ดัชนีชี้วัด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ดัชนีชี้วัด (อังกฤษ: Performance indicator หรือ Key Performance indicator ; คำย่อ KPI) คือ ค่าที่วัดจากผลการปฏิบัติงานที่เกิดขึ้นจริง เพื่อแสดงผลสำเร็จของการวัดตามวัตถุประสงค์

ขั้นตอนในการวัดความสำเร็จของการดำเนินงาน[แก้]

  1. กำหนดวัตถุประสงค์ของการดำเนินงานให้ชัดเจน ว่างานนี้กระทำเพื่ออะไร
  2. กำหนดเป้าหมายในการดำเนินงานที่ชัดเจน เป้าหมายควรระบุเป็นตัวเลข
  3. กำหนดดัชนีชี้วัดความสำเร็จตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดไว้

ลักษณะที่สำคัญของดัชนีชี้วัดมี 5 ประการ ดังนี้[แก้]

  1. ดัชนีชี้วัดสามารถให้สารสนเทศเกี่ยวกับสิ่ง หรือสภาพที่ศึกษาอย่างกว้างๆ ดัชนีชี้วัดที่นำมาใช้ในด้านสังคมศาสตร์ให้สารสนเทศที่ถูกต้องแม่นยำ ไม่มากก็น้อยแต่ไม่จำเป็นต้องถูกต้องแม่นยำอย่างแน่นอน
  2. ดัชนีชี้วัดมีลักษณะที่แตกต่างไปจากตัวแปร เนื่องจากดัชนีชี้วัดเกิดจากการรวมตัวแปรหลายๆ ตัวที่มีความสัมพันธ์กันเข้าด้วยกันเพื่อให้เห็นภาพรวม ของสิ่งหรือสภาพที่ต้องการศึกษา แต่ตัวแปรจะให้สารสนเทศของสิ่งหรือสภาพที่ต้องการศึกษาเพียงด้านเดียวเพราะว่ามีลักษณะที่เฉพาะเจาะจง เช่น อัตราส่วนของครู ต่อนักเรียน
  3. ดัชนีชี้วัดจะต้องกำหนดเป็นปริมาณ ดัชนีชี้วัดต้องแสดงสภาพที่ศึกษาเป็นค่าตัวเลข หรือปริมาณเท่านั้น ในการแปลความหมายค่าของดัชนีชี้วัดจะต้อง นำมาเปรียบเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ดังนั้นในการสร้างตัวบ่งชี้จะต้องมีการกำหนดความหมายและเกณฑ์ของดัชนีชี้วัดอย่างชัดเจน
  4. ดัชนีชี้วัดจะเป็นค่าชั่วคราว จะมีค่า ณ จุดเวลา หรือช่วงเวลานั้นๆ เมื่อเวลาเปลี่ยนไป ค่าดัชนีชี้วัดก็สามารถเปลี่ยนแปลงได้
  5. ดัชนีชี้วัดเป็นหน่วยพื้นฐานในการพัฒนาทฤษฎี

ลักษณะของดัชนีชี้วัดที่ดี[แก้]

  1. มีความสัมพันธ์กับภารกิจ วัตถุประสงค์และเป้าหมายขององค์กร
  2. สอดคล้องกับปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จ
  3. สะท้อนผลสัมฤทธิ์ของการดำเนินงาน(แสดงให้เห็น output และ outcome
  4. สามารถควบคุมและเปรียบเทียบได้
  5. สามารถเก็บรวบรวมข้อมูลได้ทันเวลาและประหยัด
  6. เป็นที่ยอมรับของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
  7. มีหน่วยวัดที่บิดเบือนยาก
  8. มีคุณสมบัติเป็นทั้งเหตุและผล

หน่วยวัดดัชนีชี้วัด[แก้]

  1. ร้อยละ อัตรา
  2. สัดส่วน
  3. จำนวน
  4. ความถี่
  5. ระยะเวลา เป็น วินาที นาที ชั่วโมง วัน เดือน ปี เป็นต้น