พระนอนชเวตาลียง

พระนอนชเวตาลียงด้านพระเศียร

ด้านพระบาท

พระนอนชเวตาลียง หรือ พระพุทธไสยาสน์ชเวตาลียง (อังกฤษ: Shwethalyaung Buddha) แห่งเมืองพะโค หรือ หงสาวดี เป็นพระพุทธรูปปางไสยาสน์ขนาดใหญ่พุทธศิลปแบบมอญ สร้างขึ้นมาร่วมสมัยเดียวกับปราสาทบันทายศรีของกัมพูชา จุดเด่นของพระนอนองค์นี้คือ บริเวณพระบาทไม่วางเสมอกันเหมือนอย่างพระพุทธรูปปางไสยาสน์ของไทย อันมีความหมายว่า ในขณะนั้นพระพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่ ซึ่งเป็นอากัปกิริยาก่อนที่พระองค์จะเสด็จสู่ปรินิพพานในวันถัดมา องค์พระมีความยาว 55 เมตร สูง 16 เมตร

เดิมที เป็นพระที่ปล่อยทิ้งร้างไว้ในป่ารกชัฏ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ถูกค้นพบ ระหว่างการสร้างทางรถไฟ ทางการพม่าได้สร้างโรงเรือนคลุมไว้ แต่สภาพโรงเรือนค่อนข้างจะคับแคบ แลดูไม่สวยงาม เพราะคลุมเหนือองค์พระไว้เพียงนิดเดียว ทั้งนี้เป็นเพราะเป็นการสร้างโรงเรือนคลุมไว้ทีหลัง เช่นเดียวกับพระพุทธไสยาสน์ แห่งวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ของไทย

ปัจจุบัน พระพุทธไสยาสน์ชเวตาลียง เป็นพระพุทธรูปองค์สำคัญแห่งเมืองพะโค เป็นเสมือนสัญลักษณ์ประจำเมืองอย่างหนึ่ง เช่นเดียวกับ พระมหาธาตุเจดีย์ชเวมอดอ