ถนนพรานนก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก พรานนก)

ถนนพรานนก (อังกฤษ: Thanon Phran Nok) เป็นถนนสายสำคัญในพื้นที่เขตบางกอกน้อย ฝั่งธนบุรี กรุงเทพมหานคร เริ่มต้นจากถนนจรัญสนิทวงศ์ ที่สามแยกไฟฉาย แขวงบ้านช่างหล่อ ตรงมาทางทิศตะวันออก ตัดถนนอิสรภาพที่สี่แยกพรานนก โดยเป็นเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างแขวงศิริราชทางทิศเหนือและแขวงบ้านช่างหล่อทางทิศใต้ จากนั้นข้ามคลองบ้านขมิ้นและตัดถนนอรุณอมรินทร์ที่สี่แยกศิริราช สิ้นสุดที่ท่าเรือพรานนก แขวงศิริราช ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงข้ามท่าพระจันทร์ ซึ่งเดิมถนนเส้นนี้เป็นของกรมทางหลวง เป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3108 ต่อมาโอนให้กรุงเทพมหานครเป็นผู้ครอบครอง

ปัจจุบันถนนพรานนกเป็นถนนสายสำคัญที่เชื่อมต่อระหว่างถนนจรัญสนิทวงศ์กับถนนอรุณอมรินทร์ เป็นทางเชื่อมต่อระหว่างย่านที่พักอาศัยบริเวณถนนจรัญสนิทวงศ์ ย่านตลาดสดบริเวณสี่แยกพรานนก และย่านการค้าและสถานที่ราชการบริเวณโรงพยาบาลศิริราช ทั้งยังมีท่าเรือวังหลัง/ท่าเรือพรานนก ซึ่งเป็นท่าเทียบเรือด่วนเจ้าพระยาที่สำคัญที่สุดในบริเวณรอบเกาะกรุงรัตนโกสินทร์ และยังมีบริการเรือข้ามฟากจากท่าเรือวังหลังไปยังท่าพระจันทร์และท่าช้างวังหลวง ซึ่งอยู่ใกล้สนามหลวงและพระบรมมหาราชวัง ดังนั้น ถนนพรานนกจึงมีบริการรถตุ๊กตุ๊กสองแถว รถสี่ล้อเล็ก และรถตู้ ให้บริการจากท่าเรือพรานนกหลายเส้นทาง ทั้งยังเป็นถนนที่มีการจราจรคับคั่งตลอดทั้งวัน โดยเฉพาะชั่วโมงเร่งด่วนทั้งเช้าและเย็น

ประวัติ[แก้]

ถนนพรานนกเป็นถนนสายที่ 5 ในโครงการตัดถนน 11 สายในฝั่งธนบุรี ที่เกิดขึ้นเนื่องมาจากการก่อสร้างสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ (สะพานพระพุทธยอดฟ้า) เมื่อปี พ.ศ. 2472 ในสมัยรัชกาลที่ 7 โดยเป็นหนึ่งในถนนซอย 6 สายที่ตัดจากริมแม่น้ำเจ้าพระยาเพื่อเชื่อมต่อกับถนนหลัก 4 สายแรก

"สายที่ 5 กว้าง 16 เมตร ยาวประมาณ 830 เมตร ต้นแต่ริมแม่น้ำทางใต้โรงพยาบาลศิริราช ไปผ่านถนนสายที่ 2 (ถนนอรุณอมรินทร์) ตรงไปออกถนนสายที่ 3 (ถนนอิสรภาพ)"[1]

ก่อนหน้าที่จะตัดถนนขึ้น ถนนส่วนต้นที่ข้างโรงพยาบาลศิริราชหรือพื้นที่วังหลังเดิม เคยเป็นตรอกฉางเกลือมาก่อน และจุดเริ่มต้นถนนบริเวณริมแม่น้ำยังเป็นบ้านเดิมของศาสตราจารย์ ดร.เต็ม สมิตินันทน์ นักพฤกษศาสตร์คนสำคัญของไทย ที่ถูกเวนคืนไปเพื่อตัดถนน[2]

ในภายหลังได้ตัด "ทางสายแยกจากถนนอิสสระภาพตรงปากถนนพรานนก" (ซึ่งปัจจุบันคือสี่แยกพรานนก) ไปเชื่อมต่อกับทางหลวงสายบางซ่อน-สะพานพระราม 6-บางกอกน้อย (หรือถนนจรัญสนิทวงศ์) จึงทำให้ถนนพรานนกเชื่อมต่อกับถนนจรัญสนิทวงศ์ที่สามแยกไฟฉายในปัจจุบัน[3]

