ทะไลลามะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ดาไลลามะ)

ทะไลลามะ (ทิเบต: ཏཱ་ལའི་བླ་མ་, taa la’i bla ma, จีนตัวเต็ม: 達賴喇嘛; จีนตัวย่อ: 达赖喇嘛; พินอิน: Dálài Lǎmā) เป็นตำแหน่งประมุขหัวหน้าคณะสงฆ์ในพุทธศาสนานิกายมหายานแบบทิเบตเกลุก (นิกายหมวกเหลือง) เป็นผู้นำทางด้านจิตวิญญาณสูงสุดของชาวทิเบต ทะไลลามะ มาจากภาษามองโกเลีย dalai แปลว่า มหาสมุทร และภาษาทิเบต བླ་མ ་bla-ma แปลว่า พระชั้นสูง

ตามประวัติศาสตร์ของทิเบต เชื่อว่าองค์ทะไลลามะเป็นอวตารในร่างมนุษย์ของพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ และเมื่อองค์ทะไลลามะองค์หนึ่งสิ้นพระชนม์ไป จะกลับชาติมาประสูติใหม่เป็นองค์ทะไลลามะองค์ต่อไป โดยเรทิงรินโปเช ซึ่งเป็นพระสงฆ์ระดับรองลงมาจะเป็นผู้ใช้นิมิตสรรหาเด็กคนที่เชื่อว่าเป็นทะไลลามะกลับชาติมาเกิด

องค์ดะไลลามะ[แก้]

ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน มีองค์ทะไลลามะทั้งหมด 14 องค์แล้วดังนี้

ภาพ พระนาม ช่วงอายุ ช่วงดำรงฐานะ ทิเบต/ไวลี ภาษาทิเบตแกะตามจีนกลาง สะกดแบบอื่น
1. 1stDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่หนึ่ง
เกนดุน ดรัป
(Gendun Drup)
พ.ศ. 19342017  ? [1] དྒེ་འདུན་འགྲུབ་
dge ‘dun ‘grub
Gêdün Chub Gedun Drub Gedün Drup Gendun Drup
2. 2ndDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สอง
เกนดุน เกียตโซ
(Gendun Gyatso)
พ.ศ. 20182084  ? [1] དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་
dge ‘dun rgya mtsho
Gêdün Gyaco Gedün Gyatso Gendün Gyatso
3. 3rdDalaiLama2.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สาม
โซนัม เกียตโซ
(Sonam Gyatso)
พ.ศ. 20862131 พ.ศ. 21212131 བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་
bsod nams rgya mtsho
Soinam Gyaco Sönam Gyatso
4. 4thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สี่
ยอนเทน เกียตโซ
(Yonten Gyatso)
พ.ศ. 21322159  ? ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་
yon tan rgya mtsho
Yoindain Gyaco Yontan Gyatso
5. 5thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่ห้า
ลอบซัง เกียตโซ
(Lobsang Gyatso)
พ.ศ. 21602225 พ.ศ. 21852225 བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
blo bzang rgya mtsho
Lobsang Gyaco Lobzang Gyatso Lopsang Gyatso
6. 6thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่หก
ซังยาง เกียตโซ
(Tsangyang Gyatso)
พ.ศ. 22262249  ? – พ.ศ. 2249 ཚང་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་
tshang dbyangs rgya mtsho
Cangyang Gyaco
7. 7thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่เจ็ด
เคลซัง เกียตโซ
(Kelzang Gyatso)
พ.ศ. 22512300 22942300 བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་
bskal bzang rgya mtsho
Gaisang Gyaco Kelsang Gyatso Kalsang Gyatso
8. 8thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่แปด
จัมเปล เกียตโซ
(Jamphel Gyatso)
พ.ศ. 23012347 พ.ศ. 23292347 བྱམས་སྤེལ་རྒྱ་མཚོ་
byams spel rgya mtsho
Qambê Gyaco Jampel Gyatso Jampal Gyatso
9. 9thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่เก้า
ลังต็อก เกียตโซ
(Lungtok Gyatso)
พ.ศ. 23492358 พ.ศ. 23512358 [1] ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་
lung rtogs rgya mtsho
Lungdog Gyaco Lungtog Gyatso
10. 10thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สิบ
ซุลทริม เกียตโซ
(Tsultrim Gyatso)
พ.ศ. 23592380  ? ཚུལ་ཁྲིམ་རྒྱ་མཚོ་
tshul khrim rgya mtsho
Cüchim Gyaco Tshültrim Gyatso
11. 11thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สิบเอ็ด
เคดรัป เกียตโซ
(Khedrup Gyatso)
พ.ศ. 23812399 พ.ศ. 23872399 མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་
mkhas grub rgya mtsho
Kaichub Gyaco Kedrub Gyatso
12. 12thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สิบสอง
ทรินเลย์ เกียตโซ
(Trinley Gyatso)
24002418  ? འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་
‘phrin las rgya mtsho
Chinlai Gyaco Trinle Gyatso
13. 13thDalaiLama.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สิบสาม
ทับเทน เกียตโซ
(Thubten Gyatso)
พ.ศ. 24192476 พ.ศ. 24222476 ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་
thub bstan rgya mtsho
Tubdain Gyaco Thubtan Gyatso Thupten Gyatso
14. Dalai Lama at Syracuse University 01.jpg ทะไลลามะ องค์ที่สิบสี่
เทนซิน เกียตโซ
(Tenzin Gyatso)
พ.ศ. 2478 – ปัจจุบัน พ.ศ. 2493 – ปัจจุบัน
(อยู่นอกทิเบต)
བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་
bstan ‘dzin rgya mtsho
Dainzin Gyaco

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 The title "Dalai Lama" was conferred posthumously to the first and second Dalai Lamas. The 9th Dalai Lama was officially enthroned but never reigned.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]