ โดยเบื้องต้นมีเอกชนติดต่อสอบถามเข้ามามากมาย แต่สรุปเบื้องต้นได้ว่าสถานีศูนย์ราชการนนทบุรี มี เทสโก้ โลตัส สาขารัตนาธิเบศร์ติดต่อเข้ามา สถานีศรีพรสวรรค์ มี บิ๊กซี ที่จะทำทางเชื่อมระหว่างสองสาขาของบิ๊กซีเอ็กซ์ตร้า และบิ๊กซี ซูเปอร์เซ็นเตอร์ สาขารัตนาธิเบศร์ และโรงแรมริชมอนด์ติดต่อเข้ามา และสถานีแยกนนทบุรี 1 มี ศูนย์การค้าเซ็นทรัล พลาซ่า สาขารัตนาธิเบศร์ติดต่อเข้ามา[5]

ผลกระทบต่อผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ก่อสร้าง [แก้]

โครงการนี้จะมีการเวนคืนที่ดินเฉพาะที่จำเป็นสำหรับการก่อสร้างโครงการ เพื่อจัดทำทางขึ้น-ลงของสถานีต่างๆ อาคารจอดรถ ศูนย์ซ่อมบำรุงรักษา และสิ่งจำเป็นอื่นๆ โดยเป็นไปตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เพื่อกิจการขนส่งมวลชน พ.ศ. 2540 ที่จะกำหนดราคาเวนคืนที่ดิน และค่าทดแทนภาระในอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นธรรม มีการตั้งคณะกรรมการเพื่อพิจารณาราคาที่ดินจากปัจจัยต่างๆ เช่น ทำเลที่ตั้งของที่ดิน ราคาประเมินของกรมที่ดิน รวมทั้งราคาซื้อขายในบริเวณนั้น เป็นต้น ทั้งนี้ ผู้ถูกเวนคืนถือว่าเป็นผู้เสียสละ จะมีการจัดทำชื่อไปติดประกาศเกียรติคุณ ณ สถานีปลายทางที่สถานีคลองบางไผ่และเตาปูน[4]

อย่างไรก็ตาม เมื่อปี พ.ศ. 2548 ที่ประชุมสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) นนทบุรี สมัยวิสามัญ สมัยที่ 1 ได้มีมติเพื่อเสนอต่อไปยังรัฐบาลให้ก่อสร้างรถไฟฟ้าในพื้นที่นนทบุรีเป็นระบบใต้ดิน ต่อมาประชาชนส่วนหนึ่งที่อาศัยอยู่บริเวณถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรีได้รวมตัวคัดค้านการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดินเพื่อก่อสร้างเส้นทางรถไฟฟ้ายกระดับ และได้ขึ้นป้ายผ้าประท้วงหน้าอาคารพาณิชย์ตลอดแนวถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี โดยเฉพาะย่านการค้าบริเวณแยกเตาปูน ซึ่งกำหนดให้เป็นสถานีร่วมกับรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน เนื่องจากถนนมีความกว้างจำกัด เกรงจะมีผลกระทบต่อการค้าขาย ทัศนียภาพ และปัญหามลภาวะ จึงมีข้อเสนอให้ตลอดแนวถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี สร้างเป็นระบบรถไฟฟ้าใต้ดินแทน[6] ในครั้งนั้น ทาง รฟม. ได้เจรจาและทำความเข้าใจกับผู้คัดค้านจนได้ผลเป็นที่น่าพอใจ และยังคงยืนยันถึงข้อดีของการก่อสร้างในรูปแบบเส้นทางยกระดับ

การปรับเปลี่ยนเส้นทาง [แก้]

สัญญาการก่อสร้าง [แก้]

