รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

     รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม
V9777164-5.jpg
แนวเส้นทาง ระยะที่ 1
ข้อมูลทั่วไป
รูปแบบ รถไฟชานเมือง
ระบบ รถไฟฟ้าชานเมือง ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
สถานะ กำลังก่อสร้าง
สถานีปลายทาง ธรรมศาสตร์ (รังสิต)
มหาชัย
จำนวนสถานี 36
การดำเนินการ
เปิดให้บริการ พ.ศ. 2557 (ระยะที่ 1 ธรรมศาสตร์(รังสิต) - บางซื่อ)
พ.ศ. 2559 (ระยะที่ 2 บางซื่อ - หัวลำโพง)
พ.ศ. 2562 (ระยะที่ 3 หัวลำโพง - บางบอน)
พ.ศ. 2572 (ระยะที่ 4 บางบอน - มหาชัย)
เจ้าของ การรถไฟแห่งประเทศไทย
ข้อมูลทางเทคนิค
ระยะทาง 80.8 กิโลเมตร (50.21 ไมล์)
ช่วงกว้างราง 1,000 มม. (3 ฟุต 3 38 นิ้ว) มีเตอร์เกจ
ระบบจ่ายไฟฟ้า ระบบจ่ายไฟฟ้าเหนือขบวนรถ
ความเร็ว ธรรมดา:105 กม./ชม. (65 ไมล์/ชม.)
รถด่วน:140 กม./ชม. (87 ไมล์/ชม.)

รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม (ธรรมศาสตร์-มหาชัย) เป็นส่วนหนึ่งของโครงการระบบรถไฟชานเมือง (สายสีแดง) โดยการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ซึ่งเป็นเส้นทางรถไฟที่เป็นแกนหลักของแผนแม่บทระบบขนส่งมวลชนทางราง ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) มีแนวเส้นทางตามแกนหลักทิศเหนือ-ทิศใต้/ตะวันตกเฉียงใต้ พื้นที่โครงการส่วนใหญ่อยู่ในเขตทางของการรถไฟแห่งประเทศไทย

รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม มีระยะทางรวม 80.8 กม. 36 สถานี เป็นเส้นทางหลักในแนวเหนือ-ใต้ ตามแนวทางรถไฟเดิมของการรถไฟแห่งประเทศไทย เชื่อมต่อพื้นที่ชานเมืองด้านทิศเหนือ (พื้นที่ดอนเมือง รังสิต ปทุมธานี) และพื้นที่ชานเมืองด้านทิศใต้ (พื้นที่บางบอน มหาชัย) เข้าสู่ใจกลางเมือง (หัวลำโพง) โดยบูรณาการการเดินทางร่วมกันกับระบบรถไฟทางไกลที่สามารถเชื่อมโยงการเดิน ทางไปสู่ภูมิภาคต่างๆ โครงข่ายสนับสนุนให้เกิดการกระจายตัวของพื้นที่อยู่อาศัยไปยังพื้นที่รอบนอก ตามแนวคิดผังเมือง รองรับศูนย์ราชการกรุงเทพมหานครแห่งใหม่ พื้นที่ชุมชนบริเวณถนนแจ้งวัฒนะและรามอินทราที่กำลังมีการเติบโตในอัตราสูง เชื่อมต่อกับท่าอากาศยานดอนเมือง รองรับประชาชนบริเวณรังสิต ปทุมธานี เชื่อมโยงไปยังเมืองมหาวิทยาลัยบริเวณรังสิต ในอนาคตสามารถเชื่อมโยงกับสถานีขนส่งผู้โดยสารสายเหนือและตะวันออกเฉียงเหนือแห่งใหม่อีกด้วย โครงการสามารถแก้ปัญหาจุดตัดระหว่างถนนและรถไฟในเขตเมือง ทำให้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการเดินทางของระบบราง และลดความล่าช้าในการเดินทางบนโครงข่ายถนนได้

เนื้อหา

เส้นทางของรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม[แก้]

  • ช่วงบางซื่อ-รังสิต-ธรรมศาสตร์ ตามแนวเส้นทางรถไฟสายเหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ ระยะทาง 36.3 กิโลเมตร
  • ช่วงบางซื่อ-หัวลำโพง ตามแนวเส้นทางรถไฟสายเหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ ระยะทาง 11.0 กิโลเมตร (โครงการ)
  • ช่วงหัวลำโพง-บางบอน-มหาชัย ตามแนวเส้นทางรถไฟสายแม่กลอง ระยะทาง 39.0 กิโลเมตร (โครงการ)

การแบ่งระยะโครงการ[แก้]

อ้างอิงตามแผนแม่บทโครงข่ายระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนในกรุงเทพมหานครและพื้นที่ต่อเนื่อง โครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม แบ่งออกเป็นช่วงๆ ดังนี้[1]

ระยะที่ ช่วง ระยะทาง สถานะ
1 รังสิต-บางซื่อ 36 กม. กำลังก่อสร้าง
2 บางซื่อ-หัวลำโพง 11 กม. โครงการในปี พ.ศ. 2559
3 หัวลำโพง-บางบอน 18 กม. โครงการในปี พ.ศ. 2562
4 บางบอน-มหาชัย 20 กม. โครงการในปี พ.ศ. 2572
5 มหาชัย-แม่กลอง 34 กม. เป็นเพียงแผนแม่บท
6 แม่กลอง-ปากท่อ 22 กม.

