ปลาถ้ำ

ปลาชะโอนถ้ำ Pterocryptis buccata

ปลาถ้ำ คือปลาที่อาศัยอยู่ในถ้ำที่มืดมิด โดยมากจะเป็นปลาที่มีผิวหนังสีขาวซีดเผือกและตาบอดหรือตาเล็กมากเนื่องจากไม่ได้ใช้สายตาให้เป็นประโยชน์เลย เพราะแสงสว่างส่องเข้าไปไม่ถึง ปลาถ้ำจะมีระบบนิเวศน์แลพพฤติกรรมของตัวเองโดยเฉพาะ แตกต่างจากปลาที่พบทั่วไป ซึ่ง ปลาถ้ำสามารถพบได้ในถ้ำทุกภูมิภาคของโลก

สำหรับในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คาดว่าจะมีถึง 26-39 ชนิด (Species) การสำรวจในปี พ.ศ. 2544 ที่ต้นน้ำในจังหวัดจันทบุรี พบ 8 ชนิด ในสกุล Schistura

วงศ์ปลาถ้ำ

ปัจจุบัน พบในประเทศไทยไม่ต่ำกว่า 8 ชนิด ใน 3 วงศ์ (Family) ได้แก่

1. วงศ์ปลาค้อ (Family Balitoridae)
2. วงศ์ปลาตะเพียน (Family Cyprinidae)
3. วงศ์ปลาเนื้ออ่อน (Family Siluridae)

วงศ์ปลาค้อ

มี 5 ชนิด อาทิ

• ปลาค้อถ้ำวังบาดาล (Nemacheilus troglocataractus) มีความยาว 7 เซนติเมตร พบในถ้ำวังบาดาล อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี
• ปลาค้อถ้ำจารุธานินทร์ (Schistura jaruthanini) มีความยาว 7 เซนติเมตร พบที่ถ้ำคลองงู อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี
• ปลาค้อถ้ำปางมะผ้า (Schistura oedipus) มีความยาวประมาณ 5 เซนติเมตร พบในระบบถ้ำใน อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน จัดว่าเป็นปลาถ้ำที่มีขนาดเล็กที่สุดที่พบในประเทศไทย
• ปลาค้อถ้ำพระวังแดง (Schistura spiesi) พบในถ้ำพระวังแดง ในอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลก
• ปลาค้อถ้ำเนินมะปราง (Schistura sp.) (ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์) มีความยาวประมาณ 10 เซนติเมตร พบที่ถ้ำในอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก
• ปลาค้อถ้ำภูถ้ำน้ำ (Schistura sp.) (ยังไม่มีชื่อวิทยาศาสตร์) มีความยาวประมาณ 6 เซนติเมตร พบในภูถ้ำน้ำ เมืองท่าแขก แขวงคำม่วน ประเทศลาว

วงศ์ปลาตะเพียน

มี 2 ชนิด

• ปลาจาดถ้ำ (Poropuntius speleops) มีความยาวประมาณ 20 เซนติเมตร พบในถ้ำเทวดา อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ
• ปลาพลวงถ้ำ (Neolissochilus subterraneus) พบในถ้ำพระวังแดง ในอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลก

วงศ์ปลาเนื้ออ่อน

มี 1 ชนิด

• ปลาชะโอนถ้ำ (Pterocryptis buccata) มีความยาวประมาณ 20 เซนติเมตร พบในถ้ำวังบาดาล อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี มี 2 ลักษณะ คือ สีชมพูและสีเทา

ดูเพิ่ม

• ปลาค้อถ้ำพระวังแดง
• ปลาพลวงถ้ำ