แพลทินัม

แพลทินัม อิริเดียม ← → ทองคำ Pd ↑ Pt ↓ Ds
ทั่วไป
ชื่อ, สัญลักษณ์, เลขอะตอม	แพลทินัม, Pt, 78
อนุกรมเคมี	โลหะทรานซิชัน
หมู่, คาบ, บล็อก	10, 6, d
ลักษณะ	สีขาวอมเทา
มวลอะตอม	195.078 (2) กรัม/โมล
การจัดเรียงอิเล็กตรอน	[Xe] 4f14 5d9 6s1
อิเล็กตรอนต่อระดับพลังงาน	2, 8, 18, 32, 17, 1
คุณสมบัติทางกายภาพ
สถานะ	ของแข็ง
ความหนาแน่น (ใกล้ r.t.)	21.45 ก./ซม.³
ความหนาแน่นของของเหลวที่m.p.	19.77 ก./ซม.³
จุดหลอมเหลว	2041.4 K (1768.3 °C)
จุดเดือด	4098 K(3825 °C)
ความร้อนของการหลอมเหลว	22.17 กิโลจูล/โมล
ความร้อนของการกลายเป็นไอ	469 กิโลจูล/โมล
ความร้อนจำเพาะ	(25 °C) 25.86 J/(mol·K)
ความดันไอ P/Pa 1 10 100 1 k 10 k 100 k ที่ T K 2330 (2550) 2815 3143 3556 4094
คุณสมบัติของอะตอม
โครงสร้างผลึก	cubic face centered
สถานะออกซิเดชัน	2, 4 (ออกไซด์เป็นเบสปานกลาง)
อิเล็กโตรเนกาติวิตี	2.28 (พอลิงสเกล)
พลังงานไอออไนเซชัน	ระดับที่ 1: 870 กิโลจูล/โมล
	ระดับที่ 2: 1791 กิโลจูล/โมล
รัศมีอะตอม	135 pm
รัศมีอะตอม (คำนวณ)	177 pm
รัศมีโควาเลนต์	128 pm
รัศมีวานเดอร์วาลส์	175 pm
อื่น ๆ
การจัดเรียงทางแม่เหล็ก	paramagnetic
ความต้านทานไฟฟ้า	(20 °C) 105 nΩ·m
การนำความร้อน	(300 K) 71.6 W/(m·K)
การขยายตัวจากความร้อน	(25 °C) 8.8 µm/(m·K)
อัตราเร็วของเสียง (แท่งบาง)	(r.t.) 2800 m/s
โมดูลัสของยังก์	168 GPa
โมดูลัสของแรงเฉือน	61 GPa
โมดูลัสของแรงบีบอัด	230 GPa
อัตราส่วนปัวซอง	0.38
ความแข็งโมห์ส	3.5
ความแข็งวิกเกอร์ส	549 MPa
ความแข็งบริเนล	392 MPa
เลขทะเบียน CAS	7440-06-4
ไอโซโทปที่น่าสนใจ
บทความหลัก: ไอโซโทปของแพลทินัม iso NA ครึ่งชีวิต DM DE (MeV) DP 190Pt 0.01% 6.5 E11 y α 3.18 186Os 191Pt syn 2.96 d ε  ? 191Ir 192Pt 0.79% Pt เสถียร โดยมี 114 นิวตรอน 193mPt syn 4.33 d IT 0.1355e 193Pt 193Pt syn 50 y ε  ? 193Ir 194Pt 32.9% Pt เสถียร โดยมี 116 นิวตรอน 195mPt syn 4.02 d IT 0.1297e 195Pt 195Pt 33.8% Pt เสถียร โดยมี 117 นิวตรอน 196Pt 25.3% Pt เสถียร โดยมี 118 นิวตรอน 197mPt syn 1.59 h IT 0.3465 197Pt 197Pt syn 19.8913 h β- 0.719 197Au 198Pt 7.2% Pt เสถียร โดยมี 120 นิวตรอน
แหล่งอ้างอิง

แพลทินัม (อังกฤษ: Platinum) คือธาตุเคมีที่มีเลขอะตอม 78 และสัญลักษณ์คือ Pt เป็นธาตุโลหะทรานซิชัน มีสีเงินเทา มีน้ำหนักมาก สามารถยืดและตีเป็นแผ่นได้ แพลทินัมทนต่อการกัดกร่อนมาก ในธรรมชาติพบอยู่กับสินแร่ของนิกเกิลและทองแดง ปัจจุบันแพลทินัมมีราคาสูงกว่าทองคำ 2-3 เท่า แพลทินัมสามารถใช้ทำเครื่องประดับ อุปกรณ์ในห้องทดลอง ตัวนำไฟฟ้า งานทันตกรรม และเครื่องกรองไอเสียในรถยนต์ ธาตุแพลทินัมเรียกได้อีกอย่างว่า ทองขาว ซึ่งอาจจะสร้างความสับสนกับ ทองคำขาว (White gold) แพลทินัมจะแกะลายได้สวยกว่าทองเนื่องจากความหนาแน่นสูง และเมื่อใช้ไปในระยะยาวจะยังคงมีลายที่คมชัดเหมือนเดิมไม่สึกออกไปเหมือนทอง (แพลทินัมจะน้ำหนักเท่าเดิมไม่สูญหายเหมือนทองที่พอใช้ไปเรื่อยๆ เนื้อทองจะหลุดร่อนทุกครั้งที่กระทบโน่นนี่)