ซาร์นีโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย

ซาร์นีโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย
ราชวงศ์	โรมานอฟ
ครองราชย์	20 ตุลาคม พ.ศ. 2437 – 15 มีนาคม พ.ศ. 2460
ระยะครองราชย์	22 ปี
รัชกาลก่อนหน้า	สมเด็จพระจักรพรรดิอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งรัสเซีย
รัชกาลถัดไป	ระบอบกษัตริย์ถูกล้มล้าง
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระราชสมภพ	18 พฤษภาคม พ.ศ. 2411
สวรรคต	17 กรกฎาคม พ.ศ. 2461 (50 ปี)
พระราชบิดา	จักรพรรดิอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งรัสเซีย
พระราชมารดา	จักรพรรดินีมารีเยีย (ดักมาร์แห่งเดนมาร์ก)
พระอัครมเหสี	จักรพรรดินีอะเลคซันดรา
พระราชโอรส/ธิดา	แกรนด์ดัชเชสโอลกา แกรนด์ดัชเชสตะตยานา แกรนด์ดัชเชสมารีเยีย แกรนด์ดัชเชสอะนัสตาซียา ซาเรวิชอะเลคเซย์

ซาร์นีโคไลที่ 2 (รัสเซีย: Никола́й II, Nikolay II; 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2411 - 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2461) เป็นจักรพรรดิองค์สุดท้ายของรัสเซีย แกรนด์ดยุคฟินแลนด์ และพระมหากษัตริย์โปแลนด์โดยสิทธิ์ เป็นพระโอรสของสมเด็จพระจักรพรรดิอเล็กซานเดอร์ที่ 3 แห่งรัสเซีย แห่งราชวงศ์โรมานอฟ เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. 2437 พระองค์ได้รับการกล่าวถึงว่าทรงเป็นจักรพรรดิที่อ่อนแอ ทรงไม่สามารถจัดการกับความไม่สงบภายในประเทศ โดยเฉพาะความพ่ายแพ้ในสงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่นเมื่อ พ.ศ. 2447-พ.ศ. 2448 และการที่ทรงบัญชาการรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 แต่ไม่ทรงสามารถควบคุมกองทัพได้ อันเป็นชนวนให้ประชาชนชาวรัสเซียไม่พอใจและก่อการประท้วง นอกจากนี้ยังทรงปล่อยให้รัสปูติน นักบวชนอกรีตมีอิทธิพลเหนือราชสำนัก ต่อมาคณะปฏิวัติบอลเชวิกได้บังคับให้ทรงสละราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2460 ทรงถูกจำและถูกปลงพระชนม์อย่างทารุณพร้อมด้วยพระราชวงศ์หลายพระองค์

รัชกาลที่ 5 กับซาร์นีโคไลที่ 2 แห่งรัสเซีย ทรงฉายร่วมกัน ณ นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2440

พระฉายาลักษณ์ของซาร์นีโคไลที่ 2 และพระราชวงศ์ ฉายเมื่อ พ.ศ. 2457

พระนามาภิไธยเต็มของพระองค์คือ นิคาลัย อเล็กซานโดรวิช โรมานอฟ พระนามาภิไธยอย่างเป็นทางการคือ นีโคไลที่ 2 สมเด็จพระจักรพรรดิเจ้าอธิปัตย์แห่งรัสเซีย และในบางครั้งมีผู้เรียกพระองค์ว่า “นิโคลัสผู้เป็นที่เคารพบูชา” อันเนื่องมาจากการถูกปลงพระชนม์อย่างทารุณ กับทั้งได้รับสมัญญาว่า “นิโคลัสผู้กระหายเลือด” อันเนื่องมาจากเหตุการณ์นองเลือดในวันขึ้นทรงราชย์ อย่างไรก็ดี ผู้ถือศาสนาคริสต์นิกายออโธดอกซ์ของรัสเชียยกย่องพระองค์ให้เป็น “นักบุญนิโคลัสผู้ธำรงความหฤหรรษ์”

