- ความหมายอื่นของ ลำปาง ดูที่ ลำปาง (แก้ความกำกวม)
| จังหวัดลำปาง |
|
|
|
ถ่านหินลือชา รถม้าลือลั่น
เครื่องปั้นลือนาม งามพระธาตุลือไกล
ฝึกช้างใช้ลือโลก |
| ข้อมูลทั่วไป |
|
|
|
จังหวัดลำปาง เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือตอนบน ภูมิประเทศอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้และภูเขาสูง มีประวัติศาสตร์เก่าแก่ยาวนาน มีชื่อเดิมว่า เขลางค์นคร เป็นที่รู้จักกันดีอีกชื่อหนึ่งว่า เมืองรถม้า
ประวัติ[แก้]
ลำปางเป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งในล้านนา เป็นจุดศูนย์รวมทางด้านศิลปะ วัฒนธรรม สถาปัตยกรรมล้านนาอันโดดเด่น สมัยกรุงศรีอยุธยา อาณาจักรล้านนารวมไปถึงนครลำปางได้ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่ามานานนับสองร้อยปี ดังนั้นสถาปัตยกรรม วัดวาอาราม โบราณสถานต่าง ๆ ในเมืองลำปางจึงได้รับอิทธิพลของศิลปะพม่าเห็นได้อย่างชัดเจน อาทิ วัดศรีชุม วัดพระแก้วดอนเต้าฯ ช่วงสมัยพม่าปกครองอาณาจักรล้านนารวมไปถึงเมืองลำปางไม่ได้สร้างคุณประโยชน์แก่บ้านเมือง มิหนำซ้ำยังกระทำการย่ำยีข่มเหงชาวบ้านจนทำให้ชาวเมืองเกลียดชังไปทั่ว จนกระทั่งได้เกิดวีรบุรุษผู้กล้าแห่งบ้านปกยางคก (ปัจจุบันอยู่อำเภอห้างฉัตร) นามว่า เจ้าพ่อทิพย์ช้าง ท่านได้รวบรวมชาวเมืองขับไล่พม่าพ้นเมืองลำปางได้สำเร็จ พร้อมกันนี้ชาวเมืองจึงพากันสถาปนาท่านขึ้นเป็นเจ้าเมืองลำปาง มีพระนามว่า พญาสุวฤๅไชยสงคราม เวลานั้นเมืองลำปางเป็นเมืองเดียวในล้านนาที่ปราศจากอำนาจปกครองจากพม่า
กาลเวลาต่อมาลูกหลานของท่านได้กอบกู้เอกราชขับไล่พม่าจากแผ่นดินล้านนา และได้เป็นเจ้าหลวงเชียงใหม่ ลำพูน น่าน และต้นตระกูลของท่านมีนามปรากฏในพงศาวดารว่าราชวงศ์ทิพย์จักราธิวงศ์ในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้มีการปฏิรูประบอบการปกครองเป็นระบอบมณฑล เมืองลำปางขึ้นอยู่กับมณฑลพายัพ (เมืองเชียงใหม่) และต่อมาแยกออกไปเป็นมณฑลมหาราษฎร์[3] ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 6 ได้เปลี่ยนแปลงเป็นจังหวัด เมืองลำปางจึงมีฐานะเป็นจังหวัดหนึ่งตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
พื้นที่ติดต่อ[แก้]
จังหวัดลำปางมีพื้นที่ติดต่อกับจังหวัดอื่น ๆ ดังนี้
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด[แก้]
- ดอกไม้ประจำจังหวัด: ดอกธรรมรักษา (Heliconia sp.)