ช่วงบางซื่อ–รังสิต[แก้]

เส้นทางรถไฟสายนี้มีโครงการก่อสร้างตามแนวเส้นทางรถไฟสายเหนือ, ตะวันออกเฉียงเหนือ มีแนวเส้นทางจากใจกลางกรุงเทพฯ ที่สถานีกลางบางซื่อ ผ่านย่านจตุจักร หลักสี่ ดอนเมือง ออกไปสู่บริเวณรังสิต จังหวัดปทุมธานี ชานเมืองด้านทิศเหนือของกรุงเทพฯ และมีโครงการต่อขยายเส้นทางไปยังมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต

เส้นทางผ่าน[แก้]

แนวเส้นทาง[แก้]

โครงการเริ่มต้นที่บริเวณด้านทิศใต้ของแยกประดิพัทธ์ ห่างจากทางแยก 200 เมตร เลียบฝั่งตะวันตกของทางรถไฟ มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือตามเส้นทางรถไฟสายเหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นโครงสร้างยกระดับสูง 17 เมตรจากระดับดินโดยปรับใช้โครงสร้างของโครงการโฮปเวลล์เดิม ผ่านสถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ ยกข้ามทางพิเศษศรีรัช บริเวณ ถนนกำแพงเพชร 2 และข้ามทางแยกต่างระดับรัชวิภา แล้วขนานไปกับถนนวิภาวดีรังสิต ยกข้ามสะพานข้ามทางแยกตามแนวถนนงามวงศ์วานและถนนแจ้งวัฒนะ ตัดกับโครงการรถไฟฟ้าโมโนเรล สายสีชมพู จากนั้นจะเบี่ยงไปเลียบถนนกำแพงเพชร 6 แทน ไปจนถึงสถานีรถไฟดอนเมือง จึงกลับมาเลียบทางรถไฟฝั่งตะวันตกและเริ่มลดระดับเป็นแนวระดับดิน ลอดใต้สะพานข้ามทางรถไฟของถนนรังสิต-ปทุมธานี เข้าสู่สถานีรถไฟรังสิต รวมระยะทางเฉพาะช่วงสถานีบางซื่อถึงรังสิต 24.6 กิโลเมตร หรือรวมระยะทางทั้งโครงการช่วงแรก 26.22 กิโลเมตร เมื่อออกจากสถานีรถไฟรังสิต จะผ่านสถานีรถไฟคลองหนึ่ง สถานีรถไฟเชียงราก ไปสิ้นสุดที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต รวมระยะทางช่วงหลัง 10 กิโลเมตร[3]

ในอนาคต มีโครงการต่อขยายเส้นทางไปยังสถานีอยุธยา และสิ้นสุดที่สถานีบ้านภาชี อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตามเส้นทางรถไฟชานเมืองและรถไฟทางไกล ช่วงรังสิต-บ้านภาชี ระยะทาง 60 กิโลเมตร

รูปแบบของโครงการ[แก้]

  • เป็นทางรถไฟ 4 ทาง จนถึงสถานีดอนเมือง
  • ขนาดทาง 1.000 เมตร (meter gauge) [2]
  • โครงสร้างทางวิ่ง เป็นทางยกระดับสูง 17 เมตรจากระดับดินช่วงสถานีบางซื่อถึงสถานีดอนเมือง (เส้นทางบางส่วนได้ใช้ประโยชน์จากเสาตอม่อโครงการรถไฟฟ้าโฮปเวลล์ในอดีตที่ถูกทิ้งร้าง จำนวน 1,539 ต้น) แล้วลาดลงเป็นทางเสมอระดับพื้นดินไปจนถึงสถานีรังสิต และธรรมศาสตร์ ซึ่งมีรั้วกั้นตลอดเส้นทางเพื่อไม่ให้มีจุดตัดเสมอระดับ
  • ศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการเดินรถ: ใช้ศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการเดินรถ ร่วมกับโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน ช่วงบางซื่อ-ตลิ่งชัน ที่ย่านสถานีบางซื่อ [4]
  • ถนนเลียบทางรถไฟ: เป็นถนน 4 ช่องจราจร เริ่มต้นจากสถานีบางซื่อ เลียบขนานแนวเส้นทางด้านทิศตะวันตก ผ่านสถานีบางเขน สถานีหลักสี่ จากนั้นย้ายไปเลียบขนานทางด้านทิศตะวันออก ผ่านสถานีดอนเมือง แล้วย้ายไปเลียบขนานทางด้านทิศตะวันตก จนสิ้นสุดเส้นทางที่สถานีรังสิต[4]
  • ทางข้ามเลียบทางรถไฟ: มี 2 จุด ได้แก่ บริเวณทางผ่านเปรมประชา และบริเวณซอยพหลโยธิน 87[4]