ซาร์นีโคไลที่ 2 ทรงเสกสมรสกับเจ้าหญิงอลิกซ์แห่งเฮสส์และไรน์ ซึ่งต่อมาได้รับการเฉลิมพระนามเป็น สมเด็จพระจักรพรรดินีอเล็กซานดรา เฟโอโดรอฟนาแห่งรัสเซีย มีพระราชบุตรด้วยกันห้าพระองค์

ความสัมพันธ์ของซาร์นีโคไลที่ 2 กับราชอาณาจักรสยาม

ซาร์นีโคไลที่ 2 เมื่อครั้งเป็นมกุฎราชกุมารทรงพระนามว่าเซอร์เรวิช แกรนด์ ดุ๊ก นิโคลัส ได้เสด็จเยือนประเทศไทยหรือประเทศสยามในเวลานั้นระหว่างวันที่ 20 - 24 มีนาคม พ.ศ. 2434 รวมเป็นเวลา 5 วันโดยทรงได้รับการต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจัดที่พักประทับแรมถวายที่พระราชวังสราญรมย์และได้นำเสด็จ "ปิกนิกใหญ่" ทอดพระเนตรการคล้องช้างที่จังหวัดอยุธยา ต่อมาเมื่อพระองค์เสด็จขึ้นครองราชย์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จเยือนซาร์นีโคไลที่ 2 เป็นการตอบแทนที่นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กเป็นเวลา 11 วัน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรกเป็นเวลา 9 เดือนโดยนับตั้งแต่วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2440 ซึ่งต่อมาได้ถือเป็นวันแห่งการสถาปนาความสัมพันธ์ไทย - รัสเซียอย่างเป็นทางการ การเสด็จเยือนรัสเซียพร้อมการฉายภาพทั้งสองพระองค์ประทับนั่งคู่กันตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์เผยแพร่ไปทั่วยุโรปถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของพระราโชบายที่ทำให้ประเทศสยามรอดพ้นจากการเป็นอาณานิคมของอังกฤษหรือฝรั่งเศส

พระราชโอรสพระราชธิดา

ซาร์นีโคไลที่ 2 มีพระราชโอรสพระราชธิดากับพระจักรพรรดินีอเล็กซานดราทั้งหมด 5 พระองค์ดังนี้

พระนาม		ประสูติ	สิ้นพระชนม์	หมายเหตุ
	แกรนด์ดัชเชสโอลกานิโคเลฟนา	15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2438	17 กรกฎาคม พ.ศ. 2461	พระราชโอรสพระราชธิดาทุกพระองค์รวม ทั้งสมเด็จซาร์และสมเด็จพระจักรพรรดินี ทั้งหมดถูกยิงเป้าหมู่ที่เยกาเตรินเบิร์กโดย พรรคบอลเชวิค
	แกรนด์ดัชเชสทาเทียนานิโคเลฟนา	10 มิถุนายน พ.ศ. 2440
	แกรนด์ดัชเชสมาเรียนิโคเลฟนา	26 มิถุนายน พ.ศ. 2442
	แกรนด์ดัชเชสอนาสตาเชียนิโคเลฟนา	18 มิถุนายน พ.ศ. 2444
	ซาเรวิชอเล็กเซนิโคเลวิช	12 สิงหาคม พ.ศ. 2447

อ้างอิง

• The Cambridge Biograhical Encyclopedia / Edited by David Cystal-2nd ed., Cambridge University Press, 2000

สมัยก่อนหน้า		ซาร์นีโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย		สมัยถัดไป
ซาร์อเล็กซานเดอร์ที่ 3		สมเด็จพระเจ้าซาร์แห่งรัสเซีย (1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2437 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2460)		มกุฎราชกุมารมิฮาอิล อเล็กซานโดรวิช
ซาร์อเล็กซานเดอร์ที่ 3		พระมหากษัตริย์แห่งโปแลนด์ (1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2437 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2460)		—
ซาร์อเล็กซานเดอร์ที่ 3		แกรนด์ดยุคแห่งฟินแลนด์ (1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2437 - 15 มีนาคม พ.ศ. 2460)		เจ้าชายเฟรเดอร์ริค ชาร์ลส์แห่งเฮสส์