ฟุตบอลในประเทศไทย

ฟุตบอลเป็นกีฬาที่นิยมที่สุดในประเทศไทย โดยฟุตบอลทีมชาติไทยเป็นทีมที่ประสบความสำเร็จในระดับอาเชียน ฟุตบอลอาชีพไทยพรีเมียร์ลีกบริหารงานโดยสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในอดีตมีการจัดการแข่งขันฟุตบอลระดับโลกหลายครั้งซึ่งรวมถึง เอเชียนคัพ 2 ครั้ง (1972 และ 2007) ฟุตบอลเอเชียเยาวชน และ ฟุตบอลโลกหญิงเยาวชน

ประวัติฟุตบอลในประเทศไทย

ในปี พ.ศ. 2440 กีฬาฟุตบอลเข้ามาในประเทศไทยตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 โดยต่อมาในปี 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าตั้งสมาคมฟุตบอลขึ้น ใช้ชื่อย่อว่า ส.ฟ.ท. ภาษาอังกฤษ The Football Association of Thailand under Patronage of His Majesty the King และได้เขาร่วมเป็นสมาชิกฟีฟ่า เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2468 และสมาชิกเอเอฟซี ในปี พ.ศ. 2500

ในปี พ.ศ. 2478 สนามกีฬาศุภชลาศัยสนามฟุตบอลแห่งแรกของประเทศไทยได้สร้างขึ้น และในปี 2511 จัดการแข่งขันฟุตบอลระดับนานาชาติครั้งแรกใช้ชื่อ คิงส์คัพ ปีต่อมาในปี 2512 เริ่มการแข่งฟุตบอลถ้วยพระราชทานประจำปี โดยแบ่งออกเป็น 4 ถ้วย คือ ถ้วย ก ถ้วย ข ถ้วย ค ถ้วย ง และฟุตบอลในประเทศ ควีนส์คัพ เริ่มในปี 2513

2540 ได้เริ่มมีการแข่งขันฟุตบอลอาชีพ ไทยแลนด์พรีเมียร์ลีก และ 2542 ได้เริ่มมีการแข่งขัน โปรวินเชียลลีก และในปี 2550 โปรลีกได้รวมเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของไทยลีก

ฟุตบอลอาชีพในประเทศไทย

ประเทศไทยมีการจัดฟุตบอลลีกมาตั้งแต่ก่อนปี พ.ศ. 2539 แต่ไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนักทำให้ต้องยกเลิกไป ในปี พ.ศ. 2539 ได้มีการจัดการแข่งขันฟุตบอลลีกขึ้น คือ ไทยลีกจัดการโดย สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยซึ่งเริ่มจัดการแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2539 โดยใช้ชื่อว่า จอห์นนีวอล์กเกอร์ไทยแลนด์ซอกเกอร์ลีก และได้เปลี่ยนไปตามชื่อของผู้สนับสนุนหลักในปีต่อๆมา แต่ทีมส่วนใหญ่อยู่ในเขตกรุงเทพมหานครทำให้คนส่วนใหญ่ซึ่งอยู่ในต่างจังหวัด ไม่มีโอกาสได้ชมเกมส์การแข่งขัน ดังนั้นในปี พ.ศ. 2542 การกีฬาแห่งประเทศไทยได้จัดการแข่งขันฟุตบอลอาชีพ โปรลีกขึ้น ซึ่งเป็นการแข่งขันของทีมจากหลายภูมิภาคในประเทศไทยมาแข่งกันแบบเหย้า-เยือน ต่อมาในปี พ.ศ. 2549 ทีมจากโปรลีกก็ได้เข้าร่วมการแข่งขันฟุตบอลไทยลีกเป็นครั้งแรก คือ สโมสรฟุตบอลชลบุรีและ สโมสรฟุตบอลสุพรรณบุรี และในปีถัดมา 2550 เพื่อยกระดับฟุตบอลอาชีพของไทย ไทยลีกและโปรลีกก็ได้รวมตัวกันเป็น ฟุตบอล ไทยแลนด์ พรีเมียร์ลีก ซึ่งมี คณะกรรมการจัดการแข่งขันฟุตบอลอาชีพของประเทศไทย ที่ได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาล เป็นฝ่ายจัดการแข่งขัน เพื่อวางรากฐานสู่การเป็นลีกฟุตบอลอาชีพอย่างสมบูรณ์