สถานี[แก้]

มี 13 สถานี ซึ่งจะให้บริการรถด่วน 3 สถานี ได้แก่สถานีกลางบางซื่อ, สถานีดอนเมือง และสถานีรังสิต[2] นอกจากนี้ สนข. อยู่ระหว่างการศึกษาความเป็นไปได้ในการเพิ่มสถานีมหาวิทยาลัยกรุงเทพ วิทยาเขตรังสิต อีก 1 สถานี[5] ซึ่งจะทำให้มีสถานีเพิ่มเป็น 14 สถานี

รูปแบบสถานี[แก้]

ส่วนใหญ่เป็นสถานียกระดับ (รวมสถานีรังสิตด้วย) ยกเว้นช่วงถัดจากสถานีดอนเมืองออกไป ได้แก่สถานีหลักหก คลองหนึ่ง เชียงราก และธรรมศาสตร์ เป็นสถานีระดับดิน ความยาวประมาณ 210 เมตร แต่ละสถานีจะมีรายละเอียดการออกแบบและการจัดพื้นที่ใช้สอยแตกต่างกันไป โดยหลักๆ ประกอบด้วย[2]

  • ชั้นโถงสถานี (concourse)
  • ชั้นชานชาลา สำหรับสถานีรถไฟทางไกล ส่วนใหญ่จะอยู่ทางรถไฟเดิม และจะยกตัวขึ้นที่สถานีดอนเมือง
  • ชั้นชานชาลา สำหรับสถานีรถไฟฟ้าชานเมือง

ชานชาลาส่วนใหญ่จะเป็นแบบด้านข้าง ยกเว้นสถานีรังสิต , สถานีดอนเมือง และ สถานีกลางบางซื่อ ที่เป็นแบบเกาะกลาง

ตั้งแต่สถานีดอนเมือง จนถึง สถานีวัดเสมียนนารี จะทำ Skywalk ข้ามทางรถไฟและถนนวิภาวดีรังสิต เพื่อให้ผู้โดยสารสามารถเดินทางได้อย่างสะดวกสบาย [6]

รายชื่อสถานี[แก้]

ชื่อและรหัสของสถานี ชานชาลา รถด่วน รถธรรมดา จุดเปลี่ยนเส้นทาง
ธรรมศาสตร์ (รังสิต) โครงการ
เชียงราก
ม.กรุงเทพ รังสิต
คลองหนึ่ง
รังสิต 4
หลักหก 2
ดอนเมือง 8
การเคหะ 2
หลักสี่ 2 Bangkok MRT Pink line unofficial logo.png รถไฟฟ้าโมโนเรล สายสีชมพู สถานีหลักสี่ (โครงการ)
ทุ่งสองห้อง 2
บางเขน 2 Bangkok MRT Brown line unofficial logo.png รถไฟฟ้าโมโนเรล สายสีน้ำตาล สถานีบางเขน (โครงการ)
วัดเสมียนนารี 2
จตุจักร 2
บางซื่อ 12 Bangkok MRT Blue line unofficial logo.png รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล สถานีบางซื่อ
Bangkok MRT Light Red line unofficial logo.png รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน
Bangkok Airport Link unofficial logo.png รถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ
จัดการ: แม่แบบ  พูดคุย  แก้ไข

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่น[แก้]

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งทั่วไป[แก้]

ช่วงบางซื่อ-รังสิต[แก้]

  • การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) เปิดขายเอกสารประกวดราคาก่อสร้างระหว่างวันที่ 1-31 ก.ค. พ.ศ. 2553[7] โครงการก่อสร้างรถไฟชานเมืองสายสีแดง ช่วงบางซื่อ-รังสิต สัญญาที่ 1-2 ทั้งนี้จากข่าวในผู้จัดการออนไลน์ วันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 ได้กล่าวอ้างแหล่งข่าวจากกระทรวงคมนาคม ว่า กรอบเวลาการทำงานโครงการรถไฟฟ้าสายสีแดงช่วงบางซื่อ-รังสิต ที่ ร.ฟ.ท.ได้รายงานต่อกระทรวงคมนาคมก่อนหน้านี้นั้น กำหนดว่าจะเปิดขายเอกสารประกวดราคาก่อสร้างระหว่างวันที่ 1-31 ก.ค.2553 และกำหนดให้ผู้รับเหมายื่นเอกสารประกวดราคาวันที่ 16 พ.ย.2553 จากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบของคณะกรรมการประกวดราคา และองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งประเทศญี่ปุ่น (JICA) ซึ่ง ร.ฟ.ท.คาดว่าจะสามารถรายงานผลการประกวดราคาให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) รับทราบได้ในระหว่างวันที่ 29 มิ.ย.-25 พ.ค.2554 และลงนามในสัญญากับผู้รับงานได้ในวันที่ 1 มิ.ย.2554

สำหรับโครงการก่อสร้างรถไฟชานเมืองสายสีแดง ช่วงบางซื่อ-รังสิต แบ่งออกเป็น 3 สัญญา โดยเป็นงานโยธา 2 สัญญา มูลค่ารวมราว 45,000 ล้านบาท

สัญญาที่ 1 สถานีรถไฟบางซื่อ-รวมอาคารซ่อมบำรุง ประกอบด้วย งานทางวิ่งยกระดับจากสถานีบางซื่อจาก กม.6-กม.12 รวมสถานีบางซื่อ.สถานีจตุจักร, อาคารซ่อมบำรุงรถชานเมืองและรถทางไกล, ถนนและสะพานยกระดับ

สัญญาที่ 2 โครงสร้างยกระดับบางซื่อ-รังสิตรวมสถานีรายทาง ประกอบด้วยงานทางวิ่งยกระดับจาก กม.12-กม.32 ที่สถานีรังสิต รวมงานสถานีรายทาง 8 สถานีคือ วัดเสมียนนารี (เฉพาะโครงสร้างพื้นฐาน), บางเขน, ทุ่งสองห้อง, หลักสี่, การเคหะ, ดอนเมือง, หลักหก (เฉพาะงานโครงสร้างพื้นฐาน), สถานีรังสิต, ถนนและสะพานยกระดับ

ส่วนสัญญาที่ 3 คือ งานระบบรถไฟฟ้า วงเงิน 20,000 ล้านบาท ประกอบด้วยงานวางราง, ระบบอาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม, ระบบไฟฟ้ากำลัง,รวมงานระบบรถไฟฟ้าส่วนของสถานีบางซื่อ-ตลิ่งชัน (ไม่รวมงานวางราง) ซึ่งมีมูลค่าประมาณ 20,000 ล้านบาท คาดว่าการก่อสร้างใช้เวลาประมาณ 4 ปี [8]

  • วันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ครม.อนุมัติคลังกู้เงิน2.9หมื่นล้านสร้างรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงบางซื่อ-รังสิต[9]
  • วันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2553 การจัดการประกวดราคางานก่อสร้างและงานระบบไฟฟ้า / เครื่องกล อยู่ระหว่างรอการพิจารณาอนุมัติเอกสารประกวดราคาที่ปรับปรุงใหม่จาก JICA และสำนักงานอัยการสูงสุด คาดว่าจะประกาศประกวดราคานานาชาติ (International Bidding) ได้ในไม่ช้า ส่วนการรื้อย้ายอาคาร สิ่งปลูกสร้างและทรัพย์สินของผู้บุกรุกโครงการ การรถไฟฯ จำเป็นต้องยกเลิกประกาศประกวดราคาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ งานจ้างผู้รับเหมารื้อย้ายอาคารสิ่งปลูกสร้าง และทรัพย์สินของผู้บุกรุก ออกจากพื้นที่โครงการฯ เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2553 และปรับปรุง TOR บางส่วน ก่อนนำลงเผยแพร่ในเว๊บไซต์เพื่อรับฟังความคิดเห็นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2553 [10]

นายยุทธนา ทัพเจริญ ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย แจ้งว่า การรถไฟแห่งประเทศไทยจะเปิดขายซองประกวดราคาก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีแดง บางซื่อ-รังสิต ในวันที่ 24 พฤษภาคม 2553 คาดว่าจะได้บริษัทผู้รับเหมาก่อสร้างได้ต้นปี 2554 การก่อสร้างจะแล้วเสร็จในปี 2557 [11]

ล่าสุด ทางการรถไฟแห่งประเทศไทย ได้มีคำสั่งว่า ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2556 เป็นต้นไป ให้มีการปิดบริการสถานีรถไฟบางเขน และสถานีรถไฟหลักสี่ฝั่งตะวันตกเป็นการชั่วคราวเพื่อจะทำการเริ่มรื้อตอม่อโฮปเวลล์เพื่อทำการก่อสร้างรถไฟฟ้าสายสีแดงเข้มโดยประกาศให้ไปใช้สถานีฝั่งตะวันออกหรือไปใช้บริการสถานีใกล้เคียงแทน

