ภาพอุกิโยะ
-
ระวังสับสนกับ อุกิโยะ
ภาพอุกิโยะ (ญี่ปุ่น: 浮世絵 - ตามตัวอักษร. “ภาพของโลกแห่งความล่องลอย”, อังกฤษ: Ukiyo-e) คือลักษณะ (genre) ของภาพพิมพ์แกะไม้ของญี่ปุ่นที่สร้างระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 17 ถึง 20 ที่เป็นภาพภูมิทัศน์, เรื่องราวจากประวัติศาสตร์, ภาพจากบทละคร และ แหล่งของความสำราญ (pleasure quarters) ซึ่งถือว่าเป็นลักษณะหลักของภาพพิมพ์แกะไม้ของญี่ปุ่น
ตามปกติแล้วคำว่า “อุกิโยะ” (ukiyo) แปลตรงตัวว่า “โลกแห่งความล่องลอย” ที่หมายถึงโลกที่ไม่เที่ยงแท้ ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความงดงามที่มีอยู่เพียงชั่วขณะหนึ่งก่อนที่จะอันตรธานหายไป และ โลกของการหาความสำราญ (คะบุกิ, สตรีในราชสำนัก (花魁?), เกอิชา) เป็นโลกที่ละจากความรับผิดชอบจากชีวิตประจำวัน “ukiyo-e” หรือ “ภาพของโลกแห่งความล่องลอย” ถือว่าเป็นภาพที่เป็นกลุ่มภาพที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเองที่เป็นอิสระจากภาพเขียนประเภทอื่น
นักประพันธ์ร่วมสมัยอะซะอิ เรียวอิ (Asai Ryōi) บรรยายถึง “อุกิโยะ” ใน Ukiyo monogatari (浮世物語 หรือ "ตำนานของโลกแห่งความล่องลอย") ที่เขียนในปี ค.ศ. 1661 ถึงมโนภาพของโลกแห่งความล่องลอยว่า:
... มีชีวิตอยู่เพียงชั่วขณะ, หันความสนใจทั้งหมดให้กับความมีความสุขกับพระจันทร์, หิมะ, ดอกซากุระบาน และใบเมเปิล; ร้องเพลง, ดื่มไวน์, หันความสนใจไปเพียงเพื่อจะล่องลอย และ ล่องลอย ...ไม่ยอมที่จะอ่อนใจ เช่นน้ำเต้าที่ล่องลอยไปกับสายน้ำ... นี่คือสิ่งที่เรียกว่าโลกแห่งความล่องลอย[1]
ลักษณะศิลปะที่วิวัฒนาการขึ้นมาจากปรัชญานี้เป็นที่นิยมกันในวัฒนธรรมเมืองของเอโดะ (โตเกียว) ระหว่างครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 17 ที่เริ่มจากงานที่มีสีเดียวของฮิชิคะวะ โมโรโนะบุ (Hishikawa Moronobu) ในคริสต์ทศวรรษ 1670 ในระยะแรกภาพพิมพ์ก็ใช้เพียงหมึกอินเดีย (India ink) ต่อมาก็มีการเพิ่มสีด้วยแปรง แต่เมื่อมาถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซูซูกิ ฮะรุโนะบุ (Suzuki Harunobu) ก็คิดค้นวิธีพิมพ์หลายสีขึ้นที่เรียกว่า “นิชิคิ-เอะ” (nishiki-e) ขึ้น
ภาพอุกิโยะเป็นศิลปะที่ราคาพอประมาณเพราะสามารถผลิตเป็นจำนวนมากได้ และเป็นงานที่สร้างขึ้นสำหรับชาวเมืองผู้ที่ส่วนใหญ่แล้วก็ฐานะไม่ดีพอที่จะซื้องานที่เป็นต้นฉบับได้ หัวข้อที่สร้างในระยะแรกก็เป็นชีวิตในเมือง โดยเฉพาะจากบริเวณแหล่งสำราญ ที่รวมทั้งสตรีราชสำนักผู้มีความงาม นักมวยปล้ำซูโมะ และนักแสดงละคนผู้เป็นที่นิยม ต่อมาหัวเรื่องก็ขยายไปรวมภูมิทัศน์ที่ก็กลายมาเป็นที่นิยม หัวข้อทางการเมือง และ ชีวิตของชนชั้นที่เหนือกว่าที่กล่าวเป็นหัวข้อที่ทำได้แต่หาดูได้ยาก แต่กิจกรรมทางเพศซึ่งก็ไม่ห้ามจะพบบ่อยในงานพิมพ์ภาพ แต่ศิลปินและผู้พิมพ์บางครั้งก็จะถูกลงโทษเมื่อสร้างภาพ “shunga” ที่ชัดแจ้ง
เนื้อหา |
[แก้] ศิลปินภาพอุกิโยะคนสำคัญ
- ฮิชิคะวะ โมโรโนะบุ (ค.ศ. 1618-ค.ศ. 1694)
- Torii Kiyonobu I (ราว ค.ศ. 1664-ค.ศ. 1729)