สัญญาที่ เนื้องาน มูลค่า
(ล้านบาท)
ผู้ชนะการประมูล หมายเหตุ
(ความคืบหน้า สิ้นเดือนมีนาคม 2556[8])
1 โครงสร้างทางยกระดับตะวันออก ช่วงบางซื่อ-เตาปูน-สะพานพระนั่งเกล้า
ระยะทาง 12 กม. (7.46 ไมล์)
14,842 กิจการร่วมค้าซีเคทีซี
(ช.การช่าง และ โตคิว คอนสตรัคชั่น)
ความก้าวหน้าร้อยละ 67.46 (ล่าช้า 4.09%)
2 โครงสร้างยกระดับส่วนตะวันตก ช่วงสะพานพระนั่งเกล้า-คลองบางไผ่
ระยะทาง 11 กม. (6.84 ไมล์)
และงานก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา
13,050 ซิโน-ไทย เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น ความก้าวหน้าร้อยละ 62.07 (ล่าช้า 10.25%)
3 งานก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุงและอาคารจอดรถ 5,050 กิจการร่วมค้าพีเออาร์
(บมจ.เพาเวอร์ไลน์-บมจ.แอสคอน-บจ.รวมนครก่อสร้าง)
ความก้าวหน้าร้อยละ 32.88 (ล่าช้า 14.33%)
4 งานระบบรถไฟฟ้า (บางใหญ่ - เตาปูน) 93,475 บริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) PPP-Gross Cost เวลาดำเนินงาน 30 ปี
5 งานระบบรถไฟฟ้าใต้ดิน 1กม. (เตาปูน - บางซื่อ) อยู่ระหว่างการเจรจาว่าจ้างบริษัทช.การช่าง
6 งานวางระบบราง 3,585 บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) ความก้าวหน้าร้อยละ 18.89 (ล่าช้า 4.90%)
7 ที่ปรึกษาทำการศึกษาความเหมาะสมออกแบบรายละเอียด และจัดทำเอกสารประกวดราคา กลุ่มที่ปรึกษา BBML
8 ที่ปรึกษาบริหารโครงการและควบคุมงาน กลุ่มที่ปรึกษา PCPL
(บริษัท เอเชี่ยน เอ็นจิเนียริ่ง คอนซัลแต้นส์ จำกัด,
บริษัท พีซีบีเค อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด,
บริษัท โชติจินดา มูเชล คอนซัลแตนท์ จำกัด,
บริษัท เอ็ม เอ เอ คอนซัลแตนท์ จำกัด,
โมห์ แอนด์ แอสโซซิเอทส์ อิงค์,
บริษัท ดี ทู คอนซัลท์ เอเชีย จำกัด,
บริษัท ดี ทู คอนซัลท์ อินจิเนียร์ แซทที-จีเอ็มบีเอช,
บริษัท ไทยเอนยิเนียริ่งคอนซัลแตนทส์ จำกัด,
บริษัท วิชชากร จำกัด, บริษัท ดีบี อินเตอร์เนชั่นแนล จีเอ็มบีเอช,
บริษัท วิสิทธิ์ เอ็นจิเนียริ่ง คอนซัลแตนส์ จำกัด)

การเวนคืนที่ดิน [แก้]

“การเวนคืนที่ดิน” จะเวนคืนที่ดิน เฉพาะที่จำเป็นที่ใช้ในการก่อสร้างโครงการฯ เพื่อจัดทำทางขึ้น-ลงของสถานีต่างๆ อาคารจอดรถ ศูนย์ซ่อมบำรุงรักษา และสิ่งจำเป็นอื่นๆ เท่านั้น โดยต้องเป็นไปตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ เพื่อกิจการขนส่งมวลชน พ.ศ. 2540 ที่จะกำหนดราคาเวนคืนที่ดิน และค่าทดแทนภาระในอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นธรรม โดยจะมีการตั้ง คณะกรรมการเพื่อพิจารณาราคาที่ดิน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ทำเลที่ตั้งของที่ดิน ราคาประเมินของกรมที่ดิน รวมทั้งราคาซื้อขายในบริเวณนั้น เป็นต้น “ผู้ถูกเวนคืน” ถือว่าเป็น “ผู้เสียสละ” จะจัดทำชื่อไปติดประกาศเกียรติคุณ ณ สถานีปลายทาง ที่คลองบางไผ่ และเตาปูนด้วย แต่จนถึงปัจจุบัน การโอนกรรมสิทธิ์ที่ดิน ทำไปเพียงแค่ร้อยละ 10 จึงส่งผลต่อการก่อสร้าง ไม่สามารถเข้าพื้นที่ได้ ทำให้การก่อสร้างล่าช้า

ความคืบหน้าของโครงการช่วงเตาปูน (บางซื่อ) -บางบัวทอง [แก้]

