ตอลิบาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางมาจาก ตาลีบัน)
ธงฏอลิบาน

ฏอลิบาน หรือ ตอลิบาน หรือมักสะกดว่า ตาลีบัน (อังกฤษ: Taliban, อาหรับ: طالبان‎, ṭālibān หมายถึง "นักศึกษา" ในภาษาอาหรับ) เป็นกลุ่มก่อการร้ายอิสลามและกลุ่มการเมืองซึ่งปกครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศอัฟกานิสถานและเมืองหลวงกรุงคาบูลในฐานะ "รัฐอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน" นับแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2539 แต่ได้รับการรับรองทางการทูตจากสามรัฐเท่านั้น ได้แก่ ประเทศปากีสถาน ซาอุดิอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

หลังเหตุวินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544 ฏอลิบานถูกโค่นล้มโดยปฏิบัติการเสรีภาพยั่งยืน (Operation Enduring Freedom) สมาชิกส่วนใหญ่หลบหนีไปยังปากีสถานประเทศเพื่อนบ้าน ที่ซึ่งมีการรวมกลุ่มกันใหม่เป็นขบวนการกบฏเพื่อสู้รบกับสาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปลาย พ.ศ. 2544 และกองกำลังสนับสนุนด้านความมั่นคงนานาชาติ (International Security Assistance Force) นำโดยนาโต

ผู้นำฏอลิบานส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลมาจากรากฐานนิยมเดียวบัน (Deobandi fundamentalism) สมาชิกหลายคนปฏิบัติตามบรรทัดฐานทางสังคมและวัฒนธรรมที่เรียกว่า พัชตุนวาลี (Pashtunwali) ขบวนการฏอลิบานส่วนใหญ่ประกอบขึ้นจากสมาชิกชนเผ่าพัชตุน (Pashtun) ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ใหญ่ที่สุดในอัฟกานิสถาน[1] ผู้นำหลักของขบวนการฏอลิบาน คือ มุลลาห์ มุฮัมมัด โอมาร์ (Mullah Mohammad Omar)[2] ผู้บัญชาการดั้งเดิมของโอมาร์เป็น "อดีตผู้บัญชาการทหารหน่วยเล็กและครูมาดราซาห์ผสมกัน"[3]

ขณะอยู่ในอำนาจ ฏอลิบานได้บังคับใช้การตีความกฎหมายชารีอะฮ์หนึ่งในที่เข้มงวดที่สุดที่เคยมีมาในโลกมุสลิม[4] อย่างไรก็ดี ข้อวิจารณ์ส่วนใหญ่มาจากนักวิชาการมุสลิมผู้นำ[5] ฏอลิบานได้เป็นข่าวฉาวโฉ่ในระดับโลกจากการปฏิบัติต่อสตรี[6]

พันธมิตรของฏอลิบานประกอบด้วยกองทัพปากีสถาน เช่นเดียวกับกลุ่มในอาหรับและเอเชียกลาง[7][8][9] อัลกออิดะฮ์ให้การสนับสนุนฏอลิบานด้วยกลุ่มนักสู้จากประเทศอาหรับและเอเชียกลาง ในช่วงท้ายของสงคราม มีการประเมินว่ากองกำลังกว่า 45,000 คนสู้รบโดยถือข้างฏอลิบาน ขณะที่เพียง 14,000 คนถือข้างอัฟกานิสถาน[8][10] ปัจจุบัน ฏอลิบานปฏิบัติการในอัฟกานิสถานและปากีสถานตะวันออกเฉียงเหนือ เจ้าหน้าที่สหรัฐว่า หนึ่งในสำนักงานใหญ่ของฏอลิบานตั้งอยู่ในหรือใกล้กับเคว็ตตา (Quetta) ประเทศปากีสถาน[11] ฏอลิบานปฏิบัติการโจมตีต่อประชากรพลเรือน ตามรายงานของสหประชาชาติ ฏอลิบานเป็นผู้รับผิดชอบต่อการเสียชีวิตของพลเรือน 2,477 คน (76% ของยอดเสียชีวิตทั้งหมด) ในช่วงครึ่งปีแรกของ พ.ศ. 2553[12]

อ้างอิง [แก้]

  1. "Pakistan and the Taliban: It's Complicated". Shave Magazine. 
  2. "From the article on the Taliban in Oxford Islamic Studies Online". Oxford Islamic Studies. สืบค้นเมื่อ August 27, 2010. 
  3. Goodson 2001, p. 114
  4. Rashid 2000, p. 29
  5. http://www.onislam.net/english/ask-about-islam/islam-and-the-world/politics-and-economics/166241-taliban-and-al-qaeda-true-sects-of-islam.html
  6. Dupree Hatch, Nancy. "Afghan Women under the Taliban" in Maley, William. Fundamentalism Reborn? Afghanistan and the Taliban. London: Hurst and Company, 2001, pp. 145–166.
  7. "Documents Detail Years of Pakistani Support for Taliban, Extremists". George Washington University. 2007. 
  8. 8.0 8.1 "Afghanistan resistance leader feared dead in blast". London: Ahmed Rashid in the Telegraph. September 11, 2001. 
  9. US attack on Taliban kills 23 in Pakistan, The New York Times, 2008-09-09
  10. Marcela Grad. Massoud: An Intimate Portrait of the Legendary Afghan Leader (March 1, 2009 ed.). Webster University Press. p. 310. 
  11. Gall, Carlotta (January 21, 2007). "At Border, Signs of Pakistani Role in Taliban Surge". New York Times. 
  12. "UN: Taliban Responsible for 76% of Deaths in Afghanistan". The Weekly Standard. 2010-08-10. 

แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]