สัญญาการก่อสร้าง[แก้]

สัญญาที่ เนื้องาน มูลค่า
(ล้านบาท) [12]
ผู้ชนะการประมูล หมายเหตุ ความคืบหน้า
1 งานโยธาสำหรับสถานีรถไฟบางซื่อและศูนย์ซ่อมบำรุง
29,826
(โดยประมาณ)
กิจการร่วมค้าเอสยู
(บมจ. ซิโน-ไทย เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น
และ บมจ. ยูนิค เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น)
2 งานโยธาสำหรับทางรถไฟช่วงบางซื่อ – รังสิต
21,235 บมจ. อิตาเลียนไทย ดีเวลลอปเม้นท์
3 งานระบบรถไฟฟ้า, งานวางราง, ระบบอาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม,
ระบบไฟฟ้ากำลัง รวมทั้งงานระบบรถไฟฟ้าในส่วนของสถานีบางซื่อ - ตลิ่งชัน
(ไม่รวมงานวางราง)
20,000 อยู่ในระหว่างการประกวดราคา

ช่วงบางซื่อ-หัวลำโพง[แก้]

เส้นทางรถไฟสายนี้ มีโครงการก่อสร้างตามแนวเส้นทางรถไฟสายเหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ จากสถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ ผ่านสถานีสามเสนสามเหลี่ยมรถไฟจิตรลดา ย่านยมราช ยศเส เข้าสู่สถานีรถไฟหัวลำโพง เป็นโครงการที่จะดำเนินการร่วมกับโครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน ช่วงบางซื่อ-มักกะสัน-หัวหมาก เพื่อเสริมโครงข่ายรถไฟชานเมืองให้สมบูรณ์ (missing link) และแก้ปัญหาจุดตัดทางรถไฟในพื้นที่กรุงเทพมหานครชั้นใน เส้นทางรถไฟช่วงนี้มีโครงการอื่นที่มีแนวเส้นทางร่วมกันในช่วงบางซื่อ-ยมราช ได้แก่:-

  • รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน ช่วงบางซื่อ-มักกะสัน-หัวหมาก
  • โครงการส่วนต่อขยายรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ช่วงพญาไท-ท่าอากาศยานดอนเมือง

ขณะนี้ (พ.ศ. 2552) โครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม ช่วงบางซื่อ-หัวลำโพง อยู่ในแผนเร่งรัดของโครงข่ายรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน พ.ศ. 2553-2572 ระยะแรก 10 ปี (ให้บริการภายใน พ.ศ. 2562)

เส้นทาง[แก้]

เขตดุสิต, พญาไท ราชเทวี, ปทุมวัน กรุงเทพมหานคร

แนวเส้นทาง[แก้]

โครงการเริ่มต้นจากสถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ เป็นโครงสร้างยกระดับสูง 17 เมตรจากระดับดินตามเส้นทางรถไฟสายเหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ แล้วลดระดับบริเวณถนนประดิพัทธ์ลงมาเป็นระดับคลองแห้ง (open trench) ซึ่งต่ำกว่าระดับดิน 10 เมตร ผ่านสถานีรถไฟสามเสน จุดตัดสะพานอุภัยเจษฎุทิศ ถนนราชวิถี ด้านหลังโรงพยาบาลรามาธิบดี สถานีรถไฟจิตรลดา จุดตัดสะพานเสาวนี ถนนศรีอยุธยา สนามม้านางเลิ้ง จุดตัดถนนเพชรบุรี แยกยมราช จากนั้นจึงยกระดับขึ้นมาเป็นระดับดิน ผ่านโบ๊เบ๊ ข้ามคลองบางกะปิ (คลองแสนแสบ) ลอดสะพานกษัตริย์ศึก (สะพานยศเส) เลียบถนนรองเมือง ไปสิ้นสุดที่สถานีรถไฟหัวลำโพง

รูปแบบของโครงการ[แก้]

  • เป็นรถไฟทางคู่ ขนาดทาง 1.000 เมตร (meter gauge)
  • โครงสร้างทางวิ่ง เป็นทางยกระดับออกจากสถานีกลางบางซื่อ และลาดลงสู่ระดับใต้ดินบริเวณถนนประดิพัทธ์ เป็นอุโมงค์แบบคลองแห้งผ่านบริเวณพระตำหนักจิตรลดารโหฐาน สนามม้านางเลิ้ง จนถึงบริเวณถนนเพชรบุรี จึงยกระดับขึ้นมาเป็นระดับดินไปจนถึงสถานีหัวลำโพง

