พระพุทธโฆสะ

พระพุทธโฆสะ
พระพุทธโฆสะถวายต้นฉบับอรรถกถาแก่ประธานสงฆ์คณะมหาวิหาร
เกิด:	ราวพุทธศตวรรษที่ 10 พุทธคยา
อาชีพ:	พระภิกษุอรรถกถาจารย์
ช่วงเวลาในการเขียน:	ราวพุทธศตวรรษที่ 10
หัวข้อ:	ศาสนาพุทธนิกายเถรวาท

พระพุทธโฆสะ ในประเทศไทยมักเรียกว่า พระพุทธโฆษาจารย์ พระอรรถกถาจารย์ในนิกายเถรวาทผู้มีชีวิตอยู่ราวพุทธศตวรรษที่ 10 เป็นผู้แต่งคัมภีร์หลายเล่ม ที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดคือคัมภีร์วิสุทธิมรรค ซึ่งรวบรวมแนวคำสอนเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมเพื่อการหลุดพ้นจากทุกข์ การตีความคำสอนในพระพุทธศาสนาของท่านถือเป็นแนวคิดที่ใช้เป็นหลักในนิกายเถรวาทในปัจจุบัน ทั้งนักวิชาการตะวันตกและชาวพุทธเถรวาทต่างยอมรับว่าท่านเป็นอรรถกถาจารย์ที่สำคัญที่สุดในนิกายเถรวาท

ผลงานประพันธ์และแปล

ตารางต่อไปนี้คือรายชื่อคัมภีร์อรรถกถาที่เชื่อว่าพระพุทธโฆสะได้รจนาโดยเพื่ออธิบายคัมภีร์ต่าง ๆ ในพระไตรปิฎกภาษาบาลี

พระไตรปิฎกภาษาบาลี			อรรถกถาของพระพุทธโฆสะ
พระวินัยปิฎก	พระวินัย (ทั่วไป)		สมันตปาสาทิกา
	ปาฏิโมกข์		กังขาวิตรณี
พระสุตตันตปิฎก	ทีฆนิกาย		สุมังคลวิลาสินี
	มัชฌิมนิกาย		ปปัญจสูทนี
	สังยุตตนิกาย		สารัตถัปปกาสินี
	อังคุตตรนิกาย		มโนรถปูรณี
	ขุททกนิกาย	ขุททกปาฐะ	ปรมัตถโชติกะ (ภาค 1)
		ธรรมบท	ธัมมปทัฏฐกถา
		สุตตนิบาต	ปรมัตถโชติกะ (ภาค 2) สุตตนิปาตอัฏฐกถา
		ชาดก	ชาตกัฏฐกถา
พระอภิธรรมปิฎก	ธัมมสังคณี		อัตถสาลินี
	วิภังค์		สัมโมหวิโนทนี
	ธาตุกถา		ปัญจปกรณัฏฐกถา
	ปุคคลบัญญัติ
	กถาวัตถุ
	ยมก
	ปัฏฐาน