- ซูซูกิ ฮะรุโนะบุ (ค.ศ. 1724-ค.ศ. 1770)
- Torii Kiyonaga (ค.ศ. 1752-ค.ศ. 1817)
- คิตะกาวะ อุตะมาโระ (ราว ค.ศ. 1753-ค.ศ. 1806)
- Sharaku (มีงานระหว่าง ค.ศ. 1794-ค.ศ. 1795)
- โฮะกุไซ (ค.ศ. 1760-ค.ศ. 1849)
- Toyokuni (ค.ศ. 1769-ค.ศ. 1825)
- Keisai Eisen (ค.ศ. 1790-ค.ศ. 1848)
- อุตะกะวะ คุนิซะดะ (ค.ศ. 1786-ค.ศ. 1865)
- ฮิโระชิเงะ (ค.ศ. 1797-ค.ศ. 1858)
- อุตะกะวะ คุนิโยะชิ (ค.ศ. 1797-ค.ศ. 1861)
- Kunichika (ค.ศ. 1835-ค.ศ. 1900)
- Toyohara Chikanobu (ค.ศ. 1838-ค.ศ. 1912)
- Yoshitoshi (ค.ศ. 1839-ค.ศ. 1892)
- Ogata Gekko (ค.ศ. 1859-ค.ศ. 1920)
[แก้] อ้างอิง
- ^ Richard Douglas Lane. Images from the Floating World. Old Saybrook, CT: Konecky & Konecky, 1978. p11.
- Lambourne, Lionel. Japonisme: Cultural Crossings Between Japan and the West. London, New York: Phaidon Press, 2005. ISBN 0-7148-4105-6
- Friese, Gordon. Hori-shi. 249 facsimiles of different seals from 96 Japanese engravers. Unna: Verlag im bücherzentrum, 2008.
- Newland, Amy Reigle. The Hotei Encyclopedia of Japanese Woodblock Prints. Amsterdam: Hotei Publishing, 2005. ISBN 90-74822-65-7
- Roni Uever, Susugu Yoshida (1991) Ukiyo-E: 250 Years of Japanese Art, Gallery Books, 1991, ISBN 0-8317-9041-5
- Yamada, Chisaburah F. Dialogue in Art: Japan and the West. Tokyo, New York: Kodansha International Ltd., 1976. ISBN 0-87011-214-7
[แก้] ดูเพิ่ม
[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น
คอมมอนส์ มีภาพและสื่ออื่นๆ เกี่ยวกับ ภาพอุกิโยะ- A Guide to the Ukiyo-e Sites of the Internet
- Ukiyo-e in "History of Art"
- History of Ukiyoe
- Ukiyoe collection from Edo-Tokyo Museum
- Kuniyoshi Project
- Gallery with a lot of info
- Overviews of the Printmaking Process detailed description of the stages of printmaking with many illustrations
- Viewing Japanese Prints
- แม่แบบ:Jaanus
- What is a Print? An excellent flash-demonstration of the printmaking process
- Minneapolis Institute of Arts; Video: Pictures of the Floating World
- Universes in Collision: Men and Women in Nineteenth Century Japanese Prints
- Hokusai Online Exhibition; Freer Gallery of Art and Arthur M. Sackler Gallery, Smithsonian Institution
- http://www.loc.gov/exhibits/ukiyo-e/
- http://learningobjects.wesleyan.edu/blockprinting Ukiyo-E Techniques, an interactive collection of videos and animations demonstrating the techniques of master printmaker Keiji Shinohara.
- Ukiyo-e Caricatures 1842-1905 Database of the Department of East Asian Studies of the University of Vienna
- Japanese Erotic Art in the "History of Art"
- Biographies of over 100 Japanese print-making artists