ปีเอต้า

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ปีเอต้า

ปีเอต้า (อังกฤษ: Pietà; ละติน; pietas) มาจากภาษาอิตาลี ที่แปลว่า ความสงสาร คือหัวเรื่องของคริสต์ศิลปที่เป็นรูปพระแม่มารีประคองร่างพระเยซูที่เอาลงมาจากกางเขน ส่วนใหญ่จะพบในงานประติมากรรม Pietà เป็นหัวเรื่องหนึ่งในชุด “พระแม่มารีผู้เศร้า” (Our Lady of Sorrows) และเป็นฉากหนึ่งใน “ทุกขกิริยาของพระเยซู” ซึ่งเป็นฉากที่มีพระแม่มารี แมรี แม็กดาเลน และบุคคลอื่นล้อมร่างของพระเยซู (หลังจากที่เอาร่างของพระองค์ลงมาจากกางเขน)ด้วยความความโศรกเศร้า ฉากนี้ตามความเป็นจริงแล้วควรจะเรียกว่า “Lamentation” แต่บางที่ก็จะใช้คำว่า “Pietà” แทน

คำว่า “pietas” สืบมาจากประเพณีของชาวโรมันราวคริสต์ศตวรรษที่ 7ที่มีการตึอกชกหัวและ "แสดงอารมณ์...ความรักอันใหญ่หลวงและความกลัวอำนาจของเทพเจ้าโรมัน"

ปีเอต้า เริ่มขึ้นที่เมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี ราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16^[1] ปีเอต้าแบบ เยอรมัน และ โปแลนด์จะเน้นรอยแผลของพระเยซู

[แก้] รูปปั้นปีเอต้าที่สำคัญ

[แก้] มิเกลันเจโล บูโอนาร์โรตี

ปีเอต้า ชิ้นที่สำคัญที่สุดคืองาน ประติมากรรมหินอ่อน ของ มิเกลันเจโล บูโอนาร์โรตี หรือ ไมเคิลแองเจลโล เป็นรูปพระแม่มาเรียประทับบนแท่นหิน ขณะที่รองรับพระศพของพระบุตรไว้ในท่าพาดบนตักหลังจากที่ถูกนำลงจากไม้กางเขน ปีเอต้าได้รับการสร้างสรรค์ขึ้นจากหินอ่อนบริสุทธิ์ สูง 5ฟุต 9นิ้ว มิเกลันเจโลสร้างปีเอต้าขึ้นตามสัญญาว่าจ้างจากสำนักวาติกันแห่งกรุงโรม เพื่อให้มาประดิษฐานที่มหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ โดยใช้เวลาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1494-1501 เมื่อส่งมอบผลงาน ปีเอต้าได้สร้างความมหัศจรรย์แก่ผู้ที่ได้ยลความงามของปีเอต้าเป็นอย่างมาก ด้วยความสมจริงทั้งในส่วนของรายละเอียด รอยยับต่างๆและ อีกหลายๆองค์ประกอบ ที่ทำให้ปีเอต้ามีความงดงามอย่างยิ่ง จนมีผู้กล่าวว่าปีเอต้ามิน่าจะถูกสลักขึ้นจากฝีมือมนุษย์ และอาจจะเป็นด้วยสาเหตุนั้นเองที่ทำให้ไมเคิลพอใจในผลงานนี้ จนลอบมาสลักชื่อไว้ที่ผลงาน ทั้ง ๆ ที่ในผลงานอื่น ๆ ของเขา ไม่มีชิ้นใดที่เขาสลักชื่อเอาไว้เลย ปัจจุบันปีเอต้ายังคงตั้งอยู่ที่มหาวิหารเซนต์ปีเตอร์เช่นเดิม

[แก้] ลุยส์ จิเมเนซ

ปีเอต้าโดยลุยส์ จิเมเนซ

ประติมากรชาวอเมริกันสลับเพศขององค์ประกอบ และผสมวัฒนธรรม เม็กซิโกที่ผสมผสานกับตำนานแอ็ซเท็ค (Aztec) เป็นรูปนักรกำลังอุ้มคนรักที่ตายไป ทำให้เป็นอนุสาวรีย์ปีเอต้าใหญ่อยู่ที่เมืองอาลเบอเคอคื (Albuquerque) มลรัฐนิวเม็กซิโก

[แก้] เอริค สลัทสกี

สลัทสกีปีเอต้า (Slutsky Pietà) เป็นภาพเขียนร่วมสมัยโดยศิลปินชาวแคนาดา ชื่อเอริค สลัทสกี (Erik Slutsky) สลัทสกีใช้ปีเอต้ามิเกลันเจโลเป็นฐานโดยพยายามใช้สถานะการณ์ความขัดแย้งสมัยปัจจุบันเป็นปัจจัย พระแม่มารีของสลัทสกีแต่งตัวแบบคลุมหน้าอย่างผู้หญิงมุสลิม "แม่แห่งคริสต์ศาสนา"อุ้มร่างของพระเยซูซึ่งเป็นชาวยิว หัวใจของรูปนี้คือความรวมกันของศาสนาหลักสามศาสนาในรูปเดียวกันเพราะศาสนาทั้งสามไม่มีศาสนาที่สามารถหลีกเลื่ยงจากความความเศร้าโศรกจากการสูญเสียสิ่งที่รักไป

[แก้] อ้างอิง

^ G Schiller, Iconography of Christian Art, Vol. II,1972 (English trans from German), Lund Humphries, London, pp. 179-181, figs 622-39, ISBN 853313245

[แก้] ภาพ

ปีเอต้าแกะจากไม้ที่โคโลญ ประเทศเยอรมันนี	ปีเอต้าที่เมืองอาวินยอง (Avignon) ประเทศฝรั่งเศส (คริสต์ศตวรรษที่ 5)	ปีเอต้าที่เมืองมุสซี เซอร์ เซน (Mussy sur Seine) ประเทศฝรั่งเศส	ปีเอต้าโดยมิเกลันเจโล (รายละเอียด)	ปีเอต้าอีกชิ้นหนึ่งของมิเกลันเจโลที่พิพิธภัณฑ์เมืองฟลอเรนซ์
หนังสือสวดมนต์ต์ Obsecro te (ค.ศ. 1470s)ห้องสมุดบ็อดเลียน (Bodleian Library) เมืองอ็อกฟอร์ด ประเทศอังกฤษ	ปีเอต้าโดยโรเจียร์ ฟาน เดอ เวย์เด็นที่พิพิธภัณฑ์ปราโด เมืองแมดริด ประเทศเสปน	ปีเอต้าที่แฮริสสา (Harissa ประเทศเลบานอน)	ปีเอต้านูนที่มหาวิหาร Auch ประเทศฝรั่งเศส	ปีเอต้าโดยจิโอวานนี เบลลินี
ปฏิมากรรมไม้ทาสีที่พิพิธภัณฑ์เมืองวาลาโดลิด (Valladolid) ประเทศเสปน	วัดเซ็นแค็ทเธอรีนา (St. Christina) เมืองเรเว็นสเบิร์ก (Ravensburg) ประเทศเยอรมันนี