ธงประจำพระองค์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ธงชาติไทยประดับอยู่ร่วมกับธงสัญลักษณ์ประจำพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ซึ่งมักพบทั่วไปในประเทศไทย

ธงประจำพระองค์ เป็นธงประเภทหนึ่งของพระราชวงศ์ไทย ซึ่งประดับร่วมกับธงชาติไทยเพื่อถวายพระเกียรติแก่พระราชวงศ์ไทย ปรากฏใช้อยู่ทุกแห่งในประเทศไทย ต่างจากธงอีกประเภทหนึ่งซึ่งเรียกรวมกันตามกฎหมายธงในปัจจุบันว่า ธงพระอิสริยยศ อันเป็นธงที่ใช้ในพิธีการต่าง ๆ เป็นการพิเศษ และใช้ในสถานที่เฉพาะแห่ง

ลักษณะ

โดยหลักแล้ว ธงประจำพระองค์มี 2 ประเภท คือ ธงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และธงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงทั้งสองมีลักษณะเป็นธงสีพื้น ประดับด้วยเครื่องหมายพระปรมาภิไธยย่อหรือพระนามาภิไธยย่อ ส่วนพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่น เช่น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ก็มีธงประจำพระองค์ในลักษณะดังกล่าวเช่นเดียวกัน แต่มักมิได้พบเห็นบ่อยนัก นอกจากในงานพิธีซึ่งพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้น ๆ เสด็จพระราชดำเนินไปเป็นองค์ประธาน

ธงประจำพระองค์เหล่านี้ไม่เพียงแต่ใช้ประดับในพระราชพิธีและพิธีการต่าง ๆ ที่เป็นทางการเท่านั้น แต่ใช้อยู่ทั่วไปอย่างไม่เป็นทางการด้วย ประชาชนชาวไทยในทุกชนชั้นและทุกหนแห่งนิยมประดับธงดังกล่าวร่วมกับธงชาติไทย เพื่อถวายพระเกียรติและแสดงความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ถือเป็นลักษณะเด่นอย่างหนึ่งที่ปรากฏในวัฒนธรรมไทย

ธงเหล่านี้มีขายตามร้านค้าขนาดเล็กและร้านเครื่องเขียนในหัวเมืองต่าง ๆ โดยมีขนาดที่แตกต่างกันหลายขนาด และธงดังกล่าวมักจะพิมพ์รูปตราพระปรมาภิไธยหรือพระนามาภิไธยย่อลงบนธงเพียงด้านเดียว

ธงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

ธงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเป็นธงพื้นสีเหลือง อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470) กลางธงมีตราสัญลักษณ์ประจำพระองค์ซึ่งปกติเป็นตราพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. ภายใต้อุณาโลมและพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี โดยรูปอักษร "ภ" เป็นสีเหลือง (หมายถึง สีประจำวันเสด็จพระราชสมภพ) "ป" สีน้ำเงิน (หมายถึง สีพระมหากษัตริย์) และ "ร" สีขาว (หมายถึง สีประจำพระชนมวาร) นอกจากนี้ ยังมีธงสัญลักษณ์ประจำพระองค์แบบอื่นที่ใช้เนื่องในวาระพิเศษ เช่น ธงสำหรับงานพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2550 ธงดังกล่าวนี้ใช้ธงพื้นสีเหลืองเช่นเดียวกับธง ภ.ป.ร. ตามปกติ แต่ใช้สัญลักษณ์กลางธงเป็นรูปตราสัญลักษณ์ของพระราชพิธีดังกล่าวแทน ตราสัญลักษณ์ของงานพระราชพิธีต่าง ๆ ในแต่ละคราวนั้นจะผูกขึ้นใหม่เป็นการเฉพาะ

ธงดังกล่าวนี้ นอกจากมีแบบที่พิมพ์ด้วยสีสันต่าง ๆ ตามมาตรฐานแล้ว ยังมีแบบง่ายซึ่งพิมพ์ลวดลายของตราสัญลักษณ์ในธงอย่างเดียวกันด้วยสีแดง เพื่อให้สามารถจำหน่ายได้ในราคาที่ถูกกว่า

ธงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

ธงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เป็นธงสีฟ้า อันเป็นสีประจำพระชนมวาร (เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2475) กลางธงประดับสัญลักษณ์พระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ภายใต้มงกุฎนารี อักษรพระนามาภิไธยย่อ "ส" เป็นสีฟ้าเข้ม และ "ก" เป็นสีขาว ลักษณะดังกล่าวเป็นไปในทำนองเดียวกับธงพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. โดยปกติแล้วธงนี้ปรากฏอยู่ทั่วไปในช่วงเดือนสิงหาคม ซึ่งเป็นเดือนแห่งการเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ แต่ในบางวาระ เช่น พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาของ 6 รอบ ของพระองค์ในปี พ.ศ. 2547 ก็มีการใช้ธงสีฟ้าตราสัญลักษณ์งานพระราชพิธีในลักษณะเดียวกันกับธงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

สำหรับธงสัญลักษณ์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ แบบง่าย จะใช้วิธีการพิมพ์ตราสัญลักษณ์ด้วยสีขาวสีเดียวลงบนผืนธงสีฟ้า

ภาพธงสัญลักษณ์ประจำพระองค์

ภาพธง ใช้สำหรับ ลักษณะ หมายเหตุ
Royal Flag of King Rama IX.svg
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ธงสีเหลือง ตราพระปรมาภิไธยย่อ ภ.ป.ร. ภายใต้อุณาโลมและพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี พระราชสมภพวันจันทร์ จึงใช้สีเหลืองเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Queen Sirikit.svg
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ธงสีฟ้า ตราพระนามาภิไธยย่อ ส.ก. ภายใต้พระมหามงกุฎ พระราชสมภพวันศุกร์ จึงใช้สีฟ้าเป็นสีพื้นธง
Royal flag of Queen Rambai Barni.jpg
สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ธงสีชมพู ตราพระนามาภิไธยย่อ ร.พ. ภายใต้มงกุฎขัติยนารี พระราชสมภพวันอังคาร จึงใช้ชมพูเป็นสีพื้นธง
Royal flag of Princess Srinagarindra.jpg
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ธงสีแดง ตราพระนามาภิไธยย่อ ส.ว. พระราชสมภพวันอาทิตย์ จึงใช้แดงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Crown Prince Maha Vajiralongkorn.png
สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ธงสีเหลือง ตราพระนามาภิไธยย่อ ม.ว.ก. ภายใต้พระอนุราชมงกุฎและตราจักรี พระราชสมภพวันจันทร์ จึงใช้สีเหลืองเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Maha Chakri Sirindhorn.png
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี ธงสีม่วง ตราพระนามาภิไธยย่อ ส.ธ. ภายใต้พระชฎาไม่มีกรรเจียกจร พระราชสมภพวันเสาร์ จึงใช้สีม่วงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Chulabhorn Walailak.png
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ธงสีแสด ตราพระนามย่อ จ.ภ. ภายใต้พระจุลมงกุฎ ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Bejaratana Rajasuda.png
สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ธงสีชมพู ตราพระนามย่อ พ.ร. ภายใต้พระชฎามหากฐินและอุณาโลม ประสูติวันอังคาร จึงใช้สีชมพูเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Galyani Vadhana.png
สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ธงสีน้ำเงิน ตราพระนามย่อ ก.ว. ภายใต้พระจุลมงกุฎ ประสูติวันอาทิตย์ แต่สีน้ำเงินเป็นสีที่โปรดเป็นการส่วนพระองค์ จึงใช้สีนี้เป็นสีพื้นธงแทนสีแดง
Royal Flag of Princess Ubolratana Rajakanya.png
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ธงสีแสดแดง ตราพระนามย่อ อ.ร. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดแดงเป็นสีพื้นธง แต่ด้วยพระองค์เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงใช้สีพื้นธงสีเข้มกว่าพระองค์อื่น
Royal Flag of Princess Suvadhana.jpg
พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ในรัชกาลที่ 6 ธงสีม่วง ตราพระนามาภิไธยย่อ ส. ผูกเป็นรูปงู ภายใต้เลข ๖ เปล่งรัศมี ประสูติวันเสาร์ จึงใช้สีม่วงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Srirasmi.png
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ธงสีแสด ตราพระนามย่อ ศ.ร. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Soamsavali.png
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ธงสีม่วง ตราพระนามย่อ ส.ส. ยอดพระนามาภิไธยย่อเป็นรูปอุณาโลม ประสูติวันเสาร์ จึงใช้สีม่วงเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Bajrakitiyabha.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ธงสีแสด ตราพระนามย่อ พ.ภ. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Sirivannavari Nariratana.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์ ธงสีแสด ตราพระนามย่อ ส.ร. ประสูติวันพฤหัสบดี จึงใช้สีแสดเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Prince Dipangkorn Rasmijoti.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ ธงสีฟ้า ตราพระนามย่อ ท.ป. ประสูติวันศุกร์ จึงใช้สีฟ้าเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Siribhachudhabhorn.png
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ ธงสีฟ้า ตราพระนามย่อ ส.ภ. ประสูติวันศุกร์ จึงใช้สีฟ้าเป็นสีพื้นธง
Royal Flag of Princess Adityadhornkitikhun.jpg
พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ ธงสีม่วงทั้งผืน ไม่มีตราพระนามย่อ ประสูติวันเสาร์ และทรงโปรดสีม่วง จึงใช้ธงสีม่วงเป็นพื้นธง ไม่มีตราประจำพระองค์ที่กลางผืน

ระเบียงภาพ

ดูเพิ่ม