ทบิลิซิ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ทบิลิซิ
เมืองหลวง
ย่านประวัติศาสตร์ของทบิลิซิ
ย่านประวัติศาสตร์ของทบิลิซิ
ธงของทบิลิซิ
ธง
ตราอย่างเป็นทางการของ ทบิลิซิ
ตรา
ทบิลิซิ is located in Georgia (country)
ทบิลิซิ
ทบิลิซิ
พิกัดภูมิศาสตร์: 41°43′0″N 44°47′0″E / 41.71667°N 44.78333°E / 41.71667; 44.78333
ประเทศ ธงชาติของประเทศจอร์เจีย จอร์เจีย
ก่อตั้ง 479 A.D
การปกครอง
 • นายกเทศมนตรี Giorgi Ugulava
พื้นที่
 • เมืองหลวง 726 กม.2 (280 ตร.ไมล์)
จุดสูงสุด 770 m (2,530 ft)
จุดต่ำสุด 380 m (1,250 ft)
ประชากร (2012)
 • เมืองหลวง 1,473,551 คน
 • ความหนาแน่น 2,000คน/กม.2 (5,300คน/ตร.ไมล์)
 • เขตมหานคร 1,485,293
เขตเวลา Georgian Time (UTC+4)
รหัสพื้นที่ +995 32
เว็บไซต์ www.tbilisi.gov.ge

พิกัดภูมิศาสตร์: 41°43′N 44°47′E / 41.717°N 44.783°E / 41.717; 44.783 ทบิลิซิ (จอร์เจีย: თბილისი, ออกเสียง: [tʰb̥ilisi] ( ฟังเสียง)) เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดของประเทศจอร์เจีย และก็ยังเป็นศูนย์กลางการปกครองและย่านเศรษฐกิจของประเทศจอร์เจีย ทบิลิซิมีประชากรประมาณ 1,473,551 คน ประกอบกับมีธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์เพราะมีแหล่งน้ำมากมายพร้อมกับมีทำเลที่ดีในการปกครองทำให้เมืองแห่งนี้กลายเป็นเมืองหลวงในที่สุด

ประวัติ[แก้]

เมืองเก่าทบิลิซิ

วาคตัง กอร์กาซาลี (Vakhtang Gorgasali) กษัตริย์จอร์เจียแห่งคาร์ตลี (ไอบีเรีย) ได้ก่อตั้งเมืองนี้ขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 4 ทบิลิซิเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรม สังคม และวัฒนธรรมในภูมิภาคคอเคซัส ในประวัติศาสตร์ เมืองนี้อยู่ในสายทางหนึ่งของเส้นทางสายไหม และปัจจุบันยังมีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางการขนส่งและการค้า เนื่องจากความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ในแง่ที่ตั้งที่เป็นจุดตัดระหว่างทวีปเอเชียกับทวีปยุโรป

ทบิลิซิเป็นที่รู้จักในเรื่องการปฏิวัติกุหลาบ (Rose Revolution) ซึ่งเกิดขึ้นบริเวณจัตุรัสอิสรภาพ (Freedom Square) และสถานที่ใกล้เคียงหลังจากการเลือกตั้งรัฐสภาในปี ค.ศ. 2003 ได้นำไปสู่การลาออกของประธานาธิบดีเอดูอาร์ด เชวาร์ดนาดเซ (Eduard Shevardnadze)

ภูมิประเทศ[แก้]

ทบิลิซิ ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำคูรา (Kura) หรือเรียกว่าแม่น้ำมตควารี (Mtkvari) ในภาษาท้องถิ่น บางครั้งถูกอ้างถึงในชื่อว่า ติฟลิส (Tiflis) หรือ ติฟฟลิส (Tifflis) ซึ่งเป็นชื่อเรียกในยุคกลางที่ไม่ใช่ชื่อท้องถิ่นของเมืองนี้ กรุงทบิลิซิมีเนื้อที่ 372 ตารางกิโลเมตร (144 ตารางไมล์)

ภาพพาโนรามาของกรุงทบิลิซิ

ภูมิอากาศ[แก้]

