กุ่มบก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กุ่มบก
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Eudicots
(unranked): Rosids
อันดับ: Brassicales
วงศ์: Capparaceae
สกุล: Crateva
ชนิด: C. religiosa
ชื่อทวินาม
Crateva religiosa
Forst. f.

กุ่มบก (sacred garlic pear หรือ temple plant) เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ในสกุลไม้กุ่ม ในวงศ์ไม้แจง มีถิ่นกำเนิดในญี่ปุ่น, ออสเตรเลีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิกใต้ กุ่มบกมีชื่อพื้นเมืองอื่นๆคือ สะเบาถะงัน ผักก่าม (อีสาน) เดิมถะงัน (เขมร)[1]

กุ่มบกในภาษาบาลีเรียกว่า “ต้นกักกุธะ” หรือ “ต้นกกุธะ” หรือที่ชาวฮินดูเรียกว่า “ มารินา ” นี้ ตามพระพุทธประวัติกล่าวว่า พระพุทธเจ้านำผ้าบังสุกุลซึ่งห่อศพ นางมณพาสี ในอามกสุสาน (ป่าช้าผีดิบ) ไปทรงซัก เมื่อซักเสร็จแล้วก็มาที่ที่ผ้าบังสุกุลดังกล่าว พฤกษเทวา ซึ่งสิงสถิตอยู่ ณ ต้นกุ่มบก ได้น้อมกิ่งต้นกุ่มให้ต่ำลง เพื่อให้เป็นที่ตากจีวร[2]

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์[แก้]

กุ่มบกเป็นไม้ต้นขนาดเล็ก 6-10 เมตร เปลือกต้นหนา ใบประกอบแบบนิ้วมือ มีใบย่อย 3 ใบ ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามง่ามใบใกล้ปลายยอด กลีบดอกสีขาวอมเขียวแล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือชมพูอ่อน ผลกลม เปลือกมีจุดแต้มสีน้ำตาลอมแดง เมื่อแก่เปลือกเรียบ เมล็ดรูปคล้ายเกือกม้าหรือรูปไต ผิวเรียบ[3]

ในพุทธประวัติ[แก้]

ตามพุทธประวัติกล่าวว่า พระพุทธเจ้าเสด็จไปซักผ้าบังสุกุลที่ห่อศพนางบุณณทาสีในอามกสุสาน (ป่าช้าผีดิบ) แล้วนำไปซัก จากนั้นก็หาที่ที่จะตากผ้าบังสุกุลนี้ พฤกษเทวดาซึ่งสิงสถิตอยู่ ณ ต้นกุ่มบก ได้โน้มกิ่งต้นกุ่มบกให้ต่ำลงมาเพื่อให้เป็นที่ตากจีวร[4]

อ้างอิง[แก้]

  1. กุ่มบก ฐานข้อมูลสมุนไพร
  2. กุ่มบก ต้นไม้ในพุทธประวัติ โครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติ
  3. กุ่มบก โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ
  4. กุ่มบก ข้อมูลพรรณไม้ สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันธุ กรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]