ชื่อถนนพรานนกตั้งขึ้นเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ในช่วงก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ซึ่งพระยาวชิรปราการ (พระเจ้าตากสิน) ได้รวบรวมกำลังพลตีฝ่าวงล้อมกองทัพพม่าที่ล้อมกรุงศรีอยุธยาไปทางทิศตะวันออก เพื่อหลบหนีและเตรียมกอบกู้เอกราชในภายหลัง ซึ่งได้รับความช่วยเหลือจากหมู่บ้านรายทางทั้งเรื่องเสบียงและกำลังพล โดยขณะที่ยกทัพมาถึงบ้านพรานนก (ปัจจุบันอยู่ในหมู่ที่ 2 ตำบลโพสาวหาญ อำเภออุทัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา) ได้เกิดการสู้รบกับทัพพม่า แต่ทัพพระยาตากได้รับความช่วยเหลือจากชาวบ้าน และพรานนกต่อ ซึ่งมีชื่อตามตำนานว่า "เฒ่าคำ" จึงสามารถหลบหนีไปตั้งมั่นที่จันทบุรีได้ในที่สุด

ถนนพรานนกในอดีตเป็นย่านการค้าที่สำคัญ เพราะเป็นพื้นที่ชุมชนชั้นในของฝั่งธนบุรีบริเวณวังหลัง มีตลาดสดหลายแห่งรอบบริเวณและมีสถานที่สำคัญอยู่รายรอบ เช่น โรงพยาบาลศิริราช สถานีรถไฟธนบุรี วัดอมรินทราราม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าพระจันทร์) สนามหลวง ท่าช้าง พระบรมมหาราชวัง มหาวิทยาลัยศิลปากร ฐานทัพเรือกรุงเทพ กรมอู่ทหารเรือ วัดระฆัง สถานีขนส่งสายใต้เก่า (สามแยกไฟฉาย) ย่านโรงหล่อพระบ้านช่างหล่อ เป็นต้น

ส่วนบริเวณสี่แยกพรานนกเคยมีโรงภาพยนตร์ศรีพรานนก (ภายหลังปรับปรุงและเปลี่ยนชื่อเป็น "เพชรพรานนก" เมื่อปี พ.ศ. 2522 กลายเป็นโรงภาพยนตร์ชั้นสอง ก่อนเลิกกิจการไป) อยู่ใกล้เคียงกับโรงพยาบาลตา หู คอ จมูก เดิม (ปัจจุบันย้ายไปอยู่ที่ทางแยกต่างระดับสิรินธร และเปลี่ยนมาเป็นอาคารพรานนกพลาซ่า) และที่ท่าเรือพรานนกก็เคยเป็นต้นทางของรถประจำทางหลายสาย รวมถึงสาย 42 ก่อนที่จะมีการเปิดใช้สะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้าในปี พ.ศ. 2516

โครงการในอนาคต[แก้]

กายภาพ[แก้]

  • ช่วงสี่แยกพรานนกถึงแม่น้ำเจ้าพระยามีสี่ช่องจราจร ไม่มีเกาะกลาง แต่ช่วงสามแยกไฟฉายถึงสี่แยกพรานนกจะกว้างหกช่องจราจร โดยขยายถนนไปทางด้านทิศเหนือ และมีเกาะกลางแบ่งทิศทางการจราจร
  • ความยาว 900 เมตร จากถนนจรัญสนิทวงศ์ ถึงแม่น้ำเจ้าพระยา
  • เขตถนน 29.50 เมตร
  • ผิวถนน 15.00 เมตร แบบแอสฟัลต์
  • ทางเท้า ด้านซ้าย 2.70 เมตร ด้านขวา 3.70 เมตร[5]

ซอยแยกย่อย[แก้]

  • ซอยสินสมุทร
  • ซอยสุดสาคร
  • ซอยวัดยาง - เชื่อมต่อซอยอิสรภาพ 43 (ซอยวัดยางเก่า)
  • ซอยกุฎีหลวง
  • ซอยพรพิพัฒน์
  • ซอยสันติสุข

สถานที่สำคัญที่ถนนตัดผ่าน[แก้]

  1. ที่ทำการไปรษณีย์บางกอกน้อย (10700)
  2. วัดยางสุทธาราม
  3. วอยซ์ทีวี (เดิม)
  4. มัสยิดกุฎีหลวง

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการจัดซื้อที่ดินและอสังหาริมทรัพย์อย่างอื่น เพื่อตัดและขยายถนนฝั่งจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 47 หน้า 230 วันที่ 2 พฤศจิกายน 2473
  2. อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์ ดร.เต็ม สมิตินันทน์ ป.ม.ช., ม.ว.ม. หอพรรณไม้ กรมป่าไม้, 2538.
  3. พระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์เพื่อสร้างทางหลวงสายบางซ่อน-สะพานพระราม 6-บางกอกน้อย เชื่อมทางหลวงสายธนบุรี-นครปฐม และถนนอิสสระภาพ พุทธศักราช 2484 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 58 หน้า 1306 วันที่ 7 ตุลาคม 2484
  4. ปัจจุบันอยู่ระหว่างบังคับใช้ พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่จะเวนคืน เพื่อสร้างทางหลวงท้องถิ่น สายเชื่อมระหว่างถนนจรัญสนิทวงศ์กับถนนพุทธมณฑลสาย 4 พ.ศ. 2550 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอน 22 ก หน้า 13 วันที่ 1 พฤษภาคม 2550
  5. สถิติจราจร ปี 2548 สำนักการจราจรและขนส่ง กรุงเทพมหานคร

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′19″N 100°28′29″E / 13.755269°N 100.474808°E / 13.755269; 100.474808