ข้อมูลภูมิอากาศของTbilisi
เดือน ม.ค. ก.พ. มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค. ทั้งปี
อุณหภมูิสูงสุดที่เคยบันทึก °C (°F) 19.5
(67.1)
22.4
(72.3)
28.7
(83.7)
31.6
(88.9)
34.9
(94.8)
38.7
(101.7)
40.0
(104)
40.3
(104.5)
37.9
(100.2)
33.3
(91.9)
27.2
(81)
22.8
(73)
40.3
(104.5)
อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย °C (°F) 5.9
(42.6)
7.1
(44.8)
12.2
(54)
19.3
(66.7)
23.1
(73.6)
27.5
(81.5)
31.0
(87.8)
30.2
(86.4)
26.1
(79)
19.4
(66.9)
12.7
(54.9)
7.8
(46)
18.6
(65.5)
อุณหภูมิเฉลี่ยแต่ละวัน °C (°F) 1.5
(34.7)
2.4
(36.3)
6.8
(44.2)
13.0
(55.4)
17.0
(62.6)
21.1
(70)
24.5
(76.1)
23.7
(74.7)
19.8
(67.6)
13.6
(56.5)
7.8
(46)
3.4
(38.1)
12.9
(55.2)
อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย °C (°F) -1.5
(29.3)
-0.8
(30.6)
3.0
(37.4)
8.1
(46.6)
12.1
(53.8)
16.0
(60.8)
19.4
(66.9)
18.6
(65.5)
15.0
(59)
9.4
(48.9)
4.5
(40.1)
0.5
(32.9)
8.7
(47.7)
อุณหภมูิต่ำสุดที่เคยบันทึก °C (°F) -24.4
(-11.9)
−14.8
(5.4)
−12.8
(9)
-3.8
(25.2)
1.0
(33.8)
6.3
(43.3)
9.3
(48.7)
8.9
(48)
0.8
(33.4)
-6.4
(20.5)
−7.1
(19.2)
−20.5
(-4.9)
-24.4
(-11.9)
หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) 20
(0.79)
29
(1.14)
31
(1.22)
51
(2.01)
84
(3.31)
84
(3.31)
41
(1.61)
43
(1.69)
35
(1.38)
41
(1.61)
35
(1.38)
23
(0.91)
517
(20.35)
วันที่มีหยาดน้ำฟ้าโดยเฉลี่ย (≥ 1 mm) 4.0 4.6 5.9 7.6 9.7 8.7 5.7 5.7 5.0 5.6 4.4 4.0 70.9
จำนวนชั่วโมงที่มีแดด 99.2 104.4 142.6 171.0 213.9 249.0 257.3 248.0 207.0 164.3 102.0 93.0 2,051.7
แหล่งที่มา: Pogoda.ru.net,[1] Hong Kong Observatory[2] for data of avg. precipitation days and sunshine hours, Weatherbase (extremes only)[3]

ประชากร[แก้]

เชื้อชาติหลักของกรุงทบิลิซิ
ปี
ชาวจอร์เจีย
%
ชาวอาร์มีเนีย
%
ชาวรัสเซีย
%
ทั้งหมด
1801-3[4] 4,300 21.5% 14,860 74.3%
20,000
1864/65 winter[5] 14,878 24.8% 28,404 47.3% 12,462 20.7% 60,085
1864/65 summer[5] 14,787 20.8% 31,180 43.9% 12,142 17.1% 71,051
1876[6] 22,156 21.3% 37,610 36.1% 30,813 29.6% 104,024
1897[7] 47,133 29.5% 41,151 36.4% 44,823 28.1% 159,590
1926[8] 112,014 38.1% 100,148 34.1% 45,937 15.6% 294,044
1939[8] 228,394 44% 137,331 26.4% 93,337 18% 519,220
1959[8] 336,257 48.4% 149,258 21.5% 125,674 18.1% 694,664
1970[8] 511,379 57.5% 150,205 16.9% 124,316 14% 889,020
1979[8] 653,242 62.1% 152,767 14.5% 129,122 12.3% 1,052,734
2002 [9] 910,712 84.2% 82,586 7.6% 32,580 3% 1,081,679

ทบิลิซิมีประชากร 1,093,000 คน

ภาพของมัสยิดในทบิลิซิ ต้นศตวรรษที่ 20

ประชากรของเมืองนี้มีความหลากหลาย เนื่องจากทบิลิซิเป็นที่อยู่ของผู้คนต่างวัฒนธรรม ต่างศาสนา และต่างชาติพันธุ์มาช้านาน แม้ว่าชาวทบิลิซิส่วนใหญ่จะนับถือศาสนาคริสต์นิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ แต่เมืองนี้ก็เป็นหนึ่งในไม่กี่เมืองในโลกนี้ ที่สุเหร่ายิวและสุเหร่ามุสลิมตั้งอยู่ถัดจากกัน และมีโบสถ์เมเตคี (Metekhi) ตั้งอยู่ห่างออกไปไม่ถึงหนึ่งกิโลเมตร

กีฬา[แก้]

สโมสร กีฬา สนามกีฬา
เลโล รักบี้ เลโลสปอร์ตเซ็นเตอร์
วิสซอล โคเชบิ รักบี้ วิสซอลสปอร์ตเซ็นเตอร์
โลโกโมทิไว รักบี้ โลโกโมทิไวสปอร์ตเซ็นเตอร์
สโมสรฟุตบอลทบิลิซิไดนาโม เอฟซี ฟุตบอล บอริสไพแชดซ์สเตเดียม
สโมสรฟุตบอลทบิลิซิโลโกโมทิไว เอฟซี ฟุตบอล มิกเฮลเมสไคสเตเดียม
สโมสรฟุตบอลทบิลิซิไดนาโม บีซี บาสเกตบอล เวเรบาสเกตบอลฮอล
สโมสรบาสเกตบอลทบิลิซิ บาสเกตบอล เวเรบาสเกตบอลฮอล
สโมสรบาสเกตบอลจอร์เจีย บาสเกตบอล เวเรบาสเกตบอลฮอล
สโมสรบาสเกตทบิลิซิ บีซี บาสเกตบอล Vere Basketball Hall
สโมสรบาสเกตมาคาบิ บีซี บาสเกตบอล เวเรบาสเกตบอลฮอล

สื่อ[แก้]

หนังสือพิมพ์ที่วางขายในกรุงทบิลิซิ ได้แก่ 24 Saati ("24 ชั่วโมง"), Rezonansi ("เสียงสะท้อน"), Alia ส่วนฉบับภาษาอังกฤษ ได้แก่ The Messenger (รายวัน), FINANCIAL, Georgia Today (รายสัปดาห์), The Georgian Times (รายสัปดาห์)

สถาปัตยกรรมและสถานที่สำคัญ[แก้]

โรงละครรัสทาเวลิ

จุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงในทบิลิซิได้แก่ มหาวิหารซาเมบา จัตุรัสอิสรภาพ มหาวิหารซิโอนี รัฐสภาจอร์เจีย ถนนรุสตาเวลี มตัตสมินดา (ภูเขาศักดิ์สิทธิ์) มหาวิหารคัชเวตี รวมทั้งพิพิธภัณฑ์และห้องภาพศิลปะอีกจำนวนมาก ทบิลิซิยังเป็นที่พำนักของศิลปินที่มีชื่อเสียง เช่น นีโค ปิรอสมานี และลาโด กูเดียชวิลี

การคมนาคม[แก้]

อากาศยาน[แก้]

ท่าอากาศยานนานาชาติทบิลิซิ
Searchtool.svg ดูบทความหลักที่ ท่าอากาศยานทบิลิซิ

ท่าอากาศยานทบิลิซิ อยู่ห่างจากกรุงทบิลิซิ ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ไปประมาณ 17 กิโลเมตร มีขบวนรถไฟเชื่อมต่อระหว่าง สถานีรถไฟทบิลิซิ กับสนามบิน ใช้เวลา 35 นาที ที่สนามบินมีผู้มาใช้บริการประมาณ 1.1 ล้านคน[10][11] สายการบินหลักคือ จอร์เจียแอร์เวย์[12]

รถไฟฟ้าใต้ดิน[แก้]

Searchtool.svg ดูบทความหลักที่ รถไฟฟ้าใต้ดินทบิลิซิ

มีรถไฟฟ้าใต้ดินบริการในกรุงทบิลิซิ เริ่มก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1952 เสร็จเมื่อ ค.ศ. 1966 มีบริการทั้งหมด 2 เส้นทาง คือ สายอาคเมเทลิ-วาร์เคทิลิ และสายซาเบอร์ทาโล มีสถานีรถไฟ 22 สถานี ตัวรถไฟ 186 คัน ให้บริการตั้งแต่เวลา 6 นาฬิกา จนถึงเที่ยงคืน

รถราง[แก้]

ทบิลิซิมีระบบรถราง เปิดบริการตั้งแต่วันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1904 อย่างไรก็ตาม รถรางก็ปิดบริการในวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 2006[13][14] และมีการวางแผนสร้างรถรางแบบทันสมัยในเร็วๆนี้[15][16]

การศึกษา[แก้]

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ[แก้]

เมืองพี่น้อง[แก้]

ทบิลิซิได้สถาปนาความสัมพันธ์กับเมืองพี่น้องดังต่อไปนี้[17]

เมืองที่ให้ความร่วมมือ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "Погода и Климат". Pogoda.ru.net. สืบค้นเมื่อ 2012-12-19. 
  2. "Climatological Information for Tbilisi, Georgia" – Hong Kong Observatory
  3. "Tbilisi, Georgia Travel Weather Averages". Weatherbase. สืบค้นเมื่อ 2012-12-19. 
  4. Ronald Grigor Suny (1994). The making of the Georgian nation. Indiana University Press. pp. 116–. ISBN 978-0-253-20915-3. สืบค้นเมื่อ 16 November 2011. 
  5. 5.0 5.1 Тифлис // Географическо-статистический словарь Российской империи.St. Petersburg, 1885, p. 133 (Note: this is a 'one-day census' of unknown scope and methodology). (รัสเซีย)
  6. Ronald Grigor Suny (1994). The making of the Georgian nation. Indiana University Press. p. 368. ISBN 978-0-253-20915-3. สืบค้นเมื่อ 29 December 2011.  (one-day census of Tiflis)
  7. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.. Изд. Центр. стат. комитета МВД: Тифлисская губерния. — St. Petersburg, 1905, pp. 74—75.(Note: the census did not contain a question on ethnicity, which was deduced from data on mother tongue, social estate and occupation)[1] (รัสเซีย)
  8. 8.0 8.1 8.2 8.3 8.4 Ethno-Caucasus, население Кавказа, республика Грузия, население Грузии (รัสเซีย)
  9. "Ethnic groups by major administrative-territorial units". Web.archive.org. 2009-11-14. Archived from the original on 2009-11-14. สืบค้นเมื่อ 2012-12-19. 
  10. http://www.tbilisiairport.com/en-EN/Documents/Georgia%20Airport%20Profile.pdf
  11. tbilisiairport.com - Terminal features
  12. "Head office." (direct image link) Georgian Airways. Retrieved on 6 October 2010.
  13. "Subways and Trams In Georgia: Tbilisi". 2010-12-24. สืบค้นเมื่อ 2010-12-24. 
  14. "georgiandaily.com – Nostalgic Tbilisi residents want their tramway back". 2010-12-24. สืบค้นเมื่อ 2010-12-24. "-" 
  15. "Railway Gazette: Tbilisi tram design contract signed". 2010-12-24. สืบค้นเมื่อ 2010-12-24. 
  16. "Trams to return? : by Salome Kobalava : Georgia Today on the Web". 2010-12-24. สืบค้นเมื่อ 2010-12-24. 
  17. 17.00 17.01 17.02 17.03 17.04 17.05 17.06 17.07 17.08 17.09 17.10 17.11 17.12 17.13 17.14 17.15 17.16 "Tbilisi Municipal Portal – Sister Cities". © 2009 – Tbilisi City Hall. สืบค้นเมื่อ 2009-06-16. 
  18. "Bristol City – Town twinning". © 2009 Bristol City Council. สืบค้นเมื่อ 2009-07-17. 
  19. "Ankara Metropolitan Municipality: Sister Cities of Ankara". © 2007 Ankara Büyükşehir Belediyesi – Tüm Hakları Saklıdır.Kullanım Koşulları & Gizlilik. สืบค้นเมื่อ 2008-12-08. 
  20. "Kraków otwarty na świat". www.krakow.pl. สืบค้นเมื่อ 2009-07-19. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

คุณสามารถหาข้อมูลเกี่ยวกับ ทบิลิซิ ได้โดยค้นหาจาก
โครงการพี่น้องของวิกิพีเดีย:
Wiktionary-logo-th.png หาความหมาย จากวิกิพจนานุกรม
Wikibooks-logo.svg หนังสือ จากวิกิตำรา
Wikiquote-logo.svg คำคม จากวิกิคำคม
Wikisource-logo.svg ข้อมูลต้นฉบับ จากวิกิซอร์ซ
Commons-logo.svg ภาพและสื่อ จากคอมมอนส์
Wikinews-logo.svg เนื้อหาข่าว จากวิกิข่าว
Wikiversity-logo-en.svg แหล่งเรียนรู้ จากวิกิวิทยาลัย