นครราช

บทความนี้เกี่ยวกับเพลงชาติกัมพูชาในปัจจุบัน สำหรับเพลงชาติกัมพูชาในสมัยอื่นๆ ดูที่ เพลงชาติกัมพูชา (แก้ความกำกวม)

នគររាជ โนโกร์เรียช คำแปล: เมืองของพระเจ้าแผ่นดิน
เพลงชาติของ	กัมพูชา (นับเป็นเพลงสรรเสริญพระบารมีด้วย)
ชื่ออื่น	นครราช (ถอดตามรูปอักษรเขมร)
เนื้อร้อง	สมเด็จพระมหาสุเมธาธิบดี (ชวน ณาต โชตญาโณ), พ.ศ. 2484
ทำนอง	พระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดมสุรามฤต, F. Perruchot และ J. Jekyll, พ.ศ. 2481
ประกาศใช้	พ.ศ. 2484 (เพลงสรรเสริญพระบารมี) พ.ศ. 2496 - พ.ศ. 2512 (เพลงชาติ) พ.ศ. 2518 - พ.ศ. 2519 (เพลงชาติ) พ.ศ. 2536 - ปัจจุบัน (เพลงชาติ)
เพลงนครราช (ทำนอง)

นครราช (เขมร: នគររាជ ออกเสียงว่า โนโกร์เรียช) เป็นชื่อของเพลงชาติกัมพูชาที่ใช้อยู่ในปัจจุบันนี้ มีความหมายว่า "เมืองของพระเจ้าแผ่นดิน" ทำนองของเพลงประพันธ์ขึ้นโดยอาศัยทำนองของเพลงเขมรโบราณที่มีชื่อเดียวกันเมื่อ พ.ศ. 2481 โดยพระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดมสุรามฤต (เมื่อครั้งยังเป็นกรมขุนวิสุทธิ์ขัตติยวงศ์นโรดมสุรามฤต) ร่วมกันกับครูเพลงชาวฝรั่งเศส 2 คน คือ F. Perruchot และ J. Jekyll ส่วนเนื้อร้องประพันธ์ขึ้น ภายหลังการราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระบรมนาถนโรดมสีหนุเสร็จสิ้นไปได้ไม่เกิน 3 เดือน (ราชาภิเษกเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2484) และสำเร็จเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2484 โดยสมเด็จพระมหาสุเมธาธิบดี (ชวน ณาต โชตญาโณ) สมเด็จพระสังฆราชในคณะสงฆ์มหานิกาย แต่ครั้งยังเป็นสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์

เพลงนครราชเริ่มใช้เป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2484 ในฐานะเพลงสรรเสริญพระบารมี (Royal anthem) และเริ่มใช้เป็นเพลงชาติอย่างเป็นทางการ เมื่อประเทศกัมพูชาประกาศเอกราชจากฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2496 ต่อมาใน พ.ศ. 2512 เมื่อนายพลลน นลล้มรัฐบาลของสมเด็จเจ้านโรดมสีหนุ และสถาปนาสาธารณรัฐเขมรขึ้นแทนที่ เพลงนครราชจึงถูกยกเลิกฐานะของเพลงชาติไป

ต่อมาเมื่อรัฐบาลสาธารณรัฐเขมรล่มสลายในปี พ.ศ. 2518 สัญลักษณ์ต่างของระบอบกษัตริย์เขมร ซึ่งรวมถึงเพลงนครราช ได้ถูกฟื้นฟูขึ้นมาเป็นระยะเวลาสั้นๆ จนถึง พ.ศ. 2519 เมื่อเขมรแดงประกาศจัดตั้งรัฐบาลกัมพูชาประชาธิปไตย เพลงนครราชถูกยกเลิกฐานะเพลงชาติอีกครั้งต่อเนื่องเป็นเวลานานหลายปี ด้วยสาเหตุจากความผันผวนทางการเมืองภายในประเทศ จนกระทั่งเมื่อมีการจัดตั้งรัฐบาลโดยพรรคฟุนซินเปก (FUNCINPEC) ซึ่งเป็นพรรคการเมืองแนวนิยมเจ้า ที่ชนะการเลือกตั้งภายใต้ควบคุมโดยสหประชาชาติในปี พ.ศ. 2534 เพลงนครราชก็ได้รับการรับรองเป็นเพลงชาติอีกครั้งมาจนถึงปัจจุบัน

