หม่อมหลวงมณีรัตน์ บุนนาค

ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค
เกิด	23 มิถุนายน พ.ศ. 2465
เสียชีวิต	23 เมษายน พ.ศ. 2543
สัญชาติ	ไทย
รู้จักในฐานะ	พระมาตุจฉา และ นางสนองพระโอษฐ์ ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ
คู่สมรส	นายสุรเทิน บุนนาค
บุตร	พลตรีกรีเมศร์ บุนนาค พันโทสุรธัช บุนนาค
บิดา มารดา	พลเอกเจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) ท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา)

ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค หรือนามเดิมว่า หม่อมหลวงมณีรัตน์ สนิทวงศ์ ป.ภ., ท.จ.ว. (23 มิถุนายน 2465-23 เมษายน 2543) พระมาตุจฉาในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เป็นผู้ประพันธ์คำร้องภาษาไทยในเพลงพระราชนิพนธ์ ความฝันอันสูงสุด เพลินภูพิงค์ เกิดเป็นไทย ตายเพื่อไทย แผ่นดินของเรา เตือนใจ ไร้เดือน เกาะในฝัน มาร์ชราชนาวิกโยธิน

หม่อมหลวงมณีรัตน์ สนิทวงศ์ เกิดเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2465 เป็นธิดาคนสุดท้องของ พลเอกเจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) และท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา) เป็นน้องของหม่อมหลวงบัว กิติยากร พระชนนีในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

หม่อมหลวงมณีรัตน์ สมรสกับนายสุรเทิน บุนนาค บุตร อำมาตย์ตรี พระพิศาลสุริยศักดิ์ ( เทิน บุนนาค ) และ นางผัน พิศาลสุริยศักดิ์ ( สกุลเดิม สินธุสาร ) มีบุตรชาย 2 คน คือ พลตรีกรีเมศร์ บุนนาค และ พันโทสุรธัช บุนนาค

หม่อมหลวงมณีรัตน์ ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ จึงใช้คำนำหน้าท่านผู้หญิง

การศึกษา

• โรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนแวนต์
• โรงเรียนสายปัญญา
• โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
• คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

การทำงาน

ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค รับราชการเป็นนางสนองพระโอษฐ์ ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ตั้งแต่ พ.ศ. 2493 ซึ่งเป็นปีราชาภิเษกสมรส จนถึงแก่อสัญกรรม เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2543 สิริรวมอายุ 78 ปี การนี้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศมณฑป ฉัตรเครื่องสูงทองแผ่ลวด และรับศพไว้ในพระบรมราชานุเคราะห์โดยตลอด ตั้งศพสวดพระอภิธรรม ณ ศาลาบัณณรศภาค วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม

นอกจากคำร้องเพลงพระราชนิพนธ์แล้ว ท่านยังเป็นผู้รับสนองพระราชเสาวนีย์ในการแต่งเพลงเพื่อพระราชทานแก่ผู้ปฏิบัติหน้าที่เพื่อชาติ โดยใช้ทำนองเพลงเดิมที่เป็นที่รู้จักอยู่แล้ว อาทิ

• วอลซ์ทหารมหาดเล็ก ใช้ทำนองเพลง A Bicycle build for two
• ชมประดู่ ใช้ทำนองเพลง La Mer
• ตำรวจตระเวนชายแดน ใช้ทำนองเพลง Danny Boy
• ย่าเหล
• ดอกต้อยติ่ง
• ผู้ดี

ในงานสาธารณะประโยชน์ด้านอื่น ท่านผู้หญิงมณีรัตน์เป็นต้นคิดและเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้ริเริ่มผู้มีบทบาทสำคัญที่สุดในการสร้างสวนหลวง ร.๙ ขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในวาระครบ 60 ชันษาเมื่อ พ.ศ. 2530 โดยริเริ่มโครงการมาตั้งแต่ พ.ศ. 2525 ทำให้ประชาชนชาวกรุงเทพมหานครมีที่พักผ่อนหย่อนใจในลักษณะอุทยานขนาดใหญ่ที่งดงามเป็นครั้งแรก

แหล่งข้อมูลอื่น

• http://www.lib.nu.ac.th/tipitaka/tape_m.asp
• http://www.rspg.org/cooking/thanpuyingkit/mnrkitchen.htm