ความถี่วิทยุ

ความถี่วิทยุ หรือ ย่านความถี่วิทยุ หรือที่นิยมเรียกย่อ ๆ ว่า RF (อังกฤษ: Radio frequency) นั้นใช้หมายถึง ช่วงสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า หรือย่านความถี่แม่เหล็กไฟฟ้านั่นเอง ซึ่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้านั้นสามารถถูกสร้างออกมา โดยการจ่ายกระแสไฟฟ้าสลับให้แก่สายอากาศ ความถี่วิทยุถูกแบ่งออกเป็นหลายย่านดังแสดงในตารางต่อไปนี้

สเปกตรัมของความถี่วิทยุ

ชื่อย่านความถี่	ITU ย่านที่	ความถี่ ความยาวคลื่น	ตัวอย่างการใช้งาน
		< 3 Hz > 100,000 km
ELF (Extremely low frequency)	1	3-30 Hz 100,000 km - 10,000 km	การสื่อสารกับเรือดำน้ำ
SLF (Super low frequency)	2	30-300 Hz 10,000 km - 1000 km	การสื่อสารกับเรือดำน้ำ
ULF (Ultra low frequency)	3	300-3000 Hz 1000 km - 100 km	การสื่อสารในเหมือง
VLF (Very low frequency)	4	3-30 kHz 100 km - 10 km	การสื่อสารใต้น้ำ, avalanche beacons, ระบบติดตามอัตราการเต้นของหัวใจแบบไร้สาย, ธรณีฟิสิกส์ (geophysics)
LF (Low frequency)	5	30-300 kHz 10 km - 1 km	วิทยุนำร่อง, สัญญาณเวลา, ออกอากาศวิทยุ AM คลื่นยาว
MF (Medium frequency)	6	300-3000 kHz 1 km - 100 m	ส่งกระจายเสียงวิทยุ AM คลื่นความยาวกลาง
HF (High frequency)	7	3-30 MHz 100 m - 10 m	วิทยุคลื่นสั้น, วิทยุสมัครเล่น และ การสื่อสารทางการบินที่ระยะข้ามเส้นขอบฟ้า
VHF (Very high frequency)	8	30-300 MHz 10 m - 1 m	ส่งกระจายเสียงวิทยุFM, ส่งสัญญาณออกอากาศโทรทัศน์ (บังคับได้ตั้งแต่ช่อง 1 ถึงช่อง 12 หรือบางกรณีส่งได้ถึงช่อง 13) และ การสื่อสารแบบแนวตรงไม่โดนบดบัง (line-of-sight) จากพื้นสู่อากาศ และ จากอากาศสู่อากาศ, วิทยุสมัครเล่น
UHF (Ultra high frequency)	9	300-3000 MHz 1 m - 100 mm	ส่งสัญญาณออกอากาศโทรทัศน์ (บังคับได้ตั้งแต่ช่อง 13 ถึงช่อง 84) , โทรศัพท์มือถือ , Tablet PC , Laptop Computer , Wireless LAN, บลูทูธ, และวิทยุสองทาง เช่น วิทยุ FRS และ วิทยุ GMRS
SHF (Super high frequency)	10	3-30 GHz 100 mm - 10 mm	อุปกรณ์ไมโครเวฟ, Wireless LAN, เรดาห์สมัยใหม่
EHF (Extremely high frequency)	11	30-300 GHz 10 mm - 1 mm	ดาราศาสตร์วิทยุ, high-speed microwave radio relay
Submillimeter Wave		ความถี่สูงกว่า 300 GHz < 1 mm

หมายเหตุ

• ที่ย่านความถี่สูงกว่า 300 GHz ชั้นบรรยากาศของโลกจะดูดซับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่แผ่กระจายออกได้มาก ทำให้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าไม่สามารถแผ่กระจายออกไปได้ ซึ่งคลื่นแม่เหล็กในย่านที่สูงกว่า 300 GHz นี้จะไม่สามารถแผ่กระจายผ่านชั้นบรรยากาศได้ จนถึงย่านความถี่ช่วง อิฟราเรด และ ย่านความถี่แสง
• ย่าน ELF SLF ULF และ VLF จะคาบเกี่ยวกับย่านความถี่เสียงซึ่งประมาณ 20-20,000 Hz แต่เสียงนั้นเป็นคลื่นกลจากแรงดันอากาศ ไม่ได้เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
• ย่าน SHF และ EHF บางครั้งก็ไม่นับเป็นย่านความถี่วิทยุ แต่เรียกเป็นย่านความถี่ไมโครเวฟ
• อีกจุดหนึ่งที่น่าสังเกตคือ วัตถุทุกชนิดนั้นจะมีความถี่วิทยุของตัวเองไม่ว่าจะม่ขนาดเล็กเท่าใดก็ตาม
• สำหรับการส่งสัญญาณโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบ VHF และ UHF ถ้าออกอากาศในระบบอนาล็อก จะส่งสัญญาณในลักษณะคู่ขนานได้ และในอนาคต เมื่อโทรทัศน์ภาคพื้นดิน ยุติการส่งแบบอนาล็อก เพื่อเปลี่ยนแปลงเป็นดิจิตอล ระบบ VHF จะไม่สามารถออกอากาศหรือส่งระบบต่อไปได้ คงจะต้องถูกบังคับให้ส่งโทรทัศน์ดิจิตอลภาคพื้นดินในระบบ UHF เพียงระบบเดียวเท่านั้น
• คำว่า 3,5,7,9,11 (ยกเว้น ITV, TITV และไทยพีบีเอส) ที่คนไทยนิยมเรียกโดยรวมนั้น มีลักษณะตัวเลข แปลว่าประเทศไทย มีการส่งโทรทัศน์ในระบบ VHF ทั้งหมด 5 ช่อง ซึ่งการส่งสัญญาณดังกล่าว ทางสถานีส่งได้นำตัวเลขช่องสัญญาณ VHF ดังกล่าวมาเป็นชื่อของสถานีแต่ละช่อง คงจะมีแค่สถานีโทรทัศน์ไอทีวี ทีไอทีวี และไทยพีบีเอส(สถานีเดียวกัน) ไม่เรียกตัวเลข เพราะว่า ทางสถานีได้ออกอากาศในระบบ UHF ทางช่อง 26 และช่อง 29 เท่านั้น