- ต้นไม้ประจำจังหวัด: กระเจา หรือกระเชา หรือในภาษาถิ่นว่า ขะจาว (Holoptelea integrifolia)
- คำขวัญประจำจังหวัด: ถ่านหินลือชา รถม้าลือลั่น เครื่องปั้นลือนาม งามพระธาตุลือไกล อนุรักษ์ช้างไทยให้ลือโลก
หน่วยการปกครอง[แก้]
การปกครองแบ่งออกเป็น 13 อำเภอ 100 ตำบล 855 หมู่บ้าน
เทศบาล[แก้]
อำเภอเมืองลำปาง
- เทศบาลนครลำปาง อำเภอเมืองลำปาง
- เทศบาลเมืองเขลางค์นคร อำเภอเมืองลำปาง
- เทศบาลตำบลบ่อแฮ้ว อำเภอเมืองลำปาง
- เทศบาลตำบลพิชัย อำเภอเมืองลำปาง
- เทศบาลตำบลต้นธงชัย อำเภอเมืองลำปาง
อำเภอเกาะคา
- เทศบาลตำบลเกาะคา อำเภอเกาะคา
- เทศบาลตำบลลำปางหลวง อำเภอเกาะคา
- เทศบาลตำบลศาลา อำเภอเกาะคา
อำเภอห้างฉัตร
- เทศบาลตำบลห้างฉัตร อำเภอห้างฉัตร
- เทศบาลตำบลห้างฉัตรแม่ตาล อำเภอห้างฉัตร
- เทศบาลตำบลเมืองยาว อำเภอห้างฉัตร
- เทศบาลตำบลปงยางคก อำเภอห้างฉัตร
อำเภอแจ้ห่ม
- เทศบาลตำบลแจ้ห่ม อำเภอแจ้ห่ม
- เทศบาลตำบลบ้านสา อำเภอแจ้ห่ม
- เทศบาลตำบลทุ่งผึ้ง อำเภอแจ้ห่ม
อำเภองาว
- เทศบาลตำบลหลวงเหนือ อำเภองาว
- เทศบาลตำบลหลวงใต้ อำเภองาว
อำเภอเสริมงาม
- เทศบาลตำบลเสริมงาม อำเภอเสริมงาม
- เทศบาลตำบลเสริมซ้าย อำเภอเสริมงาม
อำเภอวังเหนือ
- เทศบาลตำบลวังเหนือ อำเภอวังเหนือ
- เทศบาลตำบลบ้านใหม่ อำเภอวังเหนือ
อำเภอเถิน
- เทศบาลตำบลล้อมแรด อำเภอเถิน
- เทศบาลตำบลเถินบุรี อำเภอเถิน
- เทศบาลตำบลเวียงมอก อำเภอเถิน
- เทศบาลตำบลแม่มอก อำเภอเถิน
อำเภอแม่พริก
- เทศบาลตำบลแม่ปุ อำเภอแม่พริก
- เทศบาลตำบลแม่พริก อำเภอแม่พริก
- เทศบาลตำบลพระบาทวังตวง อำเภอแม่พริก
อำเภอสบปราบ
- เทศบาลตำบลสบปราบ อำเภอสบปราบ
อำเภอแม่ทะ
- เทศบาลตำบลป่าตันนาครัว อำเภอแม่ทะ
- เทศบาลตำบลสิริราช อำเภอแม่ทะ
- เทศบาลตำบลน้ำโจ้ อำเภอแม่ทะ
อำเภอแม่เมาะ
- เทศบาลตำบลแม่เมาะ อำเภอแม่เมาะ
อำเภอเมืองปาน
- เทศบาลตำบลเมืองปานอำเภอเมืองปาน
การคมนาคม[แก้]
ทางบก[แก้]
จังหวัดลำปางอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 600 กิโลเมตร การเดินทางทางบกสะดวกสบายมากจากกรุงเทพมหานคร จากเส้นทางสายเอเชีย(ถนนพหลโยธิน) ผ่าน พระนครศรีอยุธยา นครสวรรค์ กำแพงเพชร ตาก เข้าสู่ลำปาง ถนนเป็นถนนสี่เส้นทางการจราจรตลอดทาง หรือใช้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11แยกจากถนนพหลโยธิน ที่ จังหวัดนครสวรรค์ ผ่านพิจิตร พิษณุโลก อุตรดิตถ์ แพร่ เข้าสู่ลำปาง สิ้นสุดปลายทางที่ เชียงใหม่ ใช้เวลาเดินทางรถส่วนตัวประมาณ 7-8 ชั่วโมง รถบัสประจำทางจากกรุงเทพฯ-ลำปาง ขึ้นได้ที่สถานีหมอชิตใหม่ มีรถให้เลือกหลายบริษัทหลายระดับเช่นกัน ทั้ง บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ นิววิริยะยานยนต์ทัวร์ วิริยะทัวร์ พรพิริยะทัวร์
ทางรถไฟ[แก้]
ขึ้นรถไฟที่สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) มีรถไฟหลายชั้นหลายระดับให้เลือกตั้งแต่สปรินเตอร์-รถนอนปรับอากาศ-รถพัดลมธรรมดา ลงที่สถานีรถไฟนครลำปาง
ทางอากาศ[แก้]
นั่งเครื่องบินใช้เวลา 1 ชั่วโมง 30 นาทีจากกรุงเทพฯ ลงที่ท่าอากาศยานลำปางได้เลย
สายการบินในประเทศ[แก้]
รถโดยสารประจำทางระหว่างต่างจังหวัดและกรุงเทพมหานคร[แก้]
- สาย 91 กรุงเทพ-ลำปาง (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ พรพิริยะทัวร์ นิววิริยะทัวร์
- สาย 1 กรุงเทพ-เชียงใหม่ (กรุงเทพ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ โชครุ่งทวีทัวร์
- สาย 13 กรุงเทพ-ฝาง-บ้านท่าตอน (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-เชียงใหม่-แม่ริม-ฝาง-แม่อาย-บ้านท่าตอน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. นิววิริยะทัวร์
- สาย 18 กรุงเทพ-เชียงใหม่ (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ พรพิริยะทัวร์ นิววิริยะทัวร์ เชิดชัยทัวร์
- สาย 924 กรุงเทพ-ลำพูน (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. เชิดชัยทัวร์
- สาย 964 กรุงเทพ-ดอยเต่า-จอมทอง (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-เถิน-ลี้-ดอยเต่า-จอมทอง) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.