  • การประชุมคณะกรรมการ รฟม. วันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 ได้พิจารณาวงเงินจ้างบริษัทที่ปรึกษาเพื่อออกแบบโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางซื่อ-ราษฎร์บูรณะ ในส่วนที่เป็นทางยกระดับ โดยส่วนที่เป็นใต้ดินจะออกแบบไปพร้อมกับการก่อสร้างในเวลาเดียวกัน[9]
  • พฤษภาคม พ.ศ. 2550 ร.ต.ต.เกรียงศักดิ์ โลหะชาละ ประธานกรรมการ รฟม. เป็นประธานในพิธีลงนามสัญญาว่าจ้างกลุ่มบริษัทที่ปรึกษาเออีซี เป็นที่ปรึกษาดำเนินงานโครงการตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535 และปรับปรุงเอกสารประกวดราคาโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางใหญ่-บางซื่อ วงเงินค่าจ้าง 52,927,015 บาท มีระยะเวลาดำเนินงาน 4 เดือน[10]
  • กันยายน พ.ศ. 2550 คณะกรรมการ รฟม. สรุปแนวทางการลงทุนด้านการเดินรถไฟฟ้าสายสีม่วง โดยให้รัฐบาลและเอกชนลงทุนร่วมกัน (Public private Partnership; PPP) และเลือกรูปแบบที่รัฐลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน และจัดเก็บค่าโดยสาร แล้วให้เอกชนลงทุนระบบรถไฟฟ้า ทำหน้าที่เดินรถ โดยจ่ายเป็นเงินค่าจ้างแบบกำหนดราคาคงที่ (Gross Cost Concession; GC) แนวทางนี้เป็นการว่าจ้างเอกชน ไม่ได้แบ่งส่วนแบ่งรายได้ จึงสามารถทำได้โดยไม่ต้องเข้าสู่ขบวนการตาม พรบ. ว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535 [11]
  • กันยายน พ.ศ. 2550 คณะกรรมการมีมติให้ รฟม. หารือกับบริษัท รถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือบีเอ็มซีแอล เพื่อให้เป็นผู้ลงทุนและรับสิทธิ์ว่าจ้างเดินรถในช่วงบางซื่อ-เตาปูน ระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตรนั้น แต่ รฟม. จะเปิดให้มีการแข่งขันในการลงทุนระบบและการเดินรถช่วงจากเตาปูน-บางใหญ่[11]
  • ที่ประชุม รฟม. เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2551 ได้เลื่อนการเปิดซองเอกสารด้านเทคนิคก่อสร้างงานโยธาออกไปเพื่อพิจารณารายละเอียดข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม เนื่องจากมีผู้ร้องเรียนไปยังสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ว่าอาจเข้าข่ายความผิดต่อ พ.ร.บ. ว่าด้วยการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ ในประเด็นการปรับราคาค่าก่อสร้างจาก 31,000 ล้านบาทเป็น 36,000 ล้านบาท หลังจากปิดการขายเอกสารประกวดราคาไปแล้ว และการเปลี่ยนเงื่อนไขในทีโออาร์ให้บริษัทที่เข้าร่วมมีรายรับทั้งปี 3 ปีติดต่อกันเฉลี่ยจากปีละไม่น้อยกว่า 5,000 ล้านบาทเป็น 10,000 ล้านบาท ซึ่งทาง รฟม. ชี้แจงการปรับเพิ่มวงเงินว่าเกรงจะเป็นปัญหาหากผู้รับเหมารายเล็กเกินไป[12]
  • 13 มกราคม พ.ศ. 2552 รฟม. ได้เปิดซองประกวดราคาโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง บางซื่อ-บางใหญ่ สัญญาที่ 1 (โครงสร้างยกระดับส่วนตะวันออก ระยะทาง 12 กิโลเมตร จากเตาปูน-สะพานพระนั่งเกล้า และงานก่อสร้างทางวิ่งช่วงบางซื่อ-เตาปูน) วงเงิน 13,441 ล้านบาท ซึ่งกลุ่มซีเคทีซี จอยท์เวนเจอร์ เป็นผู้เสนอราคาต่ำสุด 16,724.50 ล้านบาท และบริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) เสนอราคา 17,100.00 ล้านบาท เป็นอันดับที่ 2[13]
  • 16 เมษายน พ.ศ. 2552 คณะกรรมการผลการประกวดราคาเจรจาลดราคาค่าก่อสร้างสัญญาที่ 1 กับกลุ่มซีเคทีซี จอยท์เวนเจอร์เป็นผลสำเร็จ เหลือ 14,985 ล้านบาท[14] จากราคาที่เข้าร่วมประกวดราคาเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2551 ซึ่งเป็นช่วงที่ราคาเหล็กและน้ำมันเชื้อเพลิงยังสูง[15] คาดว่าจะสามารถลงนามในสัญญาได้ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2552[16]