สถานี[แก้]

มี 5 สถานี มีทั้งสถานีในระดับคลองแห้ง ได้แก่สถานีสามเสน ราชวิถี ยมราช และสถานีในระดับดิน ได้แก่สถานียศเส และหัวลำโพง

รายชื่อสถานี[แก้]

ชื่อและรหัสของสถานี ชานชาลา รถด่วน รถธรรมดา จุดเปลี่ยนเส้นทาง
บางซื่อ - หัวลำโพง
สถานีสามเสน เกาะกลาง
สถานีราชวิถี เกาะกลาง Bangkok MRT Light Red line unofficial logo.pngรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงอ่อน (สถานีร่วม)
สถานียมราช เกาะกลาง Bangkok MRT Orange line unofficial logo.pngรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม: ยมราช (โครงการ)
สถานียศเส ด้านข้าง Bangkok MRT Dark Green line unofficial logo.pngรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม: ยศเส (โครงการ)
สถานีหัวลำโพง เกาะกลาง Bangkok MRT Red line unofficial logo.pngเส้นทางช่วงหัวลำโพง-บางบอน-มหาชัย
Bangkok MRT Blue line unofficial logo.pngรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล: หัวลำโพง

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่น[แก้]

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งทั่วไป[แก้]

  • สถานีหัวลำโพง เชื่อมต่อกับรถไฟทางไกลสายเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันออก และสายใต้

ช่วงหัวลำโพง-บางบอน-มหาชัย[แก้]

เส้นทางรถไฟสายนี้ เป็นโครงการพัฒนาแนวสายทางเพื่อเชื่อมโยงทางรถไฟสายเหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ กับทางรถไฟสายแม่กลองที่มีอยู่เดิม มีเส้นทางจากใจกลางกรุงเทพฯ บริเวณหัวลำโพง ตลาดน้อย ผ่านแม่น้ำเจ้าพระยามายังฝั่งธนบุรีที่วงเวียนใหญ่ ออกสู่ชานเมืองด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงเทพฯ ย่านบางบอน และต่อขยายเส้นทางไปยังสถานีมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร ซึ่งโครงการช่วงหัวลำโพง-วงเวียนใหญ่ ที่ผ่านพื้นที่ชุมชนหนาแน่นใจกลางกรุงเทพฯ จะอยู่นอกเขตทางของการรถไฟแห่งประเทศไทย เช่นย่านตลาดน้อย คลองสาน ย่านค้าเครื่องหนังถนนเจริญรัถ วงเวียนใหญ่ ขณะที่โครงการส่วนใหญ่ที่อยู่ภายในเขตทางรถไฟสายแม่กลองมีพื้นที่คับแคบ ดังนั้นการก่อสร้างโครงการนี้จึงจำเป็นต้องเวนคืนพื้นที่ชุมชนจำนวนมากและใช้งบประมาณสูง

ในอดีต เส้นทางรถไฟช่วงนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการศูนย์คมนาคมขนส่งด้านตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงเทพฯ หรือศูนย์คมนาคมขนส่งตากสิน ใจกลางย่านตลาดพลู ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อกระจายความเจริญจากพื้นที่ธุรกิจใจกลางเมือง และบรรเทาปัญหาการจราจรติดขัด แต่โครงการศูนย์คมนาคมล้มเลิกไปเพราะถูกประชาชนในพื้นที่คัดค้านอย่างหนัก

ในอนาคตมีโครงการต่อขยายเส้นทางรถไฟชานเมืองจากมหาชัย ไปยังสถานีแม่กลอง อำเภอเมืองฯ จังหวัดสมุทรสงคราม ตามเส้นทางรถไฟชานเมืองและรถไฟทางไกลสายใต้ที่จะสร้างขึ้นใหม่ ไปสิ้นสุดที่สถานีปากท่อ อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ซึ่งเส้นทางนี้ยังสามารถใช้เป็นเส้นทางลัดในการขนส่งทางรางจากกรุงเทพฯ ลงสู่ภาคใต้ ช่วยย่นระยะทางรถไฟสายใต้เดิมที่ผ่านจังหวัดนครปฐมและจังหวัดราชบุรีได้ประมาณ 43 กิโลเมตร[13]

ขณะนี้ (พ.ศ. 2552) โครงการรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม ช่วงหัวลำโพง-บางบอน อยู่ในแผนโครงข่ายเพิ่มเติม ของแผนโครงข่ายรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน พ.ศ. 2553-2572 ระยะแรก 10 ปี (ให้บริการภายใน พ.ศ. 2562) และโครงการช่วงบางบอน-มหาชัย อยู่ในแผนการต่อขยายเส้นทางเดิม ของแผนโครงข่ายรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน พ.ศ. 2553-2572 ระยะ 20 ปี (ให้บริการภายใน พ.ศ. 2572)

