พืชกรรมสวน
พืชกรรมสวน หรือ วิชาพืชสวน (อังกฤษ: Horticulture) คือวิชาที่ครอบคลุมอุตสาหกรรมและวิทยาศาสตร์แห่งการเพาะปลูกพืชผล นักพืชสวน หรือพืชกรสวน (Horticulturists) ทำงานและปฏิบัติงานค้นคว้าวิจัยในงานในสาขาการขยายพันธุ์พืช (plant propagation) และการเพาะปลูก (cultivation) และการผลิตกรรมทางเกษตร (crop production) การปรับปรุงพันธุ์พืช (plant breeding) และงานวิศวกรรมพันธุศาสตร์ (genetic engineering) ชีวเคมีพืช (biochemistry) และสรีรวิทยาพืช (plant physiology) ขอบเขตของงานเกี่ยวข้องกับไม้ผล เบอรี่ (berries - ผลมีเนื้อหลายเมล็ด) นัท (nuts - ผลเปลือกแข็งเมล็ดเดี่ยว) ผัก ไม้ดอก ไม้ยืนต้น ไม้พุ่มและหญ้าสนาม พืชกรทำการปรับปรุงเพื่อเพิ่มผลผลิตพืชผล คุณค่าทางอาหารของพืชผลและการต้านทานต่อโรค แมลงและสภาพเครียดทางสิ่งแวดล้อม
เนื้อหา |
การศึกษาด้านพืชกรรมสวน [แก้]
การศึกษาด้านพืชสวนแบ่งออกได้เป็น 8 สาขาซึ่งสามารถจัดเป็นกลุ่มกว้างๆ ได้ 2 กลุ่มคือ พืชประดับ (ornamentals) และพืชอาหาร (edibles)
- รุกขกรรม (Arboriculture) อันได้แก่การศึกษา การคัดเลือก การปลูก การดูแลรักษาและการโค่นต้นไม้ใหญ่ ไม้พุ่ม ไม้เลื้อย และไม้หลายปีมีแก่น (perennial woody plants)
- บุษบากรรม หรือวิชาไม้ดอก (Floriculture) อันได้แก่การผลิตและการตลาดด้านพืชผลไม้ดอก
- พืชกรรมภูมิทัศน์ (Landscape horticulture) อันได้แก่การผลิตและการตลาดและการดูแลรักษาพืชพรรณภูมิทัศน์ (landscape plants)
- วิชาพืชผัก (Olericulture) อันได้แก่การผลิตและการตลาดพืชผัก
- วิทยาไม้ผล (Pomology) ได้แก่การผลิตและการตลาดผลไม้
- วิชาการปลูกองุ่น (Viticulture) ได้แก่ ได้แก่การปลูกและการตลาดองุ่น
- สรีรวิทยาหลังเก็บเกี่ยว (Postharvest physiology) ได้แก่การรักษาคุณภาพและป้องกันการเน่าเสียของผลิตผลพืชสวน
พืชกรสวนทำงานในภาคอุตสาหกรรม ภาครัฐและสถาบันการศึกษา หรือเป็นนักสะสมเอกชน พวกเขาสามารถวิศวกรระบบพืชผล (Cropping systems engineers) ผู้จัดการธุรกิจค้าส่งและค้าปลีก ผู้เชี่ยวชาญด้านการขยายพันธุ์และเพาะเนื้อเยื่อ (ไม้ผล ผัก ไม้ดอกและหญ้า) เป็นผู้ตรวจพืชผล ที่ปรึกษาด้านการผลิต ผู้เชี่ยวชาญงานอบรม นักปรับปรุงพันธุ์ นักวิจัยและครูอาจารย์
สาขาวิชาหรืออาชีพที่สัมพันธ์เกื้อกูลกับวิชาพืชกรรมสวนรวมถึง ชีววิทยา พฤกษศาสตร์ กีฏวิทยา เคมี คณิตศาสตร์ พันธุศาสตร์ สรีรวิทยา สถิติ วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ และ การสื่อสาร การออกแบบสวน การออกแบบปลูกต้นไม้ พืชศาสตร์ วิชาในสาขาพืชกรรมสวนรวมถึง วัสดุพืชพรรณ วิชาการขยายพันธุ์พืช การผลิต การจัดการหลังเก็บเกี่ยว การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ การผสมเกษร โภชนาการพืชผล กีฏวิทยา พยาธิวิทยาพืช เศรษฐศาสตร์ ธุรกิจ อาชีพพืชกรรมสวนในบางครั้งต้องการพื้นความรู้ในระดับปริญญโทหรือปริญญาเอก
มีการนำวิชาพืชกรรมสวนไปปฏิบัติตามสวนต่างๆ เช่น ใน “ศูนย์เพาะชำ” และเรือนพาะชำ งานที่ปฏิบัติมีตั้งแต่การจัดเตรียมเมล็ดพันธุ์ กิ่งชำไปจนถึงการทำต้นไม้ขนาดใหญ่ ส่วนใหญ่มักจำหน่ายให้สวนไม้ประดับและตลาดขายต้นไม้ทั่วไป
พืชกรรมสวนกับมานุษยวิทยา [แก้]
-
ดูเพิ่มที่ Hoe-farming