- สาย 9911 กรุงเทพ-ลำพูน (ข) (กรุงเทพ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-เถิน-ลี้-ลำพูน) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.
- สาย 90 กรุงเทพ-เชียงราย (ก) (กรุงเทพ-นครสวรรค์-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ หนานคำทัวร์
- สาย 659 ระยอง-พัทยา-เชียงใหม่ (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-สระบุรี-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-เด่นชัย-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยแอร์
- สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (รถด่วนพิเศษ VIP) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-สระบุรี-นครสวรรค์-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยแอร์
- สาย 587 อุบลราชธานี-เชียงใหม่ (อุบลฯ-ศรีสะเกษ-สุรินทร์-บุรีรัมย์-บัวใหญ่-ชัยภูมิ-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-เด่นชัย-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยแอร์
- สาย 636 เชียงใหม่-อุดรธานี (อุดรธานี-หนองบัวลำภู-วังสะพุง-เลย-ภูเรือ-ด่านซ้าย-นครไทย-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-เด่นชัย-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ จักรพงษ์ทัวร์
- สาย 155 พิษณุโลก-เชียงใหม่ (สายเก่า) (พิษณุโลก-สุโขทัย-ตาก-เถิน-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์ ศรีทะวงค์ทัวร์
- สาย 132 พิษณุโลก-เชียงใหม่ (สายเก่า) (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ทุ่งเสลี่ยม-เถิน-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
- สาย 623 พิษณุโลก-เชียงใหม่ (สายใหม่) (พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-เด่นชัย-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
- สาย 114 นครสวรรค์-เชียงใหม่ (นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครสวรรค์ยานยนต์ (ถาวรฟาร์มทัวร์)
- สาย 175 ขอนแก่น-เชียงใหม่ (สายเก่า) (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-สุโขทัย-ตาก-เถิน-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ ภูหลวงทรานสปอร์ตทัวร์
- สาย 633 ขอนแก่น-เชียงใหม่ (สายใหม่) (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-เด่นชัย-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ สมบัติทัวร์
- สาย 635 นครราชสีมา-เชียงใหม่ (นครราชสีมา-สีคิ้ว-โคกสำโรง-ตากฟ้า-เขาทราย-วังทอง-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-เด่นชัย-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครชัยทัวร์
- สาย 779 ภูเก็ต-เชียงใหม่ (ภูเก็ต-สุราษฎร์ธานี-ชุมพร-ประจวบฯ-หัวหิน-ชะอำ-เพชรบุรี-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-ลำพูน-เชียงใหม่) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ ไทยพัฒนนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 148 เชียงใหม่-ลำปาง-เชียงราย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 149 เชียงใหม่-ลำปาง-แม่สาย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 1661 เชียงใหม่-ลำปาง-เชียงราย-สามเหลี่ยมทองคำ (ข) (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-เชียงแสน-สามเหลี่ยมทองคำ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 