กุ่มบก
| กุ่มบก | |
|---|---|
 |
|
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ | |
| อาณาจักร: | Plantae |
| (unranked): | Angiosperms |
| (unranked): | Eudicots |
| (unranked): | Rosids |
| อันดับ: | Brassicales |
| วงศ์: | Capparaceae |
| สกุล: | Crateva |
| ชนิด: | C. religiosa |
| ชื่อทวินาม | |
| Crateva religiosa Forst. f. |
|
กุ่มบก (sacred garlic pear หรือ temple plant) เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ในสกุลไม้กุ่ม ในวงศ์ไม้แจง มีถิ่นกำเนิดในญี่ปุ่น, ออสเตรเลีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกใต้ กุ่มบกมีชื่อพื้นเมืองอื่นๆคือ สะเบาถะงัน ผักก่าม (อีสาน) เดิมถะงัน (เขมร)[1]
กุ่มบกในภาษาบาลีเรียกว่า “ต้นกักกุธะ” หรือ “ต้นกกุธะ” หรือที่ชาวฮินดูเรียกว่า “ มารินา ” นี้ ตามพระพุทธประวัติกล่าวว่า พระพุทธเจ้านำผ้าบังสุกุลซึ่งห่อศพ นางมณพาสี ในอามกสุสาน (ป่าช้าผีดิบ) ไปทรงซัก เมื่อซักเสร็จแล้วก็มาที่ที่ผ้าบังสุกุลดังกล่าว พฤกษเทวา ซึ่งสิงสถิตอยู่ ณ ต้นกุ่มบก ได้น้อมกิ่งต้นกุ่มให้ต่ำลง เพื่อให้เป็นที่ตากจีวร[2]
เนื้อหา |
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ [แก้]
กุ่มบกเป็นไม้ต้นขนาดเล็ก 6-10 เมตร เปลือกต้นหนา ใบประกอบแบบนิ้วมือ มีใบย่อย 3 ใบ ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามง่ามใบใกล้ปลายยอด กลีบดอกสีขาวอมเขียวแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือชมพูอ่อน ผลกลม เปลือกมีจุดแต้มสีน้ำตาลอมแดง เมื่อแก่เปลือกเรียบ เมล็ดรูปคล้ายเกือกม้าหรือรูปไต ผิวเรียบ[3]
ในพุทธประวัติ [แก้]
ตามพุทธประวัติกล่าวว่า พระพุทธเจ้าเสด็จไปซักผ้าบังสุกุลที่ห่อศพนางบุณณทาสีในอามกสุสาน (ป่าช้าผีดิบ) แล้วนำไปซัก จากนั้นก็หาที่ที่จะตากผ้าบังสุกุลนี้ พฤกษเทวดาซึ่งสิงสถิตอยู่ ณ ต้นกุ่มบก ได้โน้มกิ่งต้นกุ่มบกให้ต่ำลงมาเพื่อให้เป็นที่ตากจีวร[4]
