ซอมบี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
นักแสดงในบทบาทซอมบี

ซอมบี (อังกฤษ: zombie) เป็นคำเรียกคนที่ตายไปแล้วแต่กลับมาเดินเหินได้ราวกับมีชีวิตอีกครั้งตามความเชื่อของลัทธิวูดู เรื่องราวในลัทธิวูดูนั้นกล่าวถึงซอมบีว่าถูกควบคุมด้วยเวทมนตร์ให้ทำงานใช้แรงงานให้พ่อมด แต่ภาพลักษณ์ของซอมบีในวัฒนธรรมสมัยใหม่ซึ่งปรากฏผ่านสื่อต่างๆนั้นต่างจากในลัทธิวูดูมาก โดยสาเหตุสำคัญนั้นมาจากความสำเร็จของภาพยนตร์เรื่อง Night of the Living Dead[1] ของจอร์จ โรเมโร

ซอมบีในลัทธิวูดู[แก้]

ในลัทธิวูดูนั้น ซอมบีเป็นศพที่ถูกปลุกให้กลับมาอีกครั้งโดยพ่อมดที่เรียกว่าบอคอร์ (bokor) ซอมบีนั้นไม่มีความคิดของตนเองและจะทำงานรับใช้ตามที่เจ้านายต้องการ เชื่อกันว่าถ้าให้ซอมบีกินเกลือแล้ว ซอมบีก็จะกลับไปตายที่หลุมศพของตนอีกครั้ง

ในปีพ.ศ. 2480 โซรา เนียล เฮิร์สตัน (Zora Neale Hurston) ซึ่งกำลังศึกษาเรื่องคติชนวิทยาของประเทศเฮติได้พบกับสตรีที่ครอบครัวอ้างว่าเป็นซอมบีของเฟลิเซีย เฟลิกซ์ เมนเทอร์ ซึ่งเสียชีวิตและได้รับการฝังเมื่อสามสิบปีก่อนหน้านั้น เฮิร์สตันได้ตามสืบข่าวลือเรื่องของคนที่ถูกยาที่มีผลทางจิตเข้าไป แต่ก็ไม่สามารถหาผู้ที่ยอมให้ข้อมูลที่ชัดเจนได้ เธอเชื่อว่ารากฐานของลัทธิวูดูนั้นน่าจะเป็นแพทยศาสตร์ที่มีการใช้ยาซึ่งวิทยาศาสตร์ยังไม่รู้จักมากกว่าจะเป็นพิธีกรรม[2]

เวท ดาวิสได้เขียนถึงเรื่องซอมบีในทางแพทยศาสตร์จากประสบการณ์ที่เดินทางไปเฮติในปีพ.ศ. 2525 ไว้ในหนังสือสองเล่มคือ The Serpent and the Rainbow และ Passage of Darkness: The Ethnobiology of the Haitian Zombie ดาวิสระบุว่าซอมบีนั้นเกิดจากผงแป้งสองชนิดเข้าไปในกระแสเลือด โดยแป้งชนิดแรกคือ coup de poudre ซึ่งมีพิษที่เรียกว่า tetrodotoxin ซึ่งเป็นพิษกับระบบประสาทและพบได้ในเนื้อของปลาปักเป้า ส่วนแป้งประเภทที่สองนั้นเป็นยากล่อมประสาท เมื่อใช้รวมกันแล้ว บอคอร์จะสามารถควบคุมเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายได้

ดาวิสบรรยายถึงกระบวนการนี้ว่า ก่อนอื่นนั้นผู้เป็นซอมบีจะอยู่ในสภาพเหมือนตาย จากนั้นก็จะตื่นขึ้นมาด้วยสภาพจิตใจที่สับสน และบอคอร์ก็จะใช้ยาและการสะกดจิตซึ่งเสริมโดยความเชื่อของเฮติให้คิดว่าตนตายไปแล้วและกลายเป็นซอมบี

ซอมบิ (zombi) ยังเป็นชื่อหนึ่งของโลอา งูดัมบาลา (Damballah) ซึ่งมีต้นกำเนิดจากแถบไนเจอร์-คองโก ลัทธิวูดูในแอฟริกาตะวันตก

ซอมบีในวัฒนธรรมสมัยนิยม[แก้]

ซอมบีในมุมมองของยุคปัจจุบัน จะมองในซอมบีในแง่ลบเสียส่วนใหญ่ โดยจะมองว่า ซอมบีนั้นเป็นสิ่งมีชีวิตที่ดูน่าเวทนาดูน่าเกลียดน่ากลัว ครั้งก่อนเคยเป็นมนุษย์ผู้บริสุทธิ์ธรรมดาคนหนึ่ง แต่เมื่อถูกซอมบีตนหนึ่งกัดหรือได้รับสารพิษบางอย่าง จะทำให้บุคคลนั้นเกิดโรคประหลาดขึ้นที่สร้างความทรมานของให้แก่ตนก่อนที่จะสิ้นใจลงไป และกลับมาฟื้นเดินเหินได้อีกครั้ง และมีจุดประสงค์เดียวกันหมดของชีวิตใหม่ที่ถูกเรียกว่าซอมบีคือ โหยหาอาหารที่เป็นของสดเท่านั้น และจะชอบเกาะกลุ่มเป็นกลุ่มใหญ่ๆ พวกมันแต่ละตนจะไม่ค่อยยุ่งกับซอมบีตนอื่นๆมากนัก เว้นเสียแต่ว่า เมื่อเจออาหารมื้อสำคัญพวกมันจะต้องพึ่งพากันในการไล่เขมือบอาหารชิ้นนั้น คือสิ่งมีชีวิตที่ยังไม่ได้เป็นซอมบี ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ หรือสัตว์เลี้ยงหรือสัตว์ป่าสิ่งมีชีวิตใดๆก็ตามที่ยังไม่เป็นซอมบี จะถูกไล่ล่าจากพวกมันจนกว่าวันสิ้นชีพของเราจะมาถึง แต่ซอมบีก็มีจุดอ่อนของมันอยู่ที่หัวสมอง เพราะการใช้ชีวิตของซอมบีในแต่ละวันนั้น จะต้องใช้สมองในการสั่งงานให้รับรู้ว่า นั่นพวกเดียวกัน นั่นคือพวกที่ต้องเขมือบ และเมื่อสมองถูกทำลาย ซอมบีก็จะถูกทำลายไปด้วย

อ้างอิง[แก้]

  1. Smith, Neil (March 7, 2008). "Zombie maestro lays down the lore". London: BBC News. สืบค้นเมื่อ 2009-10-01. 
  2. Hurston, Zora Neale. Dust Tracks on a Road. 2nd Ed. (1942: Urbana: University of Illinois Press, 1984, p. 205).