ผู้นำสูงสุดแห่งอิหร่าน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Supreme Leader of the
Islamic Republic of Iran
Emblem of Iran.svg
Incumbent
อาลี คาเมนี

since 4 มิถุนายน 1989
Residence พระราชวังเนียวาราน, เตหะราน
Appointer Assembly of Experts
Term length 8 ปี (ไม่จำกัดวาระ)
Inaugural holder อายะตุลลอฮ์ โคมัยนี
Formation 3 ธันวาคม 1979 (พ.ศ. 2522)
Website personal Website

ผู้นำสูงสุดแห่งอิหร่าน (เปอร์เซีย: ولی فقیه ایران, vali-e faghih-e iran,[1] แปลตามตัวอักษร ปราชญ์กฎหมายผู้พิทักษ์อิหร่าน หรือ رهبر انقلاب, rahbar-e enghelab,[2] แปลตามตัวอักษร ผู้นำการปฏิวัติ) เป็นประมุขแห่งรัฐและผู้นำสูงสุดทางการเมืองและศาสนาของ สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ตำแหน่งนี้ตั้งขึ้นโดยรัฐธรรมนูญของอิหร่านภายใต้หลักการของ Guardianship of the Islamic Jurists[3] คำว่า ผู้นำ "สูงสุด" (Persian: ولی فقیه, vali-e faghih) เป็นการแสดงความนับถือ แต่ไม่ใช่ถ้อยคำจากรัฐธรรมนูญ ซึ่งเรียกว่า ผู้นำ เท่านั้น (rahbar)

ตำแหน่งผู้นำนี้มีอำนาจสูงกว่าประธานาธิบดีอิหร่านและมีอำนาจแต่งตั้งผู้นำองค์กรที่สำคัญต่างๆ ของประเทศ ทั้งทางทหาร พลเรือน และตุลาการ[4] แต่เดิมนั้นรัฐธรรมนูญระบุไว้ว่าผู้นำสูงสุดต้องเป็น Marja'-e taqlid ตำแหน่งสูงสุดทางกฎหมายศาสนาของ Usuli Twelver Shia Islam แต่ในประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญเมื่อ ค.ศ. 1989 ได้มีการแก้ไขให้ผู้นำสูงสุดไม่จำเป็นต้องมาจากผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวอีกต่อไป[5][6]

ในประวัติศาสตร์มีผู้ดำรงตำแหน่งนี้เพียงสองคนเท่านั้น คือ Ruhollah Khomeini ซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่ ค.ศ. 1979 จนถึงแก่กรรมในตำแหน่งเมื่อ ค.ศ. 1989 และ Sayyed Ali Khamenei ซึ่งดำรงตำแหน่งต่อมาถึงปัจจุบัน

ผู้นำสูงสุดมาจากการเลือกตั้งของ the Assembly of Experts

ฐานะและอำนาจ[แก้]

ผู้นำสูงสุดมาจากการเลือกตั้งของ Assembly of Experts (เปอร์เซีย: مجلس خبرگان, Majles-e Khobregan) ซึ่งมีวาระการดำรงตำแหน่งได้ 8 ปี และไม่จำกัดจำนวนวาระที่ดำรงตำแหน่งต่อเนื่อง ผู้นำสูงสุดเป็นผู้บัญชาการกองกำลังแห่งอิหร่าน และเป็นผู้นำแห่งรัฐบาลทั้งสามสาขา ทั้งตุลาการ นิติบัญญัติ และบริหาร

ผู้นำสูงสุดแต่งตั้งโดยตรง (หรือ แต่งตั้งโดยพิธี) และดูแลตำแหน่งดังต่อไปนี้

  • (แต่ตั้งโดยพิธี) ประธานาธิบดี และอาจซักฟอกประธานาธิบดีได้เมื่อมี 2 ใน 3 ของสภาร่วมด้วย
  • the Chief justice (head of the Judiciary Branch قوه قضائیه usually a member of the Council of Experts) ให้ดำรงตำแหน่งมีวาระ 8 ปี
  • สมาชิกแห่ง the Expediency Discernment Council ให้ดำรงตำแหน่งมีวาระ 5 ปี
  • เลือกสมาชิก the Guardian Council 6 คน จากสมาชิกแห่ง the Council of Experts ส่วนสมาชิกอีก 6 คน ถูกเลือกโดยรัฐสภา Majles
  • หัวหน้าของ the National Radio and Television Institution IRIB ให้ดำรงตำแหน่งมีวาระ 8 ปี
  • หัวหน้าของ the Foundation of Martyrs and Veterans Affairs
  • the Imams of the Friday Prayer of each Province Capital (with the advise of all the Marja') ให้ตำรงตำแหน่งได้ตลอดชีวิต
  • ผู้บัญชาการใน Head of the Iranian Armed Forces
  • ผู้บัญชาการใน Head of the Islamic Republic of Iran Army IRIA
  • ผู้บัญชาการใน Head of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution AGIR
  • ผู้บัญชาการของ the Ground Force of the IRIA
  • ผู้บัญชาการของ the AGIR Ground Forces
  • ผู้บัญชาการของ the IRIAF Air Force of the IRIA
  • ผู้บัญชาการของ the Islamic Republic of Iran Air Defense Force
  • ผู้บัญชาการของ the AFAGIR Aerospace Force of the AGIR
  • ผู้บัญชาการของ the Navy of the IRIA Navy of Iran
  • ผู้บัญชาการของ the Navy of the AGIR AGIR Navy
  • ผู้บัญชาการของ the Special Forces or Qods Force of the AGIR
  • ผู้บัญชาการของ the Iranian Police
  • หัวหน้าของ the Basij Organization
  • หัวหน้าของ the Counter Intelligence Units
  • หัวหน้าของ the Intelligence Units

การประกาศสงครามและการสงบศึกต้องกระทำโดยผู้นำสูงสุดพร้อมกับสองในสามของรัฐสภา Majles[7]

อ้างอิง[แก้]

  1. Article 108, Iranian Constitution
  2. Article 89-91, Iranian Constitution
  3. Article 5, Iranian Constitution
  4. "Who's in Charge?" by Ervand Abrahamian London Review of Books, 6 November 2008
  5. Moin, Baqer, Khomeini, (2001), p.293
  6. "Article 109 [Leadership Qualifications]
    (1) Following are the essential qualifications and conditions for the Leader:
    a. Scholarship, as required for performing the functions of religious leader in different fields.
  7. Article 110, Iranian Constitution