  • กรกฎาคม พ.ศ. 2552 รฟม. ต่อรองราคาสัญญาที่ 2 และ 3 ของโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วงแล้วเสร็จ คาดว่าค่าก่อสร้างรวมทั้งหมดในสัญญาที่ 1, 2 และ 3 จะไม่เกินกรอบวงเงินที่คณะรัฐมนตรีอนุมัติไว้ที่ 36,055 ล้านบาท และยังเหลือเงินอีกส่วนหนึ่งสำหรับดำเนินงานวางระบบรางในสัญญาที่ 6[17]
  • 26 สิงหาคม พ.ศ. 2552 รฟม. ลงนามในสัญญาก่อสร้างสัญญาที่ 1 จากเตาปูน-สะพานพระนั่งเกล้า ระยะทาง 12 กิโลเมตร กับกลุ่มกิจการ ร่วมค้า CKTC (ช.การช่าง-โตคิว) วงเงิน 14,292 ล้านบาท โดยตั้งแต่วันที่ 4 มกราคม จนสิ้นเดือนมีนาคม 2553 ผู้รับเหมาจะเจาะหน้าดินลงเสาเข็มต้นแรก
  • 28 ธันวาคม พ.ศ. 2552 รฟม. ลงนามสัญญาว่าจ้างที่ปรึกษาโครงการ (Project Consultant) โครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางใหญ่ – บางซื่อ กับกลุ่มบริษัท Asian Engineering Consultants Corp,Ltd (AEC) [18]
  • 20 มกราคม พ.ศ. 2553 รฟม. ลงนามในสัญญาก่อสร้างสัญญาที่ 2 งานโครงสร้างยกระดับ (ฝั่งตะวันตก) ระยะทางประมาณ 11 กิโลเมตร รวมสถานี 8 แห่ง ช่วงสะพานพระนั่งเกล้า-คลองบางไผ่ และงานก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา กับ บมจ.ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น วงเงิน 13,100 ล้านบาท[19]
  • 26 มกราคม พ.ศ. 2553 รฟม. ลงนามในสัญญาก่อสร้างสัญญาที่ 3 งานก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุงและอาคารจอดรถ กับกลุ่มกิจการร่วมค้า PAR (เพาเวอร์ไลน์-แอสคอน-รวมนครก่อสร้าง) วงเงิน 5,025 ล้านบาท[20]
  • มีนาคม พ.ศ. 2554 รฟม. เปิดซองประกวดราคาสัญญาที่ 4 งานระบบรถไฟฟ้า และคัดเลือกผู้ดำเนินการรถไฟฟ้า โดยยื่นข้อเสนอให้เอกชนทั้งหมด 7 ราย แต่มีผู้ยื่นข้อเสนอและผ่านเงื่อนไขเพียงแค่ 2 รายคือ บมจ. ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ ผู้ให้บริการและผู้รับสัมปทานรถไฟฟ้าบีทีเอส และรถโดยสารด่วนพิเศษบีอาร์ที จากกรุงเทพมหานคร และบริษัท กรุงเทพธนาคม จำกัด และ บมจ. รถไฟฟ้ากรุงเทพ ผู้ให้บริการและผู้รับสัมปทานรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย
  • 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 รฟม. เปิดซองประมูลสัญญาที่ 4 งานระบบรถไฟฟ้า ซึ่ง บมจ. รถไฟฟ้ากรุงเทพ ชนะการประมูลด้วยการเสนอราคาต่ำสุดที่ 93,475 ล้านบาท ทิ้งห่าง บมจ. ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ ที่เสนอราคา 109,949 ล้านบาท ถึง 16,474 ล้านบาท[21]
  • 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 รฟม. เปิดเผยต่อสื่อมวลชนว่า ข้อเสนอที่ บมจ. รถไฟฟ้ากรุงเทพ ผู้เสนอราคาต่ำสุดในการประมูลสัญญาที่ 4 งานระบบรถไฟฟ้า เสนอมานั้น มีความคลุมเครือในเรื่องของความปลอดภัยต่อผู้โดยสาร ซึ่งมีสิทธิ์ที่จะถูกเพิกถอนสิทธิ์ในการเดินรถได้ หากข้อเสนอของบมจ. ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ มีความชัดเจนกว่า[22]
สภาพน้ำท่วมศูนย์ซ่อมบำรุงและอาคารจอดรถ ทำให้ต้องหยุดก่อสร้างชั่วคราว เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2554
  • 19 ตุลาคม พ.ศ. 2554 บริษัทผู้รับเหมาก่อสร้างทั้งหมดได้ส่งหนังสือขอหยุดการก่อสร้างชั่วคราวทั้งสาย 100% ต่อการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย เนื่องจากเหตุน้ำท่วม อย่างไม่มีกำหนด และได้ลงนามอนุมัติรวมถึงประกาศเลื่อนวันเปิดให้บริการจากปลายปี 2558 เป็นช่วงปี 2559
  • ณ สิ้นเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2556 โครงการมีความคืบหน้า 53.64% ล่าช้าจากแผนงานที่กำหนดไว้ 60.11% (ล่าช้า 6.47%) [23]

