มอร์ฟีน
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
|
มอร์ฟีน
|
|
| ชื่อสารเคมีในระบบ IUPAC | |
| 7,8-didehydro-4,5-epoxy- 17-methylmorphinan-3,6-diol |
|
|
|
|
| เลขทะเบียน CAS | |
| รหัส ATC | N02 |
| PubChem | |
| DrugBank | |
|
|
|
| สูตรเคมี | C17H19NO3 |
| น้ำหนักโมเลกุล | 285.4 ก/โมล |
|
|
|
| ความหนาแน่น | ? กรัม/ซม.³ |
| จุดหลอมเหลว | 255 °C (เกลือซัลเฟต) °C |
| จุดเดือด | ? °C |
| สภาพละลายในน้ำ | 149 mg/L (60 mg/mL สำหรับเกลือซัลเฟต) mg/mL (20 °C) |
|
|
|
| ชีวปริมาณออกฤทธิ์ | ~30%? |
| เมแทบอลิซึม | ไต 90%, ระบบน้ำดี 10% |
| ครึ่งชีวิตของการกำจัด | 2-3 ชั่วโมง |
| การขับถ่าย | ไต |
|
|
|
| ลำดับขั้นของยาต่อการตั้งครรภ์ |
? (US) ? |
| สถานะตามกฎหมาย | |
| ช่องทางการรับยา | ปาก, ฉีดเข้าผิวหนัง, ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ, ฉีดเข้าเส้น |
 สารานุกรมเภสัชกรรม |
|
มอร์ฟีน (อังกฤษ: Morphine จากภาษากรีก Morpheus หมายถึงเทพเจ้าแห่งการนอนหลับ) เป็นตัวยาสำคัญในฝิ่น เป็นยาบรรเทาในกลุ่ม โอปิออยด์ ที่ทรงพลังมาก เหมือนกับโอปิแอตตัวอื่น ๆ มอร์ฟีนจะออกฤทธ์ตรงต่อระบบประสาทส่วนกลาง (central nervous system-CNS) และมีผลที่ซินแนพซ์ (synapse) ใน อาร์คูเอต นิวเคลียส (arcuate nucleus) เป็นผลให้บรรเทาความเจ็บปวดได้เป็นอย่างดี
เนื้อหา |
ผลข้างเคียง [แก้]
- ทำให้สภาพจิตใจอ่อนแอ
- รู้สึกเคลิบเคลิ้มและเป็นสุข (euphoria)
- เซื่องซึม (drowsiness)
- เฉื่อยชา (lethargy)
- สายตาพร่ามัว (blurred vision)
- ทำให้ท้องผูก (constipation)
- เบื่ออาหาร (decreases hunger)
- ยับยั้งอาการไอ (inhibits the cough reflex)
- คลื่นไส้ อาเจียน
- หายใจติดขัด
ใช้ทางการแพทย์ [แก้]
การบริหารยา ( route of administration ) [แก้]
- ยาฉีด (Parenteral)
- ยาฉีด เข้าผิวหนัง (subcutaneous)
- ยาฉีด เข้าเส้น (intravenous)
- แผ่นติดผิวหนัง (slow-release transdermal patch)
- ทางปาก (Orally)
- ยาน้ำ (elixir หรือ solution)
- ยาเม็ด
- ยาเม็ดตอก (tablet form)
- ยาแคปซูล ( capsule ) ที่พบในทางการค้าจะอยู่ในรูป มอร์ฟีน ซัลเฟต , ในกรณีที่เป็นยารูปแบบที่ออกฤทธิ์ต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานาน อาจใช้การบรรจุ pellet ขนาดเล็กภายในแคปซูล ซึ่งในกรณีนี้อัตราการปลดปล่อยยาจะขึ้นอยู่กับความหนาของฟิมล์ที่เคลือบเพลเลทไว้ โดยมอร์ฟีนแคปซูลนี้อาจใช้กินเป็นแคปซูล หรือแกะเปลือกแคปซูลออกแล้วเทเอาเพลเลทใส่ gastotomy tube นอกจากนี้อาจแกะแคปซูลแล้วเทเพลเล็ทใส่เครื่องดื่มหรือาหารเหลวให้คนไข้ก็ได้
- ยาเหน็บ (suppository form)
ข้อบ่งใช้ [แก้]
ตามกฎหมายอนุญาตให้มอร์ฟีนได้ดังนี้;
- บรรเทาอาการปวดที่รุนแรงและเฉียบพลัน
- ปวดหลังผ่าตัด
- ปวดจากบาดแผล
- อาการปวดเรื้อรังขนาดกลางและรุนแรง
- อาการปวดจากมะเร็ง
- ปวดจากถอนฟัน
- ใช้ร่วมกับยาชาทั่วไป
- ใช้เป็นยาแก้ไอ (antitussive) ในกรณีไออย่างรุนแรง
- แก้ท้องร่วงเรื้อรัง
-
Morphine-action1.jpg
มอร์ฟีนต่อเชื่อมกับแอกตีพไซด์ในเซลล์
-
Morphine44.gif
สูตรโครงสร้างมอร์ฟีน
-
Morphine02.jpg
มอร์ฟีนในรูปผลึก
ข้อห้ามใช้ [แก้]
- ตับอ่อนอักเสบเฉียบพลัน (Acute pancreatitis)
- ไตวาย (Renal failure)
ประวัติ [แก้]
- ค.ศ. 1803 เฟรดริค เซอร์เทอร์เนอร์ (Friedrich Serturner) เภสัชกรชาวเยอรมัน สามารถแยกมอร์ฟีนจากฝิ่นได้ โดยตั้งชื่อตามชื่อเทพเจ้าแห่งการนอนหลับของกรีก มอร์ฟีอัส (Morpheus) ว่า 'มอร์เฟียม' (morphium)
- ค.ศ. 1874 สังเคราะห์เฮโรอีน (Heroin) จากมอร์ฟีนได้
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- Morphine Apparently in Your Head - นิตยสาร Wired article about endogenous production of morphine
- Morphine, Molecule of the Month.
|
|||||||||||
บทความเกี่ยวกับเภสัชกรรมและยานี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยเพิ่มข้อมูล ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:เภสัชกรรม