146 ลำปาง-เชียงราย (ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 147 เชียงใหม่-พาน (เชียงใหม่-ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 145 ลำปาง-เชียงใหม่ (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ห้างฉัตร-ลำปาง) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 672 แม่สาย-แม่สอด (แม่สาย-แม่จัน-เชียงราย-เวียงป่าเป้า-เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-เถิน-บ้านตาก-ตาก-แม่สอด) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
- สาย 1693 ลำปาง-แพร่ (ลำปาง-แม่แขม-เด่นชัย-สูงเม่น-แพร่) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด (รถตู้ปรับอากาศ)
- สาย 144 ลำปาง-แพร่ (ลำปาง-ม.ราชภัฏลำปาง-แม่ทะ-แม่แขม-ลอง-แพร่) บริษัท นครลำปางเดินรถ จำกัด (รถตู้ปรับอากาศ)
- สาย 167 ลำปาง-เชียงราย (ลำปาง-แจ้ห่ม-วังเหนือ-เวียงป่าเป้า-แม่สรวย-เชียงราย) บริษัท นครลำปางเดินรถ จำกัด
การศึกษา[แก้]
ระดับอุดมศึกษา[แก้]
โรงเรียน[แก้]
-
พระอารามหลวง[แก้]
วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม
สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ[แก้]
|
|
- เหมืองถ่านหินลิกไนต์ อำเภอแม่เมาะ
- ซากภูเขาไฟ บ้านผาลาด อำเภอแม่เมาะ
- ทุ่งดอกบัวตอง อำเภอแม่เมาะ ใกล้ ๆ กับเหมืองลิกไนต์
|
อุทยานแห่งชาติทางบก[แก้]
ประเพณีของจังหวัดลำปาง[แก้]
- ประเพณีแห่สลุงหลวง
- ประเพณีสงกรานต์
- ประเพณีขันโตกช้าง
- งานเซรามิคแฟร์
- งานหลวงเวียงละคอน
- งานรำลึกประวัติศาสตร์รถไฟ-รถม้าลำปาง
- งานมอเตอร์โชว์
- งานเทศกาลปลาและอาหาร
- งานกลองปูจา
- ล่องสะเปาจาวเวียงละกอน
ชาวลำปางที่มีชื่อเสียง[แก้]
พระเกจิอาจารย์[แก้]
- หลวงพ่อเกษม เขมโก พระนักปฏิบัติสายกรรมฐานที่มีชื่อเสียงมากของภาคเหนือและประเทศไทย
- หลวงพ่อพระครูสุนันทนวกิจ(ครูบาบุ) เป็นพระเถระ ที่ชาวอำเภอแม่พริก และอำเภอใกล้เคียงศรัทธาเลื่อมใส เป็นพระที่ยอมเสียสละทุกอย่างเพื่องานพระศาสนาและสังคม พระครูสุนันทนวกิจ (ครูบาบุ) ฉายา สุนนโท วัด แม่พริกลุ่ม อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง
- ครูบาเจ้านันตา นันโท (คำอ้าย นันโท) ปรมาจารย์แห่งสำนักวัดทุ่งม่านใต้ จังหวัดลำปาง เป็นเอกองค์ปรมจารย์แห่งเครื่องรางของขลังของล้านนา จัดว่าเป็นบรมครูในการสร้างกระลาตาเดียวของทางเหนือ
เจ้านายฝ่ายเหนือ[แก้]
นักการเมือง[แก้]
ข้าราชการ[แก้]
บุคคลในวงการบันเทิง[แก้]
- เกษราภรณ์ สุตา อดีตนักกีฬายกน้ำหนักหญิงทีมชาติไทย ถือเป็นนักกีฬาทีมชาติไทยหญิงคนแรกที่ได้รับเหรียญรางวัลโอลิมปิก โดยได้เหรียญทองแดงจากการแข่งขันยกน้ำหนักรุ่นไม่เกิน 58 กิโลกรัม ในโอลิมปิก 2000 ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย
- วิทยา ทำว่อง นักยิงธนูทีมชาติไทย และเป็นนักกีฬายิงธนูคนแรกของประเทศไทยเข้าร่วมแข่งขันกีฬาโอลิมปิก 2012 ที่กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร
อ้างอิง[แก้]
ดูเพิ่ม[แก้]
แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]
พิกัดภูมิศาสตร์: 18°17′N 99°29′E / 18.29°N 99.48°E / 18.29; 99.48
- แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ จังหวัดลำปาง
|
|
|
| เขต 1 |
|
|
|
| เขต 2 |
|
|
| เขต 3 |
|
|
| เขต 4 |
|
|
| เขต 5 |
|
|
| เขต 6 |
|
|
| เขต 7 |
|
|
| เขต 8 |
|
|
| เขต 9 |
|
|
| เขต 10 |
|
|