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับสถานีบางซื่อ และสถานีเตาปูน [แก้]

ในอดีต โครงการก่อสร้างรถไฟฟ้ามหานคร ส่วนต่อขยายช่วงบางซื่อ-เตาปูนเป็นส่วนหนึ่งของโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน เช่นเดียวกันกับช่วงเตาปูน-บางใหญ่ แต่ในภายหลังได้มีการปรับปรุงแผนแม่บทฯ ทำให้เส้นทางช่วงเตาปูน-บางใหญ่เป็นส่วนหนึ่งของรถไฟฟ้าสายสีม่วงแทน ขณะที่เส้นทางช่วงบางซื่อ-เตาปูนกลายเป็นส่วนหนึ่งของรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายช่วงเตาปูน-ท่าพระ ดังนั้น สถานีบางซื่อในเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินปัจจุบัน ซึ่งเดิมได้เตรียมชานชาลาที่ 2 ไว้สำหรับเดินรถมุ่งหน้าสู่สถานีปลายทางคลองบางไผ่ (บางใหญ่) จึงเปลี่ยนไปเป็นสถานีปลายทางท่าพระแทน ขณะที่การเดินรถไฟฟ้าสายสีม่วงระยะแรกนี้จะดำเนินการจากบางใหญ่มาสิ้นสุดเพียงแค่สถานีเตาปูนเท่านั้น ไม่ได้เข้าไปยังสถานีบางซื่อโดยตรง

แต่ในการก่อสร้างรถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วงที่ดำเนินการอยู่ในขณะนี้ ถือเป็นการก่อสร้างเส้นทางช่วงบางซื่อ-บางใหญ่ เนื่องจากในสัญญาที่ 1 ของการก่อสร้างได้รวมเอาเส้นทางช่วงบางซื่อ-เตาปูน-บางใหญ่ไว้ด้วยกันทั้งหมด เพื่อให้เส้นทางที่สร้างขึ้นใหม่นี้สามารถให้บริการเชื่อมต่อกับการเดินรถในปัจจุบันได้

โครงการช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ [แก้]

เป็นเส้นทางรถไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากการปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางราง พ.ศ. 2538 มาสู่แผนแม่บทฯ พ.ศ. 2547 โดยแก้ไขแนวเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีส้มเดิม (บางกะปิ-สามเสน-ราษฎร์บูรณะ) ช่วงสามเสน (หอสมุดแห่งชาติ) -ราษฎร์บูรณะ และแนวเส้นทางสายสีม่วงเดิม (หอสมุดแห่งชาติ-เตาปูน-บางพูด) ช่วงเตาปูน-หอสมุดแห่งชาติ นำมารวมกันเป็นเส้นทางสายสีม่วงที่เกิดขึ้นใหม่ และไปเชื่อมต่อกับเส้นทางสายสีม่วงส่วนแรกในช่วงบางใหญ่-เตาปูน

แนวเส้นทาง [แก้]

เส้นทางส่วนใหญ่เป็นโครงสร้างอุโมงค์ใต้ดินผสมผสานกับโครงสร้างยกระดับ เริ่มต้นจากโครงสร้างยกระดับของสถานีเตาปูนที่แยกเตาปูนตามแนวถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี ซึ่งเป็นจุดสิ้นสุดเส้นทางช่วงเตาปูน-บางใหญ่ และเป็นจุดเชื่อมต่อรถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายบางซื่อ-ท่าพระ จากนั้นมุ่งหน้าลงมาทางทิศใต้โดยลดระดับลงมาใต้ดิน แล้วเบี่ยงไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้เข้าใกล้แนวถนนประชาราษฎร์ สาย 1 เข้าสู่แนวถนนสามเสนที่แยกเกียกกาย ลงมาทางทิศใต้ ผ่านแยกบางกระบือ แยกศรีย่าน เชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน โครงข่ายในเมือง ช่วงบางบำหรุ-มักกะสันที่สถานีสามเสน (แยกซังฮี้) ผ่านหอสมุดแห่งชาติ แยกเทเวศร์ แยกบางขุนพรหม เลี้ยวซ้ายที่แยกบางลำพูเข้าสู่ถนนพระสุเมรุ เลียบคลองรอบกรุงไปเชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้มที่สถานีผ่านฟ้าลีลาศ เชิงสะพานผ่านฟ้าลีลาศ ก่อนเข้าสู่ถนนมหาไชย ผ่านแยกสำราญราษฎร์ (ประตูผี) แยกเรือนจำ เชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายช่วงหัวลำโพง-ท่าพระ ที่สถานีวังบูรพา ก่อนเข้าสู่ถนนจักรเพชร ผ่านย่านการค้าสะพานหันและพาหุรัด