สำหรับทีมที่ชนะเลิศในไทยลีกจะมีสิทธิเข้าร่วมการแข่งขัน เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก ที่เป็นการแข่งขันระดับสโมสรที่ใหญ่ที่สุดของทวีปเอเชีย และทีมที่ชนะเลิศจะมีสิทธิเข้าร่วมเล่นในการแข่งขัน ฟีฟ่าคลับเวิลด์คัพ ซึ่งเป็นการแข่งขันของทีมสโมสรในระดับโลก ในขณะเดียวกันทีมรองชนะเลิศจากไทยลีกจะไปร่วมเล่นในการแข่งขัน เอเอฟซีคัพ

ระบบลีกการแข่งขัน

ปัจจุบัน

ระดับ	ระบบลีกอาชีพ
1	ไทยพรีเมียร์ลีก (โตโยต้าไทยพรีเมียร์ลีก) 18 ทีม
2	ดิวิชัน 1 (ยามาฮ่า ลีกวัน) 18 ทีม
3	ดิวิชัน 2 (เอไอเอสลีกภูมิภาค) 5 โซนภูมิภาค กลุ่มภาคเหนือ 18 ทีม กลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 16 ทีม กลุ่มภาคกลางและภาคตะวันออก 18 ทีม กลุ่มกรุงเทพฯและปริมณฑล 18 ทีม กลุ่มภาคใต้ 11 ทีม
	ระบบลีกสมัครเล่น
4	ฟุตบอลสโมสรชิงถ้วยพระราชทาน ประเภท ข 27 ทีม
5	ฟุตบอลสโมสรชิงถ้วยพระราชทาน ประเภท ค 25 ทีม
6	ฟุตบอลสโมสรชิงถ้วยพระราชทาน ประเภท ง 60 ทีม

การเลื่อนชั้น-ตกชั้น

ไทยพรีเมียร์ลีก ทีมอันดับที่ 1 ได้สิทธิ์ไปเล่นฟุตบอลเอเอฟซีแชมเปี้ยนส์ลีกรอบแบ่งกลุ่ม ทีมอันดับที่ 2 ได้สิทธิ์ไปเล่นฟุตบอลเอเอฟซีแชมเปี้ยนส์ลีกรอบคัดเลือก ทีมอันดับที่ 16-18 (3 อันดับสุดท้าย) ถูกลดชั้นไปเล่นในดิวิชัน 1

ไทยลีกดิวิชัน 1 ทีมอันดับที่ 1-3 ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปเล่นในไทยพรีเมียร์ลีก ทีมอันดับที่ 15-18 (4 อันดับสุดท้าย ถูกลดชั้นไปเล่นในลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2

ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2 ทีมอันดับที่ 1 และ 2 ของทั้งสองสายจากรอบมินิลีก (รวม 4 ทีม) ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปเล่นในไทยลีกดิวิชัน 1 (มินิลีกมี 12 ทีม แบ่งเป็นสายละ 6 ทีม ซึ่งมาจาก 2 ทีมแชมป์ของแต่ละภาค รวมเป็น 10 ทีมบวกกับ ทีมอันดับ 3 ที่ดีที่สุดอีก 2 ทีมจาก 3 ภาค คือภาคกลาง,ภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมเป็น 12 ทีม)

ปี พ.ศ. 2550-2551

ทีมในไทยแลนด์ พรีเมียร์ลีก ฤดูกาล 2551

ทีมในไทยลีกดิวิชัน 1 ฤดูกาล 2551

ระดับ	ระบบลีกอาชีพ
1	พรีเมียร์ลีก (ไทยแลนด์พรีเมียร์ลีก) 16 ทีม
2	ดิวิชัน 1 (ไทยลีกดิวิชัน 1) 16 ทีม
3	ดิวิชัน 2 (ลีกภูมิภาค ดิวิชัน 2) 22 ทีม แบ่งออกเป็น 2 สาย คือ สาย A 11 ทีม และ สาย B 11 ทีม
	ระบบลีกสมัครเล่น
4	ฟุตบอลสโมสรชิงถ้วยพระราชทาน ประเภท ข	แซตแชมเปียนชิพ (โปรวินเชียลลีก) ภูมิภาค 1 ภูมิภาค 2 ภูมิภาค 3 ภูมิภาค 4 ภูมิภาค 5
5	ฟุตบอลสโมสรชิงถ้วยพระราชทาน ประเภท ค
6	ฟุตบอลสโมสรชิงถ้วยพระราชทาน ประเภท ง