ต้นกำเนิดของพืชกรรมสวนเกิดจากการเปลี่ยนจากการเป็นชุมชนเร่ร่อนที่เปลี่ยนที่อยู่ตามแหล่งล่าสัตว์และเก็บกินอาหารมาเป็นชุมชนอยู่เป็นที่หรือกึ่งเป็นที่ในพื้นที่เพาะปลูก มีการเริ่มเพาะปลูกพืชผลชนิดต่างๆ ในขนาดเล็กรอบที่พัก หรือมิฉะนั้นก็เป็นการเดินทางจากที่พักไปยังที่เพาะปลูกตามฤดูแล้วกลับที่พัก เช่น “มิลปา” หรือไร่ข้าวโพดของวัฒนธรรมอเมริกายุคกลาง [1] ในพื้นที่ป่า งานพืชกรรมสวนมักทำโดยการโค่นและเผา (slash and burn) ของสวีเดน [2] ลักษณะของชุมชนเพาะปลูกทั่วไปจะปลูกต้นไม้ที่เป็นประโยชน์อยู่รอบๆ ชุมชน หรือด้วยการรักษาต้นไม้โดยรอบไว้ตามระบบนิเวศเดิม
ในบางครั้งพืชกรรมสวนมีความแตกต่างไปจากการเกษตร คือ (1) เป็นการเพาะปลูกขนาดเล็ก ใช้แปลงปลูขนาดเล็กที่ปลูกพืชผลคละหลายชนิดมากกว่าการเป็นแปลงขนาดใหญ่ที่ปลูกพืชชนิดเดียว (2) ปลูกพืชผลหลากชนิดที่มักรวมกับไม้ผล ในอเมริการเหนือก่อนมีการติดต่อกับคนภายนอกมีชุมชนกึ่งอยู่กับที่ชุมชน “อีสเทิร์นวู๊ดแลนด์” (ปลูกข้าวโพด บวบและทานตะวัน) ซึ่งต่างกันเป็นอย่างมากจากชุมชนเรร่อนเคลื่อนย้ายของชาวอินเดียน ในอเมริกากลาง พืชกรรมสวนของอารยธรรมมายา (Maya) จะใช้วิธีปลูกเพิ่มในป่าเดิมด้วยมะละกอ อโวกาโด โกโก ซีบาและละมุดฝรั่ง ในไร่ข้าวโพดมีการปลูกพืชหลากชนิด เช่น ถั่ว (ใช้ต้นตอข้าวโพดทำร้านค้ำ) บวบ ฟักทองและพริก ในบางวัฒนธรรมใช้ผู้หญิงล้วนๆ เป็นคนเพาะปลูก [3]
ระเบียงภาพ [แก้]
-
สวนบูชาร์ตในบริติชโคลัมเบีย, แคนาดา
ดูเพิ่ม [แก้]
- ชีววิทยา Botany
- Cultigen
- งานแสดงดอกไม้เชลซี Chelsea Flower Show
- การทำสวน Gardening
- งานแสดงดอกไม้แฮมตันคอร์ท Hampton Court Palace Flower Show
- ประวัติศาสตร์การทำสวน History of gardening
- รายชื่อวิชาด้านเกษตรกรรม List of agriculture topics
- ป่าถาวร Permaforestry
- ราชสมาคมพืชกรรม Royal Horticultural Society
- แผ่นคลุมดิน Sheet mulching
- งานแสดงดอกไม้Tatton Park Flower Show
- วารสารคนปลูกต้นไม้ The Plantsman, วารสารตีพิมพ์รายสามเดือนโดยราชสมาคมพืชกรรมตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522
อ้างอิง [แก้]
- ↑ von Hagen, V.W. (1957) The Ancient Sun Kingdoms Of The Americas. Ohio: The World Publishing Company
- ↑ McGee, J.R. and Kruse, M. (1986) Swidden horticulture among the Lacandon Maya [videorecording (29 mins.)]. University of California, Berkeley: Extension Media Center
- ↑ Thompson, S.I. (1977) Women, Horticulture, and Society in Tropical America. American Anthropologist, N.S., 79: 908-910
หมายเหตุ [แก้]
บรรณานุกรม [แก้]
- Principles of Horticulture, C K Adams, Butterworth-Heinemann; 5 edition (11 Aug 2008), ISBN 0750686944
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- The CultureSheet Project - an online encyclopedia of horticulture
- The Royal Horticultural Society official site
- RHS Chelsea Flower Show offical site
- Hampton Court Palace Flower Show official site
- RHS Show Tatton Park official site
- British Library - finding information on the horticulture industry
- History of Horticulture
- HORTIVAR - The FAO Horticulture Cultivars Performance Database
- Global Horticulture Initiative - GlobalHort
- ISHS - International Society for Horticultural Science
- Soil & Plant Relationships
- International Horti Expo- South Asia's largest Grand 9-in-1 Expo on Horticulture, Food & Technology