เนื้อร้องของเพลงนครราชมีอยู่ 3 บท แต่เวลาร้องในประเทศกัมพูชานั้น นิยมร้องแต่บทแรกเพียงบทเดียวเท่านั้น

เนื้อร้อง

โปรดทราบ! เนื้อหาในส่วนนี้มีอักษรเขมร จำเป็นต้องใช้ฟอนต์อักษรเขมรในการแสดงผล ท่านสามารถดาวน์โหลดฟอนท์อักษรเขมรได้ ที่นี่

อักษรเขมร	ปริวรรต	คำอ่าน	ถ่ายเสียงด้วยอักษรโรมัน
บทที่ 1
សូម​ពួក​ទេព្ដា រក្សា​មហាក្សត្រ​យើង ឲ្យ​បាន​រុងរឿង ដោយ​ជ័យ​មង្គល​សិរី​សួស្តី យើង​ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ សូម​ជ្រក​ក្រោម​ម្លប់ ព្រះ​បារមី នៃ​ព្រះ​នរបតី វង្ស​ក្សត្រា​ដែល​សាង ប្រាសាទ​ថ្ម គ្រប់គ្រង​ដែន​ខ្មែរ បុរាណ​ថ្កើង​ថ្កាន។	สูม​พวก​เทพฺฎา รกฺสา​มหากฺสตฺร​เยิง ออย​บาน​รุงเรือง โฎย​ชัย​มงฺคล​สิรี​สัวสฺตี เยิง​ขฺญุ̊​พฺระองฺค สูม​ชฺรก​กฺโรม​มฺลบ̍ พฺระ​บารมี ไน​พฺระ​นรบตี วงฺส​กฺสตฺรา​แฎล​สาง บฺราสาท​ถฺม คฺรบ̍คฺรง​แฎน​ขฺแมร บุราณ​ถฺเกิง​ถฺกานฯ	โซม ปวก เตฝดา เรียกซา มฮา กสัต เยิง ไอย บาน รุง เรือง ดอย เจ็ย ม็องก็อล เซเร็ย ซัวสเด็ย เยิง ขญม เปรียะฮ์ ออง โซม ซรก กรอม มลุป เปรียะฮ์ บารอเม็ย เน็ย เปรียะฮ์ นอรอบอเด็ย ว็อง กสัตรา แดล ซาง ปราสาต ถมอ กรุป กรอง แดน ขแม็ย โบะราน ทเกิง ทกานฯ	Som pouk tepda rak sa moha khsath yeung iy ben roung roeung doy chey monkol srey soursdey Yeung Khnom preah ang som chrok Krom molup preah Baromey Ney preah Noropdey vong Khsattra del sang preah sat thm­r Kroup Kraung dèn Khmer borann thkoeung thkann.
บทที่ 2
ប្រាសាទ​សីលា កំបាំង​កណ្តាល​ព្រៃ គួរ​ឲ្យ​ស្រមៃ នឹក​ដល់​យស​ស័ក្តិ​មហា​នគរ ជាតិ​ខ្មែរ​ដូច​ថ្ម គង់វង្ស​នៅ​ល្អ រឹងប៉ឹង​ជំហរ យើង​សង្ឃឹម​ពរ ភ័ព្វ​ព្រេង​សំណាង របស់​កម្ពុជា មហា​រដ្ឋ​កើត​មាន យូរ​អង្វែង​ហើយ។	บฺราสาท​สีลา กํบำง​กณฺตาล​พฺไร ควร​อฺโย​สฺรไม นึก​ฎล̍​ยส​สักฺติ​มหา​นคร ชาติ​ขฺแมร​ฎูจ​ถฺม คง̍วงฺส​เนา​ลฺอ รึงปึง​ชํหร เยิง​สงฺฆึม​พร ภัพฺว​พฺเรง​สํณาง รบส̍​กมฺพุชา มหา​รฎฺฐ​เกิต​มาน ยูร​องฺแวง​เหิยฯ	ปราสาต เซ็ยลา ก็อมบัง กอนดาล เปร็ย กัว ออย ซรอมัย นึก ดอล ยัวฮ์ ซัก มอฮา เนาะกอ เจียต ขแม็ย โดว็จ ทมอ กุง ว็อง นึวฟ์ ลออ รึง เปิง จุมฮอ เยิง ซองเคิม ปอ พวบ เปร็ยง์ ซ็อมนาง รอบอฮ์ กอมปูเจีย มอฮา รัต เกิด เมียน ยู อองแวย์ง เฮยฯ	Prasath séla kombang kan dal prey Kuor oy sr­may noeuk d­l yuos sak Moha Nokor Cheat Khmer dauch Thmar kong vong n­y l­ar rung peung chom hor. Yeung sang Khim por pheap preng samnang robuos Kampuchea. Moha r­th koeut mien you ang veanh hey.
บทที่ 3
គ្រប់​វត្ត​អារាម ឮ​តែ​សូរ​ស័ព្ទ​ធម៌ សូត្រ​ដោយ​អំណរ រំឭក​គុណ​ពុទ្ធ​សាសនា ចូរ​យើង​ជា​អ្នក ជឿ​ជាក់​ស្មោះ​ស្ម័គ្រ តាម​បែប​ដូន​តា គង់​តែ​ទេព្ដា នឹង​ជួយ​ជ្រោម​ជ្រែង​ផ្គត់ផ្គង់ ប្រយោជន៍​ឲ្យ ដល់​ប្រទេស​ខ្មែរ ជា​មហា​នគរ៕	คฺรบ̍​วตฺต​อาราม ฦๅ​แต​สูร​สัพฺท​ธร̲ร̲ม สูตฺร​โฎย​อํณร รํฦก​คุณ​พุทฺธ​สาสนา จูร​เยิง​ชา​อฺนก เชือ​ชาก̍​เสฺมาะ​สฺมัคฺร ตาม​แบบ​ฎูน​ตา คง̍​แต​เทพฺฎา นึง​ชัวย​ชฺโรม​ชฺแรง​ผฺคต̍ผฺคง̍ บฺรโยชน์​อฺโย ฎล̍​บฺรเทส​ขฺแมร ชา​มหา​นคร๚	กรุป ว็อต อาราม ลือ แตย์ โซ ซ็อป เทือร์ โสต ดอย อ็อมนอ รุมลึก กุน ปุต ซาฮ์ซนา จอ เยิง เจีย เนีย เจือ เจีย ซมอฮ์ ซมะ ตาม แบย์บ โดน ตา กุง แตย์ เตวดา นึง จวย โจรม แจรง ปกอต ปกอง ปรอยอจ ออย ดัล ประเตฮ์ ขแม็ย เจีย มอฮา เนาะกอ๚	Kroup vath aram lu tè so sap thoeur Sot doy am no rom lik koun poth sasna Chol yeung chea neak thioeur thiak smos smak tam bep donnta Kong tè thévoda nùng chuoy chrom chrèng phkot phkang pra yoch oy Dol prateah Khmer chea Moha Nokor.

