พาราเซตามอล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

พาราเซตามอล
ชื่อสารเคมีในระบบ IUPAC
N-(4-hydroxyphenyl)acetamide
การจัดระบบ/ฐานข้อมูล
เลขทะเบียน CAS	103-90-2
รหัส ATC	N02BE01
PubChem	1983
DrugBank	APRD00252
ChemSpider	1906
ข้อมูลทางเคมี
สูตรเคมี	C8H9NO2
น้ำหนักโมเลกุล	151.169 g/mol
SMILES	eMolecules & PubChem
ข้อมูลทางกายภาพ
ความหนาแน่น	1.263 กรัม/ซม.³
จุดหลอมเหลว	169 °C
สภาพละลายในน้ำ	14 mg/mL @ 25C mg/mL (20 °C)
ข้อมูลทางเภสัชจลนศาสตร์
ชีวปริมาณออกฤทธิ์	almost 100%
เมแทบอลิซึม	90 to 95% Hepatic
ครึ่งชีวิตของการกำจัด	1–4 hours
การขับถ่าย	Renal
ข้อคำนึงในการรักษา
Licence data	US
ลำดับขั้นของยาต่อการตั้งครรภ์	A (AU) B (US) safe
สถานะตามกฎหมาย	Unscheduled (AU) GSL (UK) OTC (US)
ช่องทางการรับยา	Oral, rectal, intravenous

พาราเซตามอล (อังกฤษ: Paracetamol) หรือ ชื่อทั่วไปที่ใช้ในสหรัฐอเมริกาคือ อะซีตามิโนเฟน หรือ แอสเซตามิโนเฟน (อังกฤษ: acetaminophen) เป็นยาบรรเทาอาการปวด (analgesics) ที่ไม่มีฤทธิ์ระงับอาการอักเสบเหมือนอย่างแอสไพรินและไอบูโปรเฟน (ibuprofen) และไม่ใช่ยาแก้อักเสบประเภทสเตอรอยด์ (steroid) และมันก็ไม่ได้เป็นสมาชิกในกลุ่ม เอ็นเซด (non-steroidal anti-inflammatory drugs - NSAIDs)

ในปริมาณการใช้ปกติ พาราเซตามอลจะไม่มีผลทำให้เกิดการระคายเคืองผนังกระเพาะ หรือมีผลต่อการแข็งตัวของเลือด หรือเป็นอันตรายต่อไต

[แก้] ประวัติ

ในสมัยโบราณจะใช้เปลือกต้นหลิว (willow) เป็นยาแก้ไข้ (antipyretic) ในขณะนั้นรู้กันว่าสารเคมีในเปลือกหลิว คือ ซาลิซิน (salicins) ซึ่งสามารถจะเปลี่ยนเป็นแอสไพรินได้ และทราบด้วยว่าสารเคมีที่อยู่ในเปลือก ซิงโคน่า (cinchona) ใช้เป็นยารักษามาลาเรียได้ คือ ควินนิน (quinine) และมีฤทธิ์เป็นยาแก้ไข้ได้ด้วย

ในปี ค.ศ. 1880sเกิดการขาดแคลนต้น ซิงโคน่า จึงได้มีการหาทางเลือกสำหรับยาลดไข้และได้ค้นพบยาลดไข้ตัวใหม่ ดังนี้

• พบ อะซิตานิไลด์ (Acetanilide) ในปี ค.ศ. 1886
• พบ ฟีนาซิติน (Phenacetin) ในปี ค.ศ. 1887

ในขณะที่ ฮาร์มอน นอร์ทรอป มอร์ส (Harmon Northrop Morse) สามารถสังเคราะห์ พาราเซตามอลได้ในปี ค.ศ. 1873 โดยปฏิกิริยารีดักชั่น พารา-ไนโตรฟีนอล (p-nitrophenol) กับ ดีบุกในกรดน้ำส้ม (acetic acid) พาราเซตามอลไม่ได้ถูกใช้เป็นยาเกือบยี่สิบปี จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1893ได้มีการตรวจพบพาราเซตามอล ในปัสสาวะของผู้ที่ใช้ยาฟีนาซิตินและในปีค.ศ. 1899 พบว่าพาราเซตามอลเป็นเมตาโบไลต์ ของ อะซิตานิไลด์

ในปี ค.ศ. 1948 เบอร์นาร์ด บรอดี้ และ จูเลียส อะเซลรอด ได้ทดลองใช้ อะซิตานิไลด์ ในโรค เมตทีโมโกบินีเมีย (methemoglobinemia) เขาพบว่าฤทธิ์บรรเทาอาการปวดของอะซิตานิไลด์ เกิดจากพาราเซตามอลซึ่งเป็นเมตาโบไลต์ ของ อะซิตานิไลด์ และพาราเซตามอลมีผลข้างเคียงน้อยกว่าอะซิตานิไลด์ มาก ตั้งแต่นั้นมาพาราเซตามอลก็ถูกใช้เป็นยาแก้ไขแก้ปวดกันอย่างแพร่หลาย

• ค.ศ. 1955 พาราเซตามอลวางตลาดในสหรัฐอเมริกา ชื่อการค้าว่า Tylenol
• ค.ศ. 1956 พาราเซตามอลวางตลาดในประเทศอังกฤษ ชื่อการค้าว่า Panadol

500mg Panadol suppositories

300 gelcaps_500mg_enlarge

ด • พ • ก ยาบรรเทาปวด ยาในกลุ่มยาบรรเทาปวด พาราเซตามอล • เอ็นเซด • โอปิแอต • เตตร้าไฮโดรแคนนาบินอล • คีตามีน ยาในกลุ่มเอ็นเซด คีโตโปรเฟน • คีโตโรแลค • ซีลีคอกซิบ • ไดโคลฟีแนค • นาโปรเซน • มีลอกซิแคม • ไพรอกซิแคม • เมตทิล ซาลิไซเลต • โรฟีคอกซิบ • อินโดเมตทาซิน • แอสไพริน • ไอบูโปรเฟน • อีโทโดแลค • ไดฟลูนิซอล • โลโซโปรเฟน • ทีนอกซิแคม • ไนมีซูไลด์ • มีฟีนามิก แอซิด ยาในกลุ่มโอปิออยด์ คาร์เฟนทานิล • โคดีอีน • โคดีอิโนน • ซูเฟนทานิล • เดกซ์โตรโพรพอไซฟีน • ไดไฮโดรโคดีอีน • ทรามาดอล • บิวพรีนอร์ฟีน • เฟนทานิล • เมทาโดน • มอร์ฟีน • มอร์ฟิโนน • เพทิดีน • รีมิเฟนทานิล • ออกซิโคโดน • ออกซิมอร์ฟีน • อัลเฟนทานิล • เฮโรอีน • ไฮโดรโคโดน • ไฮโดรมอร์โฟน

พาราเซตามอล เป็นบทความเกี่ยวกับ เภสัชกรรมและยา ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ พาราเซตามอล ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