การเลื่อนชั้น-ตกชั้น

พรีเมียร์ลีก ทีมอันดับที่ 1 ได้สิทธิ์ไปเล่นฟุตบอลเอเอฟซีแชมเปี้ยนส์ลีกรอบคัดเลือก ทีมอันดับที่ 2 ได้สิทธิ์ไปเล่นฟุตบอลเอเอฟซี คัพ ทีมอันดับที่ 14-16 ถูกลดชั้นไปเล่นในดิวิชัน 1

ดิวิชัน 1 ทีมอันดับที่ 1-3 ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปเล่นในไทยพรีเมียร์ลีก ทีมอันดับที่ 13-16 ถูกลดชั้นไปเล่นในดิวิชัน 2

ดิวิชัน 2 ทีมอันดับที่ 1-2 ของสาย A และ B ได้สิทธิ์เลื่อนชั้นไปเล่นในดิวิชัน 1 ทีมอันดับที่ 7-11 ของสาย A และ B ถูกลดชั้นไปเล่นฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ข. หรือ โปรลีก

โปรแกรมการแข่งขัน ประจำปี 2551

เจ้าภาพการแข่งขัน

ประเทศไทย ไดรับเกียรติเป็นเจ้าภาพการแข่งขันฟุตบอลในระดับนานาชาติหลายครั้งได้แก่

• เอเชียนคัพ - เจ้าภาพ 2 ครั้ง - 1972, 2007 (เจ้าภาพร่วม)
• ฟุตบอลเอเชียเยาวชน - เจ้าภาพ 10 ครั้ง - โดย 9 ครั้งจัดที่กรุงเทพ และ 1 ครั้งจัดที่เชียงใหม่ - 1961, 1962, 1967, 1969, 1972, 1974, 1976, 1980, 1982, 1998 (เชียงใหม่)
• ฟุตบอลโลกหญิงเยาวชน - เจ้าภาพ 1 ครั้ง - 2004
• ฟุตบอลเอเชียหญิง - เจ้าภาพ 2 ครั้ง - 1983, 2003

นอกจากนี้ยังมีการแข่งขันกีฬาที่สำคัญโดยมีการแข่งขันฟุตบอลร่วมด้วยเช่นใน เอเชียนเกมส์ และ ซีเกมส์ และยังมีการแข่งขันที่จัดขึ้นเป็นรายปีเช่น คิงส์คัพ ที่มีการเชิญทีมชาติอื่นมาร่วมเล่น

การแข่งขันฟุตบอลที่เป็นที่สนใจ

• งานฟุตบอลประเพณีมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา-มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน
• ไทยลีก
• โปรลีก
• คิงส์คัพ - การแข่งขันฟุตบอลระหว่างชาติจัดขึ้นในประเทศไทย
• ควีนส์คัพ - การแข่งขันฟุตบอลประจำปีระหว่างทีมสโมสรในประเทศไทย
• งานฟุตบอลประเพณีจุฬาฯ-ธรรมศาสตร์ - งานแข่งขันฟุตบอลระหว่าง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดขึ้นทุกปี
• งานบอลประเพณีลูกรพีสัมพันธ์ - งานแข่งขันฟุตบอลระหว่าง คณะนิติศาสตร์ของ มหาวิทยาลัยทักษิณ และ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ซึ่งได้ขึ้นในทุกปี
• งานฟุตบอลประเพณี แม่โจ้ - มช. - งานแข่งขันฟุตบอลระหว่าง มหาวิทยาลัยแม่โจ้ และ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดขึ้นทุกปี
• จตุรมิตรสามัคคี - งานแข่งขันฟุตบอลระหว่างโรงเรียน 4 โรงเรียน อัสสัมชัญ กรุงเทพคริสเตียน สวนกุหลาบ และ เทพศิรินทร์
• กีฬา 5 พระเกี้ยว
• เอฟเอคัพ
• ยามาฮ่าคัพ
• โตโยต้าลีกคัพ

การแข่งขันฟุตบอลระหว่างจังหวัด

• ฟุตบอลในกีฬาแห่งชาติ
• ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานภูพานราชนิเวศน์คัพ (ภาคอีสาน)
• ฟุตบอลชิงโล่พระราชทาน (ภาคใต้)
• ฟุตบอลชิงถ้วยนายก ของกระทรวงกีฬา
• ฟุตบอลไทคัพ
• ฟุตบอลหญิงชิงแชมป์ประเทศไทย ของกระทรวงกีฬา

