ประโยค 1–2

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ประโยค ๑-๒)
ปกหนังสืออันเป็นที่คุ้นตาของนักเรียนบาลี "ธมฺมปทฏฐกถา" หนึ่งในหลักสูตรวิชาแปลมคธเป็นไทยในชั้นประโยค 1–2 จัดพิมพ์โดยคณะกรรมการแผนกตำรา มหามกุฏราชวิทยาลัย

ประโยค 1–2 เป็นระดับชั้นเริ่มต้นการศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย เป็นระดับชั้นที่พระสงฆ์สามเณรผู้เรียน ต้องทำความเข้าใจและศึกษาไวยากรณ์บาลี และฝึกการแปลภาษามคธในระดับให้เข้าใจพอแปลภาษาบาลีเริ่มต้นได้

ในอดีตชั้นเริ่มต้นในการสอบไล่เปรียญนั้นจะเริ่มแต่ชั้นเปรียญธรรม 3 ประโยคขึ้นไป โดยการสอบไล่ประโยค 1–2 นี้ยังไม่ถือว่าผู้สอบได้เป็นเปรียญ และไม่สามารถเก็บประโยคชั้นที่สอบได้ เอาไว้สอบในปีต่อไปได้ แต่เมื่อเปลี่ยนการสอบไล่บาลีมาเป็นแบบข้อเขียน ก็เริ่มมีการจัดสอบเก็บประโยคนี้ขึ้น เพื่อเป็นการแบ่งเนื้อหาในการเรียนการสอนให้ไม่ยากและหนักเกินไป

ในชั้นนี้ ผู้สอบได้จะยังไม่ได้เข้ารับพระราชทานสมณศักดิ์พัดยศทรงตั้งเป็นเปรียญ แต่ในอดีตนั้นสมเด็จพระบวรราชเจ้า กรมพระราชวังบวรมหาอิศรสุนทร ทรงเคยรับพระราชภาระอุปถัมภ์ผู้สอบผ่านในชั้นนี้ โดยมีการถวายพัด ไตรจีวร ให้แก่ผู้สอบได้เป็นกำลังใจ เรียกกันในสมัยนั้นว่า "เปรียญวังหน้า" ซึ่งปัจจุบันไม่มีแล้ว[1]

ปัจจุบันผู้สอบได้ประโยค 1–2 จะได้รับใบ "วุฒิบัตร" รับรองจากแม่กองบาลีสนามหลวง ซึ่งต่างจากผู้สอบได้ในชั้น ป.ธ. 3 ขึ้นไปที่จะได้รับ "ประกาศนียบัตร" เพราะได้รับการตั้งเป็นเปรียญแล้ว

หลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมบาลีในชั้นประโยค 1–2[แก้]

ในชั้นนี้ แม่กองบาลีสนามหลวง กำหนดวิชาในการศึกษาไว้ 2 วิชา คือ

วิชาแปลมคธเป็นไทย[แก้]

วิชาแปลมคธเป็นไทย คือ วิชาแปลภาษาบาลีเป็นภาษาไทย ในชั้นนี้กำหนดเป็น แปลโดยพยัญชนะและอรรถ โดยให้ฝึกการแปลภาษาบาลีจากหนังสือ ธมฺมปทฏฐกถา [1]

การศึกษาวิชาแปลมคธเป็นไทย[แก้]

ใช้หนังสืออรรถกถาธรรมบท 4 เล่ม[2] คือ

  • ธมฺมปทฏฺฐกถา (ปฐโม ภาโค - ภาคหนึ่ง)
  • ธมฺมปทฏฺฐกถา (ทุติโย ภาโค - ภาคสอง)
  • ธมฺมปทฏฺฐกถา (ตติโย ภาโค - ภาคสาม)
  • ธมฺมปทฏฺฐกถา (จตุตฺโถ ภาโค - ภาคสี่)

การสอบไล่วิชาแปลมคธเป็นไทย[แก้]

แบ่งข้อสอบในวิชานี้ออกเป็น 2 ชั้นคือ

  • แปลโดยอรรถะ

การตรวจข้อสอบ กำหนดจากเกณฑ์การทำข้อสอบผิด หากผิดมากกว่า 18 คะแนนขึ้นไป ถือว่าตกในวิชานี้

  • ผิดศัพท์ แปลผิดคำศัพท์ ปรับผิด 2 คะแนน
  • ผิดสัมพันธ์ ปรับผิด 3 คะแนน
  • ผิดประโยค แปลเรียงรูปประโยคผิด ประธานและกรรมไม่สอดคล้องกัน ปรับผิด 6 คะแนน (หากผิด 2 ประโยค ถือว่าตก) [3]

วิชาบาลีไวยากรณ์[แก้]

ใช้หลักสูตรหนังสือบาลีไวยากรณ์ ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส จำนวน 4 เล่ม คือ

  • นาม - อัพยยศัพท์
  • อาขยาต - กิตก์
  • สมาส - ตัทธิต
  • สมัญญาภิธาน - สนธิ

การสอบในวิชานี้จะเน้นการจำเป็นหลัก

กล่าวคือ ผู้เรียนประโยค 1–2 ต้องท่องหนังสือทั้ง 4 เล่มให้ได้จึงสามารถสอบวิชานี้ผ่านได้

หลักเกณฑ์ของผู้มีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นประโยค 1–2[แก้]

พระภิกษุสามเณรที่มีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นประโยค 1–2 นี้ ต้องสอบไล่ได้ นักธรรมตรี ก่อนจึงจะมีสิทธิ์สอบไล่ในชั้นนี้ได้

ผู้สอบไล่ได้ประโยค 1–2[แก้]

พระภิกษุสามเณรผู้สอบไล่ได้ในชั้นนี้จะได้รับวุฒิบัตร รับรองจากแม่กองบาลีสนามหลวง โดยมีการจัดพิธีมอบวุฒิบัตรอย่างสมเกียรติ เพื่อเป็นการถวายกำลังใจ

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]


ตราบาลี.gif
หลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี
สนามหลวงแผนกบาลี เปรียญธรรม
ป.ธ.3.gif
เปรียญตรี

ประโยค 1-2 · เปรียญธรรม 3 ประโยค ·

ป.ธ.6.gif
เปรียญโท

เปรียญธรรม 4 ประโยค · เปรียญธรรม 5 ประโยค · เปรียญธรรม 6 ประโยค ·

ป.ธ.9.gif
เปรียญเอก

เปรียญธรรม 7 ประโยค · เปรียญธรรม 8 ประโยค · เปรียญธรรม 9 ประโยค ·