พระเจ้าแสรกแมง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าแสรกแมง
พระเจ้าสารวดี
သာယာဝတီမင်း
พม่า
ราชวงศ์ อลองพญา
ครองราชย์ 15 เมษายน พ.ศ. 2380 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2389
พระมเหสี แมเมี้ยตชเว
ประสูติ 14 มีนาคม พ.ศ. 2329
สวรรคต 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2389 (60 ปี)
ระฆัง Maha Tissada Gandha สร้างโดยพระเจ้าแสรกแมง แขวนไว้ที่พระเจดีย์ชเวดากอง

พระเจ้าสารวดี (Tharrawaddy Min; พม่า: သာယာဝတီမင်း, ออกเสียง [θàjàwədì mɪ́ɴ]) หรือพระเจ้าแสรกแมง เป็นพระโอรสของทโด มินซอว์ (Thado Minsaw; သတိုးမင်းစော) ซึ่งเป็นพระโอรสของพระเจ้าปดุง พระองค์เป็นพระอนุชาของพระเจ้าจักกายแมง หรือพระเจ้าบาจีดอว์ และเป็นกษัตริย์องค์ที่ 7 ในราชวงศ์อลองพญา ประสูติเมื่อ 14 มีนาคม พ.ศ. 2329 พระองค์มีบทบาทในการคัดค้านพระเจ้าจักกายแมงให้รีบยอมแพ้ต่ออังกฤษหลังจากมหาบันทุละ แม่ทัพใหญ่เสียชีวิตในสนามรบ แต่พระเจ้าจักกายแมงไม่เชื่อคำทักท้วง จนฝ่ายพม่าต้องประสบความเสียหายมากขึ้น

พระองค์ขึ้นครองราชย์หลังจากที่พระเจ้าจักกายแมงมีพระสติวิปลาส พระนางเมนูกับมินตาจีต้องการกำจัดพระองค์ และจะยกพระโอรสของพระเจ้าบาจีดอว์ คือเจ้าชายนยาวยานขึ้นเป็นกษัตริย์ พระเจ้าสารวดีจึงเสด็จหนีไปรวบรวมผู้คน กลับมายึดอำนาจ ปลดพระเจ้าจักกายแมงลงจากาชบัลลังก์เมื่อ 15 เมษายน พ.ศ. 2380 และขึ้นครองราชสมบัติแทน

หลังจากขึ้นครองราชย์สมบัติแล้ว พระเจ้าสารวดีทรงประหารชีวิตพระนางเมนู มินตาจี และเจ้าชายนยาวยาน และกักบริเวณพระเจ้าจักกายแมงไว้ ต่อมามีขุนนางพม่าจะพยายามนำพระเจ้าจักกายแมงกลับมาครองราชย์ พระเจ้าสารวดีจึงสั่งให้คุมขังพระเจ้าจักกายแมงไว้อย่างแข็งแรงกว่าเดิม จนพระองค์สิ้นพระชนม์เมื่อ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2389 ส่วนพระเจ้าสารวดี ก็มีพระสติวิปลาสและถูกพระโอรสคือเจ้าชายพุกาม มิน หรือในพงศาวดารไทยเรียกพระเจ้าพุกามแมงควบคุมตัวไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 2385 และสวรรคตเมื่อ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2389.[1] หลังพระเจ้าจักกายแมง พระเชษฐาไม่นานนัก

ในรัชกาลของพระองค์มีการทำสนธิสัญญายันดาโบ ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากสงครามอังกฤษ-พม่าครั้งที่ 1 พระองค์ไม่เห็นด้วยกับสนธิสัญญานี้ แต่ก็ไม่กล้าผิดสัญญา ความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับเฮนรี เบอร์นีย์ผู้แทนชาวอังกฤษแย่ลง จนเบอร์นีย์ออกจากพม่าไปใน พ.ศ. 2380 ต่อมาใน พ.ศ. 2385 พระองค์ได้นำกำลังทหาร 150,000 คนลงไปยังเมืองย่างกุ้งเพื่อบูชาพระเกศธาตุและเรียกร้องให้อังกฤษคืนยะไข่และตะนาวศรี เมื่อการเรียกร้องเอกราชไม่เป็นผล จึงเสด็จกลับอมรปุระ[2] และมีพระสติวิปลาสในปีนั้นเอง ในรัชกาลของพระองค์นี้ อังกฤษติดทำสงครามกับอัฟกานิสถาน จึงไม่ทำสงครามกับพม่า

อ้างอิง[แก้]

  • วิไลเลขา ถาวรธนสาร. พระเจ้าบาจีดอว์ ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 330 - 333
  1. Christopher Buyers. "The Konbaung Dynasty Genealogy". royalark.net. สืบค้นเมื่อ 2009-09-26. 
  2. วิไลเลขา ถาวรธนสาร. สงครามอังกฤษ-พม่า ครั้งที่ 2 ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 163-166

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]