ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา คือบุคคลที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภาจากผู้ซึ่งเป็นที่ยอมรับนับถือของประชาชน มีความรอบรู้และมีประสบการณ์ในการบริหารราชการแผ่นดิน วิสาหกิจ หรือกิจกรรมอันเป็นประโยชน์ร่วมกันของสาธารณะ และมีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์

ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา มีจำนวนไม่น้อยกว่าสามคน โดยมีวาระการดำรงตำแหน่งหกปีนับแต่วันที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง และดำรงตำแหน่งได้เพียงวาระเดียว

ตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา มีแนวคิดมาจากประเทศแถบสแกนดิเนเวียที่ปกครองด้วยระบอบกษัตริย์ มีตำแหน่งที่เรียกว่า "ออมบุดสแมน" (Ombudsman) เพื่อทำหน้าที่ดูแลปัดเป่าเรื่องทุกข์ร้อนของประชาชนแทนพระมหากษัตริย์ และมีการพัฒนามาสู่ระบอบประชาธิปไตยในระบบรัฐสภาอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

ในประเทศไทย มีความพยายามจัดตั้งหน่วยงานผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภามาตั้งแต่ พ.ศ. 2517 แต่เพิ่งมีบทบัญญัติอยู่ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2538 และฉบับ พ.ศ. 2540

[แก้] อำนาจหน้าที่

อำนาจหน้าที่ ของผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา มีดังต่อไปนี้

1. พิจารณาและสอบสวนข้อเท็จจริงตามคำร้องเรียนในกรณี
   1. การไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย หรือปฏิบัตินอกเหนืออำนาจหน้าที่ตามกฎหมายของข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น
   2. การปฏิบัติหรือละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น ที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ร้องเรียนหรือประชาชนโดยไม่เป็นธรรม ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือไม่ชอบด้วยอำนาจหน้าที่ก็ตาม
   3. กรณีอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ
2. จัดทำรายงานพร้อมทั้งเสนอความเห็นและข้อเสนอแนะต่อรัฐสภา

ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา

• นายพูลทรัพย์ ปิยะอนันต์ ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา
• พล.อ.ธีรเดช มีเพียร ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา
• นายปราโมทย์ โชติมงคล ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา

บุคคลเคยดำรงตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา

• นายพิเชต สุนทรพิพิธ (พ.ศ. 2543-2546)

ตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 หมวด 11 ส่วนที่ 1 มาตรา 242 - 244 ประกอบบทเฉพาะกาลมาตรา 299 วรรคหนึ่ง กำหนดให้มี "ผู้ตรวจการแผ่นดิน" จำนวน 3 คน และให้ "ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา" ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ในวันที่ประกาศใช้รัฐธรรมนูญนี้ (24 สิงหาคม 2550) ดำรงตำแหน่งเป็น "ผู้ตรวจการแผ่นดิน" นอกจากนี้ ได้กำหนดให้ผู้ตรวจการแผ่นดินมีอำนาจเพิ่มเติม คือ - ดำเนินการเกี่ยวกับจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ - ติดตาม ประเมินผล และจัดทำข้อเสนอแนะในการปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญ รวมตลอดถึงข้อพิจารณาเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่เห็นว่าจำเป็น - รายงานผลการตรวจสอบที่เสนอต่อคณะรัฐมนตรี สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและเปิดเผยต่อสาธารณะด้วย

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

• สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา

ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา เป็นบทความเกี่ยวกับ การเมือง การปกครอง หรือ กฎหมาย ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