ชื่อย่านความถี่วิทยุ

ชื่อทั่วไป

ย่านความถี่ออกอากาศ:

• วิทยุ AM คลื่นยาว (Longwave AM Radio) = 150 kHz - 280 kHz (LF)
• วิทยุ AM คลื่นความยาวขนาดกลาง (Mediumwave AM Radio) = 530 kHz - 1610 kHz (MF)
• TV ย่าน I (Channels 1 - 6) = 50 MHz - 88 MHz (บางส่วนสามารถจำกัดจงถึง 75.0 MHz) (VHF)
• วิทยุ FM ย่าน II = 75.0 MHz หรือ 88 MHz (ในประเทศไทยเริ่มตั้งแต่ 87.5 MHz) - 108 MHz (VHF)
• TV ย่าน III (Channels 7 - 13) = 174 MHz - 216 MHz (275 MHz) (VHF)
• TV ย่าน IV & V (Channels 14 - 83) = 470 MHz - 950 MHz (UHF) [1]

ความถี่วิทยุสมัครเล่น

ความถี่ของกิจการวิทยุสมัครเล่นนั้นขึ้นกับรัฐบาลของแต่ละประเทศที่จะอนุญาตให้นักวิทยุสมัครเล่นได้ใช้งาน นักวิทยุสมัครเล่นมักเรียกความถี่โดยการใช้ความยาวคลื่น เช่น ความถี่ 7.0 ก็จะเรียกว่า 40 m หรือ "ย่านสี่สิบเมตร"

ความยาวคลื่น	ความถี่
160 m	1.8 ถึง 2.0 MHz
80 m	3.5 ถึง 4.0 MHz
60 m	5.3 ถึง 5.4 MHz
40 m	7 ถึง 7.3 MHz
30 m	10.1 ถึง 10.15 MHz
20 m	14 ถึง 14.35 MHz
15 m	21 ถึง 21.45 MHz
12 m	24.89 ถึง 24.99 MHz
10 m	28.000 - 29.70 MHz
6 m	50 ถึง 54 MHz
2 m	144 - 148 MHz
70 cm	430 ถึง 440 MHz
23 cm	1240 ถึง 1300 MHz

ย่านความถี่ IEEE

ย่าน	ความถี่	ที่มาของชื่อ
HF band	3 to 30 MHz	High Frequency
VHF band	30 to 300 MHz	Very High Frequency
UHF band	300 to 1000 MHz	Ultra High Frequency Frequencies from 216 to 450 MHz were sometimes called P-band: Previous, since early British Radar used this band but later switched to higher frequencies.
L band	1 to 2 GHz	Long wave
S band	2 to 4 GHz	Short wave
C band	4 to 8 GHz	Compromise between S and X
X band	8 to 12 GHz	Used in WW II for fire control, X for cross (as in crosshair)
Ku band	12 to 18 GHz	Kurz-under
K band	18 to 26 GHz	German Kurz (short)
Ka band	26 to 40 GHz	Kurz-above
V band	40 to 75 GHz
W band	75 to 111 GHz	W follows V in the alphabet

ย่านความถี่ EU, NATO, US ECM

ย่าน	ความถี่
A band	0 ถึง 0.25 GHz
B band	0.25 to 0.5 GHz
C band	0.5 to 1.0 GHz
D band	1 to 2 GHz
E band	2 to 3 GHz
F band	3 to 4 GHz
G band	4 to 6 GHz
H band	6 to 8 GHz
I band	8 to 10 GHz
J band	10 to 20 GHz
K band	20 to 40 GHz
L band	40 to 60 GHz
M band	60 to 100 GHz

ดูเพิ่ม

• คลื่นวิทยุ
• สเปกตรัมที่ต้องการของวิทยุสมัครเล่นและวิทยุสมัครเล่นผ่านดาวเทียม