พระเอกกษัตรีย์

พระเอกกษัตรีย์
พระปรมาภิไธย	พระเอกกษัตรีย์
พระอิสริยยศ	พระมเหสีในสมเด็จพระนเรศวรมหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา
ราชวงศ์	ราชวงศ์สุโขทัย
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ	ไม่ปรากฏ
สวรรคต	ไม่ปรากฏ
พระราชบิดา	พระบาทสมเด็จเสด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี หรือ สมเด็จพระบรมราชาฯที่ 4 หรือ พระศรีสุริโยพรรณ แห่งอาณาจักรเขมรศรีสุนทร
พระราชสวามี	สมเด็จพระนเรศวรมหาราช
พระราชโอรส/ธิดา	ไม่ปรากฏ

พระเอกกษัตรีย์ เป็นพระมเหสีเชื้อสายเขมรในสมเด็จพระนเรศวรมหาราช

พระประวัติ

พระเอกกษัตรีย์ เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จเสด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี หรือ สมเด็จพระบรมราชาฯที่ 4 หรือ พระศรีสุริโยพรรณ แห่งอาณาจักรเขมรศรีสุนทร เสด็จมาเป็นเชลยศักดิ์ตามพระราชบิดา เมื่อครั้งสมเด็จพระนเศวรมหาราชทรงกรีฑาทัพตีกรุงละแวก อาณาจักเขมรละแวกได้สำเร๊จ

บันทึกจากพงศาวดารละแวกของเขมร

พงศาวดารละแวก ฉบับแปล จ.ศ. 1170 พระองค์แก้ว เจ้านายเขมร ทรงได้นำขึ้นทูลเกล้าฯถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ซึ่งโปรดให้ขุนสาราบรรจง ปลัดกรมอาลักษณ์ พระราชวังบวรสถานมงคล แปลเป็นภาษาไทย ใน จ.ศ. 1170 (พ.ศ. 2351) กล่าวถึงเหตุการณ์เมื่อครั้งสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงยกกรีฑาทัพไปตีกรุงละแวกได้สำเร็จ ใน จ.ศ. 956 (พ.ศ. 2137) พระบาทสมเด็จเสด็จพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี หรือ สมเด็จพระบรมราชาฯ หรือ สมเด็จพระสัตถา(นักพระสัตถา) กษัตริย์อาณาจักรเขมรละแวกทรงหนีไป ส่วนพระศรีสุริโยพรรณ พระอนุชาผู้ดำรงตำแหน่งพระมหาอุปโยราช ออกถวายบังคมทูลสวามิภักดิ์แด่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช พระองค์จึงทรงนำตัวพระศรีสุริโยพรรณและพระราชวงศ์เขมรกลับมาเป็น "เชลยศักดิ์" ยังกรุงศรีอยุธยา

ภายหลังสมเด็จพระนเรศวรมหาราชโปรดให้แต่งตั้ง "พระเอกกษัตรีย์" พระราชธิดาในพระศรีสุริโยพรรณ เป็นพระมเหสีใน จ.ศ. 957 (พ.ศ. 2138)

หลังจากสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงพิชิตกรุงละแวกได้ใน พ.ศ. 2136 อาณาจักรเขมรก็ขาดเสถียรภาพ เกิดการแย่งชิงราชสมบัติภายในกลุ่มเจ้านายเขมรจนถึงขั้นเป็นจลาจล ส่งผลให้กรุงละแวกว่างกษัตริย์ลง และพระราชวงศ์เขมรได้ทรงย้ายราชธานีใหม่ไปยังกรุงศรีสุนทร อาณาจักรเขมรศรีสุนทร

ในที่สุดสมเด็จพระเทวีกษัตรีย์ พระราชมาตุจฉาในสมเด็จพระสัตถา และขุนนางเขมรได้แต่งพระราชสาสน์เข้ามากราบบังคมทูลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เพื่อขอพระราชทานพระศรีสุริโยพรรณกลับไปครองราชสมบัติกรุงศรีสันทร สมเด็จพระนเรศวรมหาราชก็ทรงพระกรุณาพระราชทานเครื่องราชูปโภคสำหรับพระมหากษัตริย์ และให้นำพระศรีสุริโยพรรณไปเป็นกษัตริย์เขมร ณ กรุงศรีสุนทร

อนึ่งพระโอรสในพระศรีสุริโยพรรณ พระนามว่า "พระไชยเชษฐาฯ" ยังคงประทับเป็นเชลยศักดิ์ที่กรุงศรีอยุธยาเช่นเดิม และภายหลังได้ครองราชย์ พระนามว่า "พระบาทสมเด็จเสด็จพระไชยเชษฐาธิราชรามาธิบดี หรือ สมเด็จพระไชยเชษฐาฯที่ 2" แห่งอาณาจักรเขมรอุดง

ดูเพิ่ม

• อาณาจักรเขมรละแวก
• อาณาจักรเขมรศรีสุนทร
• อาณาจักรเขมรอุดง
• พระมณีรัตนา

อ้างอิง

• พงศาวดารละแวกของเขมร