วงศ์ชะมดและอีเห็น
-
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ชะมด (แก้ความกำกวม)
| ชะมดหรืออีเห็น ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: อีโอซีน-ปัจจุบัน |
|
|---|---|
| หมีขอ (Arctictis binturong) ซึ่งเป็นสัตว์ขนาดใหญ่ที่สุดในวงศ์นี้ | |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| อาณาจักร: | Animalia |
| ไฟลัม: | Chordata |
| ชั้น: | Mammalia |
| อันดับ: | Carnivora |
| วงศ์: | Viverridae Gray, 1821 |
| วงศ์ย่อย | |
ชะมด หรือ อีเห็น (วงศ์: Viverridae, อังกฤษ: Civet, Genet) เป็นสัตว์จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง ชั้นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอันดับสัตว์กินเนื้อจำพวกหนึ่ง
เนื้อหา |
[แก้] สายพันธ์
ในวงศ์ที่มีชื่อว่า Viverridae มีทั้งหมด 35 ชนิด
[แก้] ลักษณะ
โดยมากเป็นสัตว์ที่มีรูปร่างเพรียว หน้าแหลมยาวเหมือนสุนัข ขนสีเทาหรือนํ้าตาล มีลายจุดสีดำตามยาวทั่วตัว หางและขนหางยาวมีลายเป็นปล้อง มีชุดฟันที่แหลมคม สามารถเก็บซ่อนเล็บได้เหมือนแมว ที่สำคัญเป็นสัตว์ที่มีต่อมผลิตกลิ่นแรงใกล้อวัยวะเพศเกือบทุกชนิด ซึ่งกลิ่นนี้เองใช้เป็นเครื่องประกาศอาณาเขต ใช้ป้องกันตนเองและสื่อสารระหว่างกัน
[แก้] แหล่งอาศัยและอาหาร
เป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคืน กินอาหารได้หลากหลายชนิดทั้งพืชและสัตว์ขนาดเล็ก อาศัยอยู่ได้ในป่าหลากหลายประเภท ทั้งป่าดิบ ป่าเสื่อมโทรมและแม้แต่พื้นที่เกษตรกรรมของมนุษย์ ปีนต้นไม้ได้เก่ง และในบางชนิดสามารถว่ายน้ำและดำน้ำเพื่อหาสัตว์น้ำกินเป็นอาหารได้อีกด้วย เป็นสัตว์ที่ไม่ค่อยกันเป็นฝูงหรือเป็นคู่ ปกติมันจะหากินเพียงตัวเดียว ยกเว้นในฤดูผสมพันธุ์หรือเลี้ยงลูกอ่อน อาจอยู่เป็นคู่
[แก้] ถื่นอาศัย
เป็นสัตว์ที่กระจายอยู่ทั่วไปในทุกทวีปที่มีอากาศอบอุ่น สำหรับในประเทศไทยพบ 11 ชนิด ได้แก่[1]
- ชะมดแผงหางปล้อง (Viverra zibetha)
- ชะมดแผงสันหางดำ (V. megaspila)
- ชะมดเช็ด (Viverricula indica)
- ชะมดแปลงลายจุด (Prionodon pardicolor)
- ชะมดแปลงลายแถบ (P. linsang)
- อีเห็นหน้าขาว (Arctogalidia trivirgata)
- อีเห็นเครือ (Paguma larvata)
- อีเห็นข้างลาย (Paradoxurus hermaphroditus)
- อีเห็นน้ำ (Cynogale bennettii)
- อีเห็นลายเสือโคร่ง (Hemigalus derbyanus)
- หมีขอ (Arctictis binturong)
โดยชนิดที่ใหญ่ที่สุดที่พบคือ หมีขอ และเล็กที่สุดคือ ชะมดเช็ด มีความสำคัญต่อมนุษย์คือ ใช้เนื้อกินเป็นอาหารสำหรับคนที่อยู่แถบชายป่า และใช้กลิ่นที่ชะมดผลิตออกมานี้ทำเป็นยาจำพวกสมุนไพรและเครื่องหอม โดยเฉพาะชะมดเช็ด ถึงกับมีการเลี้ยงกันเพื่อเอากลิ่นที่จังหวัดเพชรบูรณ์
ในประเทศอินโดนีเซียนิยมให้ชะมดที่อยู่ในสกุล Paradoxurus กินเมล็ดกาแฟที่ชาวไร่ปลูก เพื่อรอเมล็ดที่ปะปนมากับมูลของมันไปแปรรูปเป็นกาแฟสำเร็จรูปที่มีรสชาติหอมหวานกว่าเดิม เนื่องจากในท้องของชะมดนั้นเมล็ดกาแฟจะผสมกับเอ็นไซม์และสารเคมีที่อยู่ในกระบวนการย่อยของมัน ทำให้กาแฟมีกลิ่นและลักษณะเฉพาะ และในประเทศเวียดนามก็นิยมทำเช่นนี้เช่นเดียวกัน[2] [3] [4]
ชื่อสามัญในภาษาอีสานเรียกว่า "เห็นอ้ม" ในภาษาใต้เรียกว่า "มูสัง" และในภาษามาเลย์เรียกว่า "ลินเส็ง"