ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง

ประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง (ฝรั่งเศส: Déclaration des droits de l'homme et du citoyen) เป็นเอกสารสำคัญซึ่งเกิดขึ้นในสมัยปฏิวัติฝรั่งเศส กำหนดให้สิทธิของปัจเจกชนและสิทธิมวลชลเป็นสิทธิสากล ประกาศฉบับนี้ได้รับอิทธิพลจากทฤษฎีสิทธิธรรมชาติ ซึ่งหมายความว่า สิทธิดังกล่าวมีอยู่ไม่ว่าเมื่อใดและที่ใด เนื่องจากเป็นสิทธิที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานธรรมชาติของมนุษย์ สภาร่างรัฐธรรมนูญ (assemblée nationale constituante) รับรองร่างสุดท้ายของประกาศนี้เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2332

แม้ว่าเอกสารดังกล่าวจะกำหนดสิทธิไว้สำหรับ มนุษย์ทุกคนโดยปราศจากข้อยกเว้น แต่ก็ไม่มีการเอ่ยถึงสิทธิสตรี[1] หรือระบบทาส

เนื้อความข้อ 1:

  • ภาษาฝรั่งเศส – "Les hommes naissent et demeurent libres et égaux en droits. Les distinctions sociales ne peuvent être fondées que sur l'utilité commune."
  • ภาษาอังกฤษ – "Men are born and remain free and equal in rights. Social distinctions can be founded only on the common utility."
  • ภาษาไทย – "มนุษย์เกิดมาและดำรงอยู่อย่างเสรีและเสมอภาคกันในสิทธิ การเลือกปฏิบัติทางสังคมจะกระทำได้ก็แต่เพื่อประโยชน์ส่วนรวม"

ประกาศนี้ได้วางขอบเขตรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันไว้ในกฎหมายฝรั่งเศส ซึ่งสามารถยกขึ้นอ้างได้ในการโต้แย้งระหว่างการพิพากษาอรรถคดีในศาลยุติธรรมหรือศาลปกครอง

การยอมรับประกาศ[แก้]

วัตถุประสงค์หนึ่งของการยกร่างประกาศนี้คือการผลักดันให้มีการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ หลักการหลายข้อในประกาศแสดงการต่อต้าน "ระบอบเก่า" (ancien régime) โดยหลังจากการประกาศใช้ประกาศฯ ไม่นาน ฝรั่งเศสก็เปลี่ยนระบอบการปกครองเป็นสาธารณรัฐ

แนวคิดของการร่างประกาศมาจากหลักปรัชญาและการเมืองของยุคแห่งการรู้แจ้ง (les lumières) โดยที่สำคัญได้แก่ ความเป็นปัจเจกชนและสัญญาประชาคม บนพื้นฐานของทฤษฎีชองนักปรัชาญาเมธีชาวอังกฤษ จอห์น ล็อก และพัฒนาโดยปราชญ์ชาวฝรั่งเศส ฌ็อง-ฌัก รูโซ รวมถึงหลักการแบ่งแยกอำนาจในการปกครองเป็นสามฝ่ายของมงแต็สกีเยอ (อำนาจนิติบัญญัติ อำนาจบริหาร และอำนาจตุลาการ)

อ้างอิง[แก้]

  1. ในภาษาฝรั่งเศส คำว่ามนุษย์ใช้คำเดียวกับคำว่า ผู้ชาย (ฝรั่งเศส: homme) มีความพยายามที่จะใช้คำว่า les droit humains หรือ les droit des êtres humains แทนคำว่า les droits de l'Homme แต่ยังไม่มีข้อยุติ

แหล่งข้อมูล[แก้]