จัง เหิง
จัง เหิง (จีนตัวเต็ม: 張衡; จีนตัวย่อ: 张衡; พินอิน: Zhāng Héng; เวด-ไจลส์: Chang Hêng) ปราชญ์ชาวจีนในราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เป็นบุคคลผู้มีความรู้ในหลายๆด้านสาขา ไม่ว่าจะเป็นคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์หรือวรรณคดี แต่ผลงานที่ผู้คนยกย่องเขามากที่สุดอยู่ทางด้านภูมิศาสตร์และธรณีวิทยา ซึ่งประเทศจีนมักจะประสพภัยพิบัติทางแผ่นดินไหวอยู่เสมอ จัง ไม่ก้มหัวอยู่เฉยๆโดยไม่ทำอะไรแต่เขาได้สร้างสิ่งประดิษฐ์ของเขาที่มีชื่อว่า ตี้ตงอี (Earth Motion Instrument) ซึ่งเป็นเคื่องวัดแรงสั่นสะเทือนอันแรกของโลก มีลักษณะทั่วไปคือ มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 เมตรทำจากทองสัมฤทธิ์ มีก้านทองแดงบางๆ 8 อัน ปลายข้างหนึ่งของก้านติดกับแกนกลางรูปไข่ อีกข้างหนึ่งติดกับมังกร 8 หัวซึ่งเท่ากับจำนวนก้านทองแดง (หันไปยังทิศทั้งแปดเช่น ตะวันออก ตะวันตก ใต้ ตะวันออกเฉียงใต้ เป็นต้น)มังกรแต่ละหัวคาบลูกบอลทองแดงใว้ในปาก ใต้หัวมังกรมีกบอ้าปากรับลูกบอล เมื่อเกิดเหตุแผ่นดินไหวทางทิศที่อยู่ใกล้กับลูกบอลทั้ง 8 ทิศ(ทิศใด ทิศหนึ่ง)ลูกบอลก็จะหล่นจากปากมังกร และลงไปยังปากกบ และทำให้กระดิ่งดังขึ้นแจ้งเตือนให้ราชสำนักได้รับรู้ และมีอยู่ครั้งหนึ่งเมื่อปี ค.ศ. 138 ลูกบอลทางทิศตะวันตกและทำให้กระดิ่งดัง ซึ่งจัง ได้กราบทูลพระจักรพรรดิทรงทราบถึงการค้นพบของเขาและ 2 วันต่อมา ความสงสัยเรื่องเครื่องมือของจังเริ่มก่อตัวขึ้น และวันที่ 3 มีม้าเร็วมาส่งข่าวว่าห่างออกไป 500 กิโลเมตรเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ จึงทำให้จางรอดจากโทษ
[แก้] ด้านดาราศาสตร์
จังเป็นคนที่มีความเก่งกาจสูงมาก เขาได้สร้างสรรค์สิ่งดีๆเอาใว้ให้วงการดาราศาสตร์จากการสังเกตท้องฟ้า จังอนุมานอย่างถูกต้องว่าดวงอาทิตย์ทำให้ดวงจันทร์ส่องสว่าง และจันทร์คราสเกิดจากเงาของดวงโลกเครื่อนผ่านผิวดวงจันทร์ เขาทำแผนที่ท้องฟ้าอย่างละเอียด บันทึกดาวที่สุกสว่างอยู่บนท้องฟ้ารวามทั้งสิ่งที่มีขนาดเล็กจำนวน 2500 ดวงใน 124 กลุ่มดาวและตั้งชื่อดาว 320 ชื่อเขารวมดาวบนท้องฟ้าว่ามี 11520 ดวงนอกจากนี้จังยังได้เขียนหนังสือเกียวกับดาราศาสตร์ใว้จำนวนหนึ่ง เล่มที่โด่งดังที่สุดชื่อว่า Lin Xian ในหนังสืออีกเล่มชื่อว่า Hun-i-chu เขาได้วาดโครงสร้างจักวาลและตำแหน่งของโลกตามความรู้สึกของเขา เขาบรรยายว่า "ท้องฟ้าเหมือนไข่ไก่" กลมเหมือนลูกปลายหน้าไม้ โลกเหมือนไข่แดงในฟองไข่ ทอดตัวโดยลำพังอยู่ตรงกลาง ท้องฟ้านั้นกว้างใหญ่ แต่โลกเล็กนิดเดียว