เส้นทางผ่าน[แก้]

ฝั่งพระนคร

ฝั่งธนบุรี

แนวเส้นทาง[แก้]

โครงการช่วงแรก หัวลำโพง-บางบอน เริ่มต้นจากเส้นทางระดับดินช่วงบางซื่อ-หัวลำโพง บริเวณสถานีรถไฟหัวลำโพง จากนั้นเป็นโครงสร้างยกระดับสูง 19 เมตรจากระดับดินตามแนวถนนมหาพฤฒาราม เลียบคลองผดุงกรุงเกษม ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณใกล้ท่าน้ำสี่พระยา ด้านทิศเหนือของศูนย์การค้าริเวอร์ซิตี้ เข้าสู่แนวถนนลาดหญ้า จนใกล้ถึงพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชวงเวียนใหญ่จึงเบนออกสู่แนวถนนเจริญรัถ แล้วข้ามถนนสมเด็จพระเจ้าตากสิน เข้าสู่แนวเส้นทางรถไฟสายแม่กลอง ผ่านย่านตลาดพลู ถนนรัชดาภิเษก ถนนราชพฤกษ์ จอมทอง วัดไทร วัดสิงห์ บางบอน จนถึงถนนกาญจนาภิเษกด้านตะวันตก บริเวณสถานีรถไฟรางโพธิ์ รวมระยะทางช่วงนี้ 18 กิโลเมตร [14] [15]

จากนั้นเป็นโครงการต่อขยายเส้นทางช่วงบางบอน-มหาชัย โดยลดระดับโครงสร้างทางวิ่งลงที่ความสูง 9.5 เมตรจากระดับดินตามแนวเส้นทางรถไฟสายแม่กลอง ผ่านย่านแสมดำ เข้าสู่เขตอำเภอเมืองฯ จังหวัดสมุทรสาคร ผ่านถนนพระราม 2 บริเวณสถานีคอกควาย จากนั้นแนวเส้นทางจะแยกจากทางรถไฟเดิม ตีโค้งอ้อมตัวเมืองสมุทรสาครขึ้นไปทางทิศเหนือ ผ่านถนนเอกชัย และยกระดับข้ามถนนพระราม 2 สิ้นสุดที่สถานีมหาชัย (ใหม่) ใกล้แม่น้ำท่าจีน รวมระยะทางช่วงนี้ 20 กิโลเมตร

ในอนาคต มีโครงการต่อขยายเส้นทางไปยังสถานีแม่กลอง และสิ้นสุดที่สถานีปากท่อ อำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ตามเส้นทางรถไฟชานเมืองและรถไฟทางไกลที่จะสร้างขึ้นใหม่ช่วงมหาชัย-ปากท่อ ระยะทาง 56 กิโลเมตร รวมระยะทางช่วงหัวลำโพง-แม่กลอง 70 กิโลเมตร และช่วงแม่กลอง-ปากท่อ 22 กิโลเมตร

สถานี[แก้]

มี 17 สถานี (ไม่รวมสถานีหัวลำโพง) [13]

รายชื่อสถานี[แก้]

ชื่อย่อ ชื่อสถานี ระยะทาง
จากสถานีหัวลำโพง
(กิโลเมตร)
ชานชาลา รถด่วน รถธรรมดา จุดเปลี่ยนเส้นทาง
หัวลำโพง - บางบอน - มหาชัย
สถานีหัวลำโพง (Hua Lamphong) 0 เกาะกลาง Bangkok MRT Red line unofficial logo.pngเส้นทางช่วงรังสิต-บางซื่อ-หัวลำโพง
Bangkok MRT Blue line unofficial logo.pngรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล: หัวลำโพง
สถานีคลองสาน (Khlong San)
สถานีวงเวียนใหญ่ (Wongwian Yai) Bangkok MRT Purple line unofficial logo.pngรถไฟฟ้ามหานคร สายสีม่วง: วงเวียนใหญ่ (โครงการ)
สถานีตลาดพลู (Talat Phlu)
สถานีตากสิน (Taksin)
(ที่ตั้งเดิมของโครงการศูนย์คมนาคมขนส่งตากสิน)
Bangkok MRT Dark Green line unofficial logo.pngรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม: วุฒากาศ
สถานีจอมทอง (Chom Thong)
สถานีวัดไทร (Wat Sai)
สถานีวัดสิงห์ (Wat Sing)
สถานีบางบอน (Bang Bon)
สถานีรางสะแก (Rang Sakae)
(บริเวณการเคหะธนบุรี)
สถานีรางโพธิ์ (Rang Pho)
(มีโครงการสถานีขนส่งผู้โดยสารสายใต้แห่งใหม่
บริเวณทิศตะวันตกของทางแยกต่างระดับบางขุนเทียน
ทดแทนโครงการศูนย์คมนาคมขนส่งตากสินบริเวณตลาดพลู)
สถานีสามแยก (Sam Yaek)
สถานีพรมแดน (Phrom Daen)
สถานีทุ่งสีทอง (Thung Si Thong)
สถานีบางน้ำจืด (Bang Nam Chuet)
สถานีคอกควาย (Khok Khwai)
(ที่ตั้งของโรงจอดและโรงซ่อมบำรุง)
สถานีบ้านขอม (Ban Khom)
สถานีมหาชัย (Maha Chai)
(สถานีมหาชัยแห่งใหม่ บริเวณถนนพระราม 2-ถนนเศรษฐกิจ 1)

การเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนอื่น[แก้]

รถไฟชานเมือง (สายสีแดงเข้ม) ช่วงมหาชัย - แม่กลอง - ปากท่อ[แก้]

รายชื่อสถานี[แก้]

ชื่อย่อ ชื่อสถานี ระยะทาง
จากสถานีหัวลำโพง
(กิโลเมตร)
ชานชาลา รถด่วน รถธรรมดา จุดเปลี่ยนเส้นทาง
มหาชัย - แม่กลอง - ปากท่อ
สถานีมหาชัย (Mahachai)
สถานีท่าฉลอม (Tha Chalom)
สถานีบ้านชีผ้าขาว (Ban Chi Phakhao)
สถานีคลองนกเล็ก (Khlong Nok Lek)
สถานีบางสีคต (Bang Si Kot)
สถานีบางกระเจ้า (Bang Krachao)
สถานีบ้านบ่อ (Ban Bo)
สถานีบางโทรัด (Bang Thorat)
สถานีบ้านกาหลง (Ban Ka Long)
สถานีบ้านนาขวาง (Ban Na Khwang)
สถานีบ้านนาโคก (Ban Na Khok)
สถานีเขตเมือง (Ket Muang)
สถานีลาดใหญ่ (Lad Yai)
สถานีบางกระบูน (Bang Krabun)
สถานีแม่กลอง (Mae Klong)
สถานีบางกระพ้อม (Bang Kaphom)
สถานีอัมพวา (Amphawa)
สถานีวัดเพลง (Wat Pleng)
สถานีปากท่อ (Pak Tho)

อ้างอิง[แก้]

  1. http://mrt-progress.otp.go.th/MRT/?q=node/74
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมฉบับสมบูรณ์ โครงการปรับแบบรายละเอียดระบบรถไฟฟ้าสายสีแดง ช่วงบางซื่อ-รังสิต รวมสถานีรถไฟบางซื่อ. สิงหาคม 2551.
  3. มธ.ศูนย์รังสิต มีเฮ! เตรียมใช้บริการ “รถไฟฟ้าชานเมือง” (สายสีแดง) ASTVผู้จัดการออนไลน์ วันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2552
  4. 4.0 4.1 4.2 รายละเอียดโครงการสายสีแดงช่วงบางซื่อ-รังสิต การรถไฟแห่งประเทศไทย
  5. http://www.otp.go.th/Bkk_mrt/dataupdate/1.pdf
  6. http://www.railway.co.th/resultproject/download/executive_summary_thai.pdf
  7. http://www.railway.co.th/resultproject/project_redline.asp?redline=530721 ประกวดราคางานก่อสร้างโครงการระบบรถไฟชานเมือง (สายสีแดง) ช่วงบางซื่อ-รังสิต
  8. http://www.manager.co.th/Business/ViewNews.aspx?NewsID=9530000103192 ร.ฟ.ท.ขายซองรถไฟฟ้า บางซื่อ-รังสิต 4.5 หมื่นล.เริ่มสร้าง มิ.ย.ปีหน้า
  9. อนุมัติ 2.9 หมื่นล้านสร้างรถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดง
  10. http://www.railway.co.th/resultproject/project_redline.asp?redline=5303101
  11. นสพ.ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 15 พฤษภาคม 2553
  12. http://www.railway.co.th/resultproject/project_redline.asp?redline=5604101
  13. 13.0 13.1 สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. รายงานสรุปสำหรับผู้บริหาร โครงการศึกษาและออกแบบรายละเอียดศูนย์คมนาคมขนส่งตากสินและทางรถไฟสายแม่กลอง ช่วงหัวลำโพง-มหาชัย. มีนาคม 2549.
  14. http://www.whitemedia.org/wma/content/view/6199/17/
  15. http://thelivingrangsit.forumotion.com/forum-f6/topic-t87.htm

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]