จากนั้นเส้นทางจะลอดใต้แม่น้ำเจ้าพระยาด้วยแนวขนานกับสะพานพระปกเกล้าเข้าสู่ ถนนประชาธิปก ผ่านวงเวียนใหญ่ เชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้มช่วงหัวลำโพง-มหาชัยที่สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่ และรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลมที่สถานีวงเวียนใหญ่ แล้วมุ่งหน้าไปตามถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน ผ่านสำเหร่ แยกมไหสวรรย์

จากนั้น เส้นทางจะยกระดับขึ้นเหนือผิวดินเข้าสู่แยกดาวคะนองและถนนสุขสวัสดิ์ ผ่านแยกบางปะแก้ว จุดตัดถนนพระรามที่ 2 ผ่านย่านบางปะกอก แยกประชาอุทิศ (กิโลเก้า) ไปสิ้นสุดเส้นทางบนถนนสุขสวัสดิ์ ก่อนเข้าเขตอำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ

รวมระยะทางทั้งสิ้น 19.8 กิโลเมตร เป็นเส้นทางใต้ดินประมาณ 14.3 กิโลเมตร และเส้นทางยกระดับประมาณ 5.5 กิโลเมตร[1]

สถานี [แก้]

มี 16 สถานี (ไม่รวมสถานีเตาปูน) เป็นสถานีใต้ดิน 11 สถานี (ตั้งแต่สถานีเกียกกายถึงสถานีมไหสวรรย์) ยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 20 เมตร มีประตูชานชาลา (platform screen door) และเป็นสถานียกระดับอีก 5 สถานี ยาวประมาณ 250 เมตร กว้าง 18 เมตร

รายชื่อสถานีอย่างไม่เป็นทางการ [แก้]

รหัส ชื่อสถานี ชานชาลา จุดเปลี่ยนเส้นทาง
เตาปูน-ราษฎร์บูรณะ
เตาปูน (Tao Pun) รถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง ช่วงบางซื่อ-บางใหญ่ (กำลังก่อสร้าง)
รถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายบางซื่อ-ท่าพระ (กำลังก่อสร้าง)
เกียกกาย
ศรีย่าน
สามเสน รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน ช่วงบางบำหรุ-มักกะสัน (โครงการ)
หอสมุดแห่งชาติ
บางขุนพรหม
อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย รถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม (โครงการ)
วังบูรพา รถไฟฟ้ามหานคร สายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายหัวลำโพง-บางแค (กำลังก่อสร้าง)
ประชาธิปก
วงเวียนใหญ่ รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม : สถานีรถไฟวงเวียนใหญ่ (โครงการ)
รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม : วงเวียนใหญ่
สำเหร่
มไหสวรรย์
จอมทอง
ดาวคะนอง
บางปะกอก
ประชาอุทิศ
ราษฎร์บูรณะ

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่น [แก้]

รูปแบบของโครงการ [แก้]

  • เป็นระบบรถไฟฟ้าขนาดหนัก (heavy rail transit) [3]
  • ขนาดราง 1.435 เมตร (standard guage) โดยมีรางที่ 3 ขนานไปกับรางวิ่งสำหรับจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับตัวรถ[3]
  • ตัวรถใช้ระบบเดียวกันกับรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล สามารถรองรับผู้โดยสารได้ไม่น้อยกว่า 50,000 คนต่อชั่วโมงต่อทิศทาง[3]

การปรับเปลี่ยนเส้นทาง [แก้]

  • ปี พ.ศ. 2551 นายกรัฐมนตรีนายสมัคร สุนทรเวชพยายามปรับเปลี่ยนแผนแม่บท โดยต่อขยายเส้นทางรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงบางซื่อ-ราษฎร์บูรณะ ออกไปเป็นบางซื่อ-ราษฎร์บูรณะ-ป้อมพระจุลฯ แต่ส่วนต่อขยายดังกล่าวยังไม่เคยมีการศึกษาความเหมาะสมมาก่อน และทาง สนข. ยังไม่เห็นความเหมาะสมจึงไม่บรรจุไว้ในแผนการศึกษาโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้า[24]