คำแปล

ขอพวกเทวดา รักษามหากษัตริย์เรา
ให้ได้รุ่งเรือง โดยชัยมงคลศรีสวัสดี
เราข้าพระองค์ ขอพำนักใต้ร่มพระบารมี
ในพระนรบดี วงศ์กษัตราซึ่งสร้างปราสาทหิน
ครอบครองแดนเขมร โบราณเลื่องลือ ฯ

ปราสาทศิลา ซ่อนอยู่ท่ามกลางไพร
ควรคำนึงหวนให้ นึกถึงยศศักดิ์มหานคร
ชาติเขมรดุจหิน ดำรงวงศ์ละออยืนหยัดถาวร
เราหวังซึ่งพร บุญวาสนาแต่กาลก่อนของกัมพูชา
มหารัฐเกิดมี ช้านานมาแล้ว ฯ

ครบวัดอาราม ยินแต่ศัพท์สำเนียงเสียงธรรม
สวดโดยยินดี รำลึกคุณพุทธศาสนา
จงเราเป็นผู้เชื่อ แน่ในใจจริงตามแบบยายตา
คงแต่เทวดา จะช่วยค้ำจุนบำรุงประโยชน์ให้
แด่ประเทศเขมร เป็นมหานคร ฯ

แหล่งข้อมูลอื่น

• เพลงชาติกัมพูชา "นครราช" - (www.nationalanthems.info)
• ภาพเนื้อเพลงนครราช (gif) จากสถานทูตกัมพูชาประจำประเทศสหรัฐอเมริกา
• เนื้อเพลงชาติกัมพูชาและไฟล์เสียง (mp3) ที่ national-anthems.net