การแพทย์ทางเลือก

การแพทย์ทางเลือก (อังกฤษ: Aternative Medicine) หมายความว่า ศาสตร์เพื่อการวินิจฉัย รักษาและป้องกันโรค นอกเหนือจากศาสตร์ การแพทย์แผนปัจจุบัน

กลุ่มศาสตร์/เทคนิคของศาสตร์เพื่อการปรับสมดุลของ ธาตุ/สารชีวภาพในร่างกาย

• สมุนไพร
• สูตรอาหารต่างๆ ได้แก่ อาหารแมคโครไบโอติกส์(Macrobiotics) อาหารเจ อาหารมังสวิรัติ อาหารชีวจิต

อาหารเฉพาะสำหรับผู้ป่วย

• วิตามินบำบัด(Megavitamin)
• ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร(Supplements)
• การล้างพิษ(Detoxification)
• การใช้สารประกอบอินทรีย์อื่นๆ เช่น โฮมิโอพาที(Homeopathy), ชีวโมเลกุลBio-molecular therapy, การขับสารพิษ(Chelation therapy) ฯลฯ

กลุ่มศาสตร์/เทคนิคของศาสตร์เพื่อการปรับสมดุลของ โครงสร้างร่างกาย(กระดูก/กล้ามเนื้อ)

• การนวด ดัด ดึง ในวัฒนธรรมต่างๆ เป็นจัดระเบียบร่างกายรูปแบบหนึ่ง เพื่อการบำบัดและทำให้ร่างกายผ่อนคลาย โดยใช้ทักษะทางร่างกายและอุปกรณ์เสริมด้วยการ บีบ จับ คลึง รีดเส้น เหยียบ ยัน กดจุด ดัด หรือกระตุ้นด้วยการสั่น เพื่อกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อและต่อมต่างๆ ในบริเวณนั้นๆ ทำงานดีขึ้น
• การจัดกระดูกแบบจีน, ไคโรแพรกติก(Chiropratic)
• ดุลยภาพบำบัด(Mind-Body Therapy)
• การออกกำลังกายแบบต่างๆ(Body work) ได้แก่ โยคะ ชี่กง ไทเก็ก เป็นกิจกรรมของร่างกายที่ช่วยสร้างเสริมและคงไว้ซึ่งสุขภาพและความแข็งแรงของร่างกาย การออกกำลังกายช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและระบบไหลเวียนโลหิต รวมทั้งสร้างเสริมทักษะทางกีฬา การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอจะช่วยสร้างเสริมระบบภูมิคุ้มกันและช่วยป้องกันโรคต่างๆ เช่นโรคหัวใจ, โรคระบบไหลเวียนโลหิต, เบาหวาน, และโรคอ้วน นอกจากนี้การออกกำลังกายยังช่วยสร้างเสริมสุขภาพจิตและลดความเครียดได้
• วารีบำบัด(Hydrotherapy) เป็นการใช้น้ำในการรักษาโรค บรรเทาอาการปวดทำให้ผ่อนคลายและรักษาสุขภาพทั่วไป การรักษาอาจใช้น้ำร้อน น้ำเย็น น้ำแข็ง หรือไอน้ำ โดยการแช่ในอ่างน้ำเย็น อ่างน้ำร้อน อ่างนั่ง โดยอ่างนั่งให้มีความสูงระดับเอว อ่างโคลน อบไอน้ำ ฝักบัวชนิดรูน้ำเล็ก นวดเกลือ ฉีดน้ำความดันสูง ประคบความเย็นหรือร้อน ล้างช่องคลอด และล้างลำไส้ใหญ่ ซึ่งเป็นการล้างผนังด้านในของลำไส้ใหญ่ วารีบำบัดอาจครอบคลุมไปถึงการดื่มน้ำที่มีคุณสมบัติพิเศษ อย่างเช่น น้ำแร่
• การกดจุด

กลุ่มศาสตร์/เทคนิคของศาสตร์เพื่อการปรับสมดุลของ พลังในร่างกาย ความสัมพันธ์กาย-จิต

• สมาธิ ในวัฒนธรรมต่างๆ

การเสริมสร้างพลังในวัฒนธรรมต่างๆ ได้แก่ พลังกายทิพย์/พลังจักรวาล/พลังออรา/พลังปิรามิด/โยเร/โยคะ/ไท่เก๊ก/ชี่กง/Biospectrum พลังจิต การสะกดจิต จินตภาพบำบัด เวทมนตร์

• การฝังเข็ม(Acupunture)
• การกดจุด(Reflexology)
• ดนตรีบำบัด(Music therapy) คือ การวางแผนในการใช้กิจกรรมทางดนตรีควบคุม ในกลุ่มของคนทุกวัยไม่ว่าจะเป็นวัยเด็ก จนถึงวัยสูงอายุ เพื่อให้เกิดผลบรรลุในการรักษาโรคต่างๆ ที่เกิดมาจากความบกพร่องต่างๆ เช่น ความผิดปกติทางด้านอารมณ์ ทางร่างกาย และสติปัญญา
• สุคนธบำบัด(Aroma therapy) คือ การบำบัดโดยการใช้กลิ่น ซึ่งได้มาจากพืชโดยวิธีการสกัดเอาสารสำคัญที่เรียกว่า น้ำมันหอมระเหย
• แม่เหล็กบำบัด(Manetic field therapy)

อ้างอิง

สุฮวง ฐิติสัตยากร. ไขข้อข้องใจทางวิชาการ. วารสารอาหารและยา 5 (มกราคม-เมษายน 2541) : 72-75.

แหล่งข้อมูลอื่น

• โรงเรียนแพทย์แผนโบราณวัดพระเชตุพนฯ
• ตำหนักจัดกระดูกเพื่อสุขภาพ
• สมาธิเพื่อการผ่อนคลายรักษาสุขภาพกายและจิตโดยองค์รวม
• สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบ้าน
• มหาฤาษีอายุรเวทสยาม
• วัดคำประมง อโรคยศาล
• ธรรมชาติบำบัด ปรับสมดุล (ร้อน-เย็น) แบบสุขภาพดีวิถีพุทธ หมอเขียว ใจเพชร
• ชมรมบ้านสุขภาพ ดร.รสสุคนธ์