ความคืบหน้าของโครงการช่วงบางซื่อ (เตาปูน) -ราษฎร์บูรณะ [แก้]

  • วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2548 นายพงษ์ศักดิ์ รักตพงศ์ไพศาล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ในฐานะประธานคณะกรรมการอำนวยการโครงการระบบขนส่งมวลชนได้ยืนยันว่าจะนำเส้นทางช่วงบางซื่อ-วังบูรพาออกจากแผนงาน ส่วนช่วงวังบูรพา-ราษฎร์บูรณะยังไม่มีความชัดเจน ต้องใช้เวลาศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม ส่วนแนวทางเลือกโครงการทดแทนรถไฟฟ้าสายสีม่วงด้วยระบบบีอาร์ทีที่รัฐมนตรีฯ ได้เสนอไว้ก่อนหน้านี้ ในเส้นทางสะพานพระราม 7ถนนสามเสน-สนามหลวง และเส้นทางวงเวียนใหญ่-ถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน-ถนนสุขสวัสดิ์-ราษฎร์บูรณะ ที่ได้เสนอพร้อมกับเส้นทางบางใหญ่-รัตนาธิเบศร์-งามวงศ์วาน-บางเขน ไม่มีปรากฏในแผนงานอื่นอีก[7]
  • 8 กุมภาพันธ์ 2553 ที่ประชุมคณะกรรมการจัดระบบการจราจรทางบก (คจร.) ครั้งที่ 1/2553 ได้เห็นชอบแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางรางในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ตามที่ สนข. เสนอ โดยให้เส้นทางสายสีม่วง ช่วงบางซื่อ-ราษฎร์บูรณะ อยู่ในแผนโครงข่ายเพิ่มเติมระยะ 10 ปี (เปิดให้บริการภายในปี พ.ศ. 2562)

โครงการส่วนต่อขยายเพิ่มเติมที่เคยมีข้อเสนอแนะ [แก้]

แต่หลังจากที่นายสมัคร สุนทรเวช พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ส่วนต่อขยายเพิ่มเติมทั้ง 2 ช่วงก็ไม่มีความคืบหน้า มีความเคลื่อนไหวเฉพาะช่วงคลองบางไผ่-บางซื่อ เท่านั้น

  • เส้นทางช่วง เตาปูน-วังบูรพา ระยะทาง 8 กิโลเมตร รองรับการเดินทางไปยังอาคารรัฐสภาแห่งใหม่ย่านเกียกกาย และไปเชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ซึ่งล่าสุดคาดว่าเส้นทางนี้มีแนวโน้มสูงสุดที่จะได้รับเลือกเป็นส่วนต่อขยาย โดยคาดว่าจะใช้วงเงินประมาณ 20,000-24,000 ล้านบาท และจะเสนอ ครม.เพื่ออนุมัติภายในเดือนมิถุนายน 2553

ดูเพิ่ม [แก้]