ในระดับเยาวชน

• ฟุตบอลกีฬายาวชนแห่งชาติ
• ฟุตบอลโค้กคัพ (อายุ 16 ปี)
• ฟุตบอลเขตการศึกษาทั่วประเทศ (18 ปี)
• ฟุตบอลกีฬานักเรียนเทศบาล (อายุ 12, 15 ปี)

สถิติการเจอกันกับฟุตบอลทีมชาติต่างๆ

• นับเฉพาะเกมฟุตบอลทีมชาติชุดใหญ่ที่ทาง FIFA ให้การรองรับเท่านั้น

ทีม	ชนะ	เสมอ	แพ้	ได้	เสีย
บาห์เรน	1	3	2	6	8
บังกลาเทศ	8	2	3	24	11
กัมพูชา	8	5	2	36	17
ไต้หวัน	2	1	4	10	14
อินเดีย	10	6	4	33	20
อินโดนีเซีย	25	15	17	91	73
อิหร่าน	0	3	9	4	27
อิรัก	2	3	8	13	35
ญี่ปุ่น	1	3	13	11	43
จอร์แดน	0	5	1	2	3
เกาหลีเหนือ	3	4	8	13	26
เกาหลีใต้	8	9	36	42	109
คูเวต	4	0	5	15	23
คีร์กีซสถาน	1	0	0	3	1
ลาว	10	1	1	45	14
เลบานอน	3	2	0	8	5
มาเก๊า	2	0	0	13	2
มาเลเซีย	3	1	5	14	19
มัลดีฟส์	3	0	0	19	0
พม่า	4	10	14	28	50
เนปาล	3	0	0	12	1
โอมาน	4	1	4	10	7
ปากีสถาน	2	0	0	9	0
พม่า	4	10	14	28	50
กาตาร์	4	3	3	15	12
ซาอุดีอาระเบีย	1	1	12	9	38
สิงคโปร์	28	16	11	96	57
ทาจิกิสถาน	1	0	1	1	1
เติร์กเมนิสถาน	0	1	0	3	3
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์	1	1	5	6	10
อุซเบกิสถาน	5	0	2	18	13
เวียดนาม	11	4	3	34	16
เยเมน	2	2	0	6	2

แฟนฟุตบอลไทย

ฟุตบอลเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่คนไทย ทว่าคนไทยส่วนใหญ่นิยมชมและเชียร์ฟุตบอลลีกในยุโรปมากกว่า กลุ่มแฟนบอลไทยที่เชียร์ฟุตบอลทีมชาติไทยมีอยู่บ้าง แต่มักให้ความสำคัญเฉพาะในนัดระดับชาติที่สำคัญๆ เท่านั้น

ในปี 2544 แฟนฟุตบอลไทยที่นิยมเชียร์ฟุตบอลไทยเป็นหลัก ได้รวมตัวกันก่อตั้งเป็นชมรมเชียร์โดยใช้ชื่อว่า "เชียร์ไทย" เป็นกลุ่มที่ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อเป็นแกนนำในการเชียร์ฟุตบอลทีมชาติไทย และติดต่อสื่อสารผ่านเว็บไซต์ และมีการรณรงค์ให้คนไทยหันมาชมและเชียร์ฟุตบอลไทยกันมากขึ้น กลุ่มแฟนบอลที่สื่อสารกันในเว็บไซต์ดังกล่าว นำมาซึ่งการก่อตั้งแฟนคลับทีมจังหวัดต่างๆ อีกหลายทีม

เกร็ดข้อมูล

• สโมสรฟุตบอลธนาคารกสิกรไทย เป็นสโมสรเดียวในประเทศไทยที่ชนะเลิศการแข่งขัน เอเอฟซี แชมเปียนส์ลีก ซึ่งเป็นการแข่งขันระดับเอเชีย โดยชนะเลิศ 2 ครั้ง ในปี 2537 และ 2538 สำหรับทีมอื่นที่ประสบความสำเร็จในระดับเอเชียรองลงมาคือ สโมสรฟุตบอลบีอีซี เทโรศาสน ได้อันดับรองชนะเลิศในปี 2546

ดูเพิ่ม

• ฟุตบอลทีมชาติไทย

แหล่งข้อมูลอื่น

• สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทย
• เว็บไซต์สมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอล