ทางหลวงสายเอเชีย

ทางหลวงสายเอเชีย เป็นเส้นทางที่เชื่อมการติดต่อระหว่างประเทศต่าง ๆ ในทวีปเอเชียเริ่มจากทางตะวันตกของทวีป คือ จากประเทศตุรกี ผ่านอิรัก อิหร่าน อัฟกานิสถาน ปากีสถาน อินเดีย บังกลาเทศ สาธารณรัฐนิยมแห่งสหภาพพม่า ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ราชอาณาจักรกัมพูชา และสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม

เส้นทางต่าง ๆ

ทางหลวงสายเอเชีย (Asian Highway) ประกอบด้วย 2 สายหลัก คือ

• สาย AH 1 เริ่มต้นจากโฮจิมินห์ซิตี้ (ในเวียดนาม) ปราจีนบุรี อยุธยา ตาก (ไทย) ย่างกุ้ง (พม่า) ธากา (บังคลาเทศ) กัลกัตตา นิวเดลี (อินเดีย) ละฮอร์ ราวัลปินดี อิสลามาบัด (ปากีสถาน) คาบูล (อัฟกานิสถาน) เตหะราน (อิหร่าน) ไปสิ้นสุดที่อังการา (ตุรกี)
• สาย AH 2 เริ่มต้นจากอินโดนีเซีย ผ่านสิงคโปร์ กัวลาลัมเปอร์ (มาเลเซีย) สงขลา กรุงเทพมหานคร เชียงราย (ไทย) มัณฑะเลย์ (พม่า) รากา (บังคลาเทศ) พาราณสี นิวเดลี (อินเดีย) ละฮอร์ (ปากีสถาน) ซาฮิถาน เตหะราน ทาบริช (อิหร่าน) ไปสิ้นสุดที่ แบกแดด (อิรัก)

เส้นทางในประเทศไทย

เส้นทางสายเอเชียในประเทศไทยมีทั้งหมด 12 สาย เป็นสายประธาน 3 สาย และสายรองอีก 9 สาย

สายประธาน

สายประธาน ได้แก่ สาย AH 1 ,AH 2 และ AH 12

• สาย AH 1 เริ่มจากพรมแดนพม่าที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ผ่านจังหวัดนครสวรรค์ นครนายก ปราจีนบุรี จนจรดพรมแดนกัมพูชาที่อำเภออรัญประเทศ ระยะทางประมาณ 703 กิโลเมตร
• สาย AH 2 เริ่มจากพรมแดนพม่าที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ลงมาจนจรดชายแดนบ้านจังโหลน จังหวัดสงขลา เป็นระยะทาง 2,254 กิโลเมตร
• สาย AH 12 เริ่มจากทางแยกต่างระดับหินกอง จังหวัดสระบุรี (ซึ่งเป็นจุดที่สาย AH 1 และ AH 12 มาบรรจบ) ไปทางตะวันออกเฉียงเหนือตามถนนมิตรภาพ ผ่านจังหวัดนครราชสีมา ขอนแก่น อุดรธานี จนถึงหนองคาย เป็นระยะทาง 520 กิโลเมตร

สายรอง

สำหรับทางสายรอง ได้แก่ สาย AH 3, AH 13, AH 15, AH 16, AH 18, AH 19, AH 112, AH 121 และ AH 123

• สาย AH 3 เริ่มจากพรมแดนลาวที่อำเภอเชียงของ ไปบรรจบกับสาย AH 2 ที่จังหวัดเชียงราย ระยะทาง 116.5 กิโลเมตร
• สาย AH 13 เริ่มพรมแดนลาวที่ด่านบ้านห้วยโก๋น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ผ่านจังหวัดน่าน แพร่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก พิจิตร บรรจบกับสาย AH 2 ที่จังหวัดนครสวรรค์ ระยะทาง 557 กิโลเมตร
• สาย AH 15 เริ่มจากจังหวัดอุดรธานี ผ่านจังหวัดสกลนคร ไปสิ้นสุดที่จังหวัดนครพนม ระยะทาง 254 กิโลเมตร
• สาย AH 16 เริ่มจากพรมแดนลาวที่สะพานมิตรภาพไทย-ลาว จังหวัดมุกดาหาร ผ่านจังหวัดกาฬสินธุ์ ขอนแก่น อ.หล่มสัก อ.วังทอง พิษณุโลก สุโขทัย บรรจบกับสาย AH 2 ที่จังหวัดตาก ระยะทาง 688.5 กิโลเมตร
• สาย AH 18 เป็นเส้นทางที่เชื่อมต่อจาก AH– 2 ที่ สงขลา ผ่าน หาดใหญ่ ปัตตานี นราธิวาส ไปจดเขตแดนมาเลเซียที่สุไหงโกลก ระยะทาง 311 กิโลเมตร
• สาย AH 19 เริ่มจากกรุงเทพมหานคร ผ่านเข้าจังหวัดชลบุรี ฉะเชิงเทรา อ.กบินทร์บุรี สิ้นสุดที่ อ.ปักธงชัย ระยะทาง 459.5 กิโลเมตร
• สาย AH 112 จากอำเภอบางสะพาน จรดพรมแดนพม่า ระยะทาง 29 กิโลเมตร
• สาย AH 121 เริ่มต้นจากจังหวัดมุกดาหาร ผ่านจังหวัดอำนาจเจริญ อ.สุวรรณภูมิ อ.พยัคฆภูมิพิสัย บุรีรัมย์ อ.นางรอง อ.ตาพระยา ไปบรรจบกับสาย AH 1 ที่ตัวเมืองสระแก้ว ระยะทาง 458.5 กิโลเมตร
• สาย AH 123 เริ่มต้นจากพรมแดนพม่าที่บ้านน้ำพุร้อน ผ่านจังหวัดกาญจนบุรี นครปฐม กรุงเทพมหานคร สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด สิ้นสุดที่พรมแดนกัมพูชาที่บ้านหาดเล็ก ระยะทาง 747.5 กิโลเมตร

ในการเดินทางโดยทางถนนนั้น ถ้าต้องการทราบว่าอยู่บนทางหลวงเลขที่เท่าใด ให้ดูจากป้ายข้างไหล่ทางทางด้านซ้ายมือซึ่งเป็นสีขาว และมีเส้นกรอบบางสีดำเป็นรูปครุฑ มีตัวเลขอยู่ในกรอบครุฑ ถ้าเป็นตัวเลขตัวเดียว เช่น 1 หรือ 2 หรือ 3 จะเป็นถนนสายประธานหรือสายหลัก ถ้าเป็นตัวเลขตั้งแต่ 3-4 ตัวขึ้นไป มักจะเป็นสายย่อยที่แยกไปจากสายหลัก ส่วนที่มีป้ายสีขาว มีตัว เอใหญ่ สีฟ้าเข้ม และมีหมายเลขกำกับ เช่น AH 1, AH 2 , AH 12 , AH 14 เป็นทางหลวงสายเอเชียในส่วนที่ผ่านประเทศไทย

ปัจจุบันทางหลวงสายเอเชียที่สร้างเสร็จและใช้การได้แล้ว ประมาณร้อยละ 80 ส่วนเส้นทางที่ยังใช้ไม่ได้นั้นก็มี เส้นทางจากไทยผ่านพม่า และจากบังกลาเทศผ่านเนปาล ถ้าหากเส้นทางสายเอเชียสำเร็จเรียบร้อยตามโครงการที่โครงการอีคาเฟ่ (ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นเอสแคป) ได้วางไว้ ประชาชนชาวไทยและประเทศต่าง ๆ จะสามารถเดินทางโดยรถยนต์ ผ่านประเทศต่าง ๆ ในเอเชีย เข้าไปถึงประเทศในทวีปยุโรปได้