พระนางมหาปชาบดี
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
| พระบรมนามาภิไธย | พระนางมหาปชาบดี |
| พระปรมาภิไธย | พระนางมหาปชาบดีโคตมี |
| พระอิสริยยศ | พระอัครมเหสีในพระเจ้าสุทโธทนะศากยราชา (พระองค์ที่สอง หลังจากพระอัครมเหสีพระองค์แรกสวรรคต) |
| ราชวงศ์ | ราชสกุลโกลิยวงศ์ |
| พระราชบิดา | พระเจ้าอัญชนะ |
| พระราชสวามี | พระเจ้าสุทโธทนะศากยราชา |
| พระราชโอรส/ธิดา | - เจ้าชายนันทศากยกุมาร - เจ้าหญิงรูปนันทาศากยกุมารี |
พระนางมหาปชาบดี เป็นพระราชธิดาใน พระเจ้าสุปปพุทธะแห่งกรุงเทวทหะ และเป็นพระขนิษฐภคินีของพระนางสิริมหามายาพระพุทธมารดา ดังนั้นพระนางมหาปชาบดีโคตมี จึงเป็นพระน้านางของพระโคตมพุทธเจ้า เป็นภิกษุณีรูปแรกในพระพุทธศาสนา และได้เรียนกรรมฐานและปฏิบัติอย่างจริงจัง จนได้บรรลุพระอรหันต์ พระพุทธจ้าทรงยกย่องพระนางว่าเป็นเอตทัคคะ คือ เลิศกว่าผู้อื่นในทางรัตตัญญู (คือ ผู้มีประสบการณ์มาก)
พระนางมหาปชาบดีโคตมี เป็นพระน้านางของพระพุทธเจ้า และเมื่อพระนางสิริมหามายาสิ้นพระชนม์แล้ว หลังจากที่เจ้าชายสิทธัตถะประสูติได้ 7 วัน ในกาลต่อมา พระเจ้าสุทโธทนะได้ทรงตั้งพระนางมหาปชาบดีโคตมีไว้ในตำแหน่งอัครมเหสี ซึ่งพระนางได้ทรงเลี้ยงดูเจ้าชายสิทธัตถะ เสมือนเป็นพระราชโอรสพระนางเอง พระนางมีพระโอรสพระองค์หนึ่งพระนามว่า นันทะ และมีพระธิดาพระองค์หนึ่งพระนามว่า รูปนันทา
พระนางได้แสดงความประสงค์จะบวชต่อพระพุทธเจ้าในคราวที่พระองค์เสด็จไปโปรดพระพุทธบิดา และพระประยูรญาติ ณ กรุงกบิลพัสดุ์ แต่พระพุทธเจ้ามิได้ทรงอนุญาตให้พระนางอุปสมบท เนื่องจากยังไม่เคยทรงอนุญาตให้สตรีอุปสมบทในพระพุทธศาสนา ต่อมาเมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จไปเมืองเวสาลีและประทับอยู่ที่ กูฏาคารศาลาป่ามหาวัน พระนางปชาบดีโคตมีพร้อมด้วยนางสากิยานีจำนวนมาก จึงได้ปลงพระเกศา ห่มผ้ากาสายะ เป็นการแสดงเจตนาที่จะบวชอย่างแรงกล้า โดยเดินทางไปยังกูฏาคารศาลาป่ามหาวัน เมืองเวสาลี เพื่อทูลขออุปสมบท โดยพระนางได้แจ้งความประสงค์ต่อพระอานนท์ให้นำความไปกราบทูลพระพุทธเจ้า ขอให้พระนางพร้อมทั้งเหล่านางสากิยานีได้อุปสมบทเป็นภิกษุณีในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระอานนท์ใช้ความพยายามอยู่หลายหน พระพุทธเจ้าจึงทรงออกหลัก ปฏิบัติเป็นพิเศษสำหรับสตรีผู้ที่จะเข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา คือครุธรรม 8 ซึ่งพระนางมหาปชาบดีโคตมี ทรงยินดีปฏิบัติตามครุธรรม ทั้ง 8 ประการ จึงได้รับการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งเหล่านางสากิยานี
หลังจากการอุปสมบท พระนางได้เรียนกรรมฐานที่พระพุทธเจ้าทรงประทานและปฏิบัติอย่างจริงจัง จนได้บรรลุพระอรหันต์ แม้ภิกษุณีเหล่าสากิยานีที่อุปสมบทพร้อมกับพระนางก็ได้บรรลุพระอรหันต์เหมือนกัน
|
รูปหล่อพระนางมหาปชาบดีโคตมีเถรี วัดเทพธิดาราม สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น |
 ภาพวาดพระพุทธประวัติ ครูเหม เวชกร ตอนพระนางปชาบดีทูลขอบวชเป็นพระภิกษุณี |
[แก้] อ้างอิง
- ประวัติความเป็นมาของนางภิกษุณี จากวินัยปิฎก เล่ม ๗ หน้า ๓๒๐ ถึง ๓๒๖
- สิ่งแรกในพระพุทธศาสนา โดยเสฐียรพงษ์ วรรณปก
 |
พระนางมหาปชาบดี เป็นบทความเกี่ยวกับ พระพุทธศาสนา ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ พระนางมหาปชาบดี ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ หรือ ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:พระพุทธศาสนา |