อ้างอิง [แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 เอกสารโครงการศึกษาปรับแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางรางในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล : การสัมมนารับฟังความคิดเห็นครั้งที่ 3 วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552 จัดโดย สนข.
  2. โครงการระบบขนส่งมวลชนสายสีชมพู โดยสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.)
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 โครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง ช่วงบางใหญ่-บางซื่อ โดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.)
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 11 คำถาม - คำตอบ เกี่ยวกับโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วงฯ ช่วงบางใหญ่ - บางซื่อ โดยการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.)
  5. ปิ๊งโมเดลธุรกิจเชื่อมสถานีรถไฟฟ้า รฟม.เก็บแป๊ะเจี๊ยะ "เซ็นทรัลพระราม 9" ปีละ3ล้าน
  6. ฮือต้านรถไฟลอยฟ้ารฟม. ขึ้นป้ายค้านริมกรุงเทพนนท์-แฉ รฟม. เวนคืนทุก 700 ม. ไทยรัฐ วันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2548
  7. 7.0 7.1 กลับมาแล้ว !!! รถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วง 'บางใหญ่-บางซื่อ' เหมือนเดิม ฐานเศรษฐกิจ วันที่ 16-19 ตุลาคม พ.ศ. 2548
  8. http://www.mrta.co.th/report_project/%E0%B8%9D%E0%B8%9A%E0%B8%81-320%283+%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%A2+56%29%E0%B8%9D%E0%B8%97%E0%B8%AA-.pdf
  9. รฟม.จ้างเอกชนผุดส่วนต่อ 3 เส้นทาง กรุงเทพธุรกิจ วันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548
  10. รฟม.จรดปากกาจ้างที่ปรึกษาโครงการรถไฟฟ้า 2 เส้นทางแล้ว ผู้จัดการออนไลน์ วันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2550
  11. 11.0 11.1 รฟม. ชงแผนลงทุนระบบรถไฟฟ้า + เล็งจ้างเอกชนติดตั้งอาณัติสัญญาณ-เดินรถ/เตรียมถกบีเอ็มซีแอลวิ่งรถเพิ่มอีก 1 กม. หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2550
  12. รถไฟฟ้า "สีม่วง" สะดุด สตง. เลื่อนเปิดซอง ไทยโพสต์ วันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2551
  13. "ช.การช่าง" ชงราคาต่ำสุดรถไฟฟ้าสีม่วง วงการจับตา "ซิโน-ทัย" พลิกเข้าวิน มติชนรายวัน วันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2552
  14. สีม่วงสัญญา 1 ลงตัว! CK ยอมต่ำ1.5หมื่นล. หุ้นรับเหมาวิ่งรับสัญญา2:รฟม.เปิดซองเดือนหน้า ข่าวหุ้น วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2552
  15. รฟม. บี้ "ซีเคทีซี" หั่นราคาสายสีม่วง ข่าวสดรายวัน วันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2552
  16. รฟม. บีบ ช.การช่าง กดค่าก่อสร้างสายสีม่วง กรุงเทพธุรกิจออนไลน์ 12 มีนาคม พ.ศ. 2552
  17. ต่อรองราคารถไฟฟ้าสีม่วงคาดไม่เกิน3.6หมื่นล. ไทยรัฐ วันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2552
  18. รฟม. ลงนามสัญญาว่าจ้างที่ปรึกษาโครงการ (Project Consultant) ข่าวประชาสัมพันธ์ รฟม.
  19. รฟม. ลงนามสัญญาก่อสร้างงานโยธาสัญญาที่ 2 แล้ว ข่าวประชาสัมพันธ์ รฟม.
  20. รฟม. ลงนามสัญญาที่ 3 งานก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุงและอาคารจอดรถโครงการรถไฟฟ้าสายสีม่วง ข่าวประชาสัมพันธ์ รฟม.
  21. BMCL คว้างานเดินรถสายสีม่วง ทิ้งห่าง BTS 16,000 ล้านบาท
  22. ข้อเสนอร่วมทุนเดินรถสีม่วงมีปัญหา BMCL ส่อวืดเหตุเสนอแผนไม่ตรง TOR
  23. เลื่อนซ้ำซาก"สายสีม่วง" แรงงานขาด-คมนาคมลั่นลงดาบ 23 มีนาคม 2556
  24. หั่นเส้นทางรถไฟฟ้าใยแมงมุม ที่ปรึกษาชี้ไม่มีข้อมูลรองรับ หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ วันที่ 5-7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2552

แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]

โครงข่ายระบบรถไฟฟ้า
ในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง
Bangkok MRT Red line unofficial logo.png สายสีแดงเข้ม
(ธรรมศาสตร์-มหาชัย)
Bangkok MRT Light Red line unofficial logo.png สายสีแดงอ่อน
(ศิริราช-ศาลายา-ตลิ่งชัน-หัวหมาก)
Bangkok Airport Link unofficial logo.png แอร์พอร์ตลิงก์
(ดอนเมือง-บางซื่อ-พญาไท-สุวรรณภูมิ)
Bangkok MRT Dark Green line unofficial logo.png สายสีเขียวเข้ม
(ลำลูกกา-สมุทรปราการ)
Bangkok MRT Light Green line unofficial logo.png สายสีเขียวอ่อน
(ยศเส-บางหว้า)
Bangkok MRT Blue line unofficial logo.png สายสีน้ำเงิน
(บางซื่อ-หัวลำโพง-ท่าพระ-พุทธมณฑลสาย 4)
Bangkok MRT Purple line unofficial logo.png สายสีม่วง
(บางใหญ่-ราษฎร์บูรณะ)
Bangkok MRT Orange line unofficial logo.png สายสีส้ม
(ตลิ่งชัน-มีนบุรี)
Bangkok MRT Pink line unofficial logo.png สายสีชมพู
(แคราย-มีนบุรี)
Bangkok MRT Yellow line unofficial logo.png สายสีเหลือง
(ลาดพร้าว-สำโรง)