ตอลิบาน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ธงฏอลิบาน

ฏอลิบาน หรือ ตอลิบาน หรือมักสะกดว่า ตาลีบัน (อังกฤษ: Taliban, อาหรับ: طالبان‎, ṭālibān หมายถึง "นักศึกษา" ในภาษาอาหรับ) เป็นกลุ่มก่อการร้ายอิสลามและกลุ่มการเมืองซึ่งปกครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศอัฟกานิสถานและเมืองหลวงกรุงคาบูลในฐานะ "รัฐอิสลามแห่งอัฟกานิสถาน" นับแต่เดือนกันยายน พ.ศ. 2539 แต่ได้รับการรับรองทางการทูตจากสามรัฐเท่านั้น ได้แก่ ประเทศปากีสถาน ซาอุดิอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

หลังเหตุวินาศกรรม 11 กันยายน พ.ศ. 2544 ฏอลิบานถูกโค่นล้มโดยปฏิบัติการเสรีภาพยั่งยืน (Operation Enduring Freedom) สมาชิกส่วนใหญ่หลบหนีไปยังปากีสถานประเทศเพื่อนบ้าน ที่ซึ่งมีการรวมกลุ่มกันใหม่เป็นขบวนการกบฏเพื่อสู้รบกับสาธารณรัฐอิสลามอัฟกานิสถาน ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปลาย พ.ศ. 2544 และกองกำลังสนับสนุนด้านความมั่นคงนานาชาติ (International Security Assistance Force) นำโดยนาโต

ผู้นำฏอลิบานส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลมาจากรากฐานนิยมเดียวบัน (Deobandi fundamentalism) สมาชิกหลายคนปฏิบัติตามบรรทัดฐานทางสังคมและวัฒนธรรมที่เรียกว่า พัชตุนวาลี (Pashtunwali) ขบวนการฏอลิบานส่วนใหญ่ประกอบขึ้นจากสมาชิกชนเผ่าพัชตุน (Pashtun) ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ใหญ่ที่สุดในอัฟกานิสถาน[1] ผู้นำหลักของขบวนการฏอลิบาน คือ มุลลาห์ มุฮัมมัด โอมาร์ (Mullah Mohammad Omar)[2] ผู้บัญชาการดั้งเดิมของโอมาร์เป็น "อดีตผู้บัญชาการทหารหน่วยเล็กและครูมาดราซาห์ผสมกัน"[3]

ขณะอยู่ในอำนาจ ฏอลิบานได้บังคับใช้การตีความกฎหมายชารีอะฮ์หนึ่งในที่เข้มงวดที่สุดที่เคยมีมาในโลกมุสลิม[4] อย่างไรก็ดี ข้อวิจารณ์ส่วนใหญ่มาจากนักวิชาการมุสลิมผู้นำ[5] ฏอลิบานได้เป็นข่าวฉาวโฉ่ในระดับโลกจากการปฏิบัติต่อสตรี[6]

พันธมิตรของฏอลิบานประกอบด้วยกองทัพปากีสถาน เช่นเดียวกับกลุ่มในอาหรับและเอเชียกลาง[7][8][9] อัลกออิดะฮ์ให้การสนับสนุนฏอลิบานด้วยกลุ่มนักสู้จากประเทศอาหรับและเอเชียกลาง ในช่วงท้ายของสงคราม มีการประเมินว่ากองกำลังกว่า 45,000 คนสู้รบโดยถือข้างฏอลิบาน ขณะที่เพียง 14,000 คนถือข้างอัฟกานิสถาน[8][10] ปัจจุบัน ฏอลิบานปฏิบัติการในอัฟกานิสถานและปากีสถานตะวันออกเฉียงเหนือ เจ้าหน้าที่สหรัฐว่า หนึ่งในสำนักงานใหญ่ของฏอลิบานตั้งอยู่ในหรือใกล้กับเคว็ตตา (Quetta) ประเทศปากีสถาน[11] ฏอลิบานปฏิบัติการโจมตีต่อประชากรพลเรือน ตามรายงานของสหประชาชาติ ฏอลิบานเป็นผู้รับผิดชอบต่อการเสียชีวิตของพลเรือน 2,477 คน (76% ของยอดเสียชีวิตทั้งหมด) ในช่วงครึ่งปีแรกของ พ.ศ. 2553[12]

อ้างอิง [แก้]

  1. ^ "Pakistan and the Taliban: It's Complicated". Shave Magazine. 
  2. ^ "From the article on the Taliban in Oxford Islamic Studies Online". Oxford Islamic Studies. สืบค้นเมื่อ August 27, 2010. 
  3. ^ Goodson 2001, p. 114
  4. ^ Rashid 2000, p. 29
  5. ^ http://www.onislam.net/english/ask-about-islam/islam-and-the-world/politics-and-economics/166241-taliban-and-al-qaeda-true-sects-of-islam.html
  6. ^ Dupree Hatch, Nancy. "Afghan Women under the Taliban" in Maley, William. Fundamentalism Reborn? Afghanistan and the Taliban. London: Hurst and Company, 2001, pp. 145–166.
  7. ^ "Documents Detail Years of Pakistani Support for Taliban, Extremists". George Washington University. 2007. 
  8. ^ 8.0 8.1 "Afghanistan resistance leader feared dead in blast". London: Ahmed Rashid in the Telegraph. September 11, 2001. 
  9. ^ US attack on Taliban kills 23 in Pakistan, The New York Times, 2008-09-09
  10. ^ Marcela Grad. Massoud: An Intimate Portrait of the Legendary Afghan Leader (March 1, 2009 ed.). Webster University Press. p. 310. 
  11. ^ Gall, Carlotta (January 21, 2007). "At Border, Signs of Pakistani Role in Taliban Surge". New York Times. 
  12. ^ "UN: Taliban Responsible for 76% of Deaths in Afghanistan". The Weekly Standard. 2010-08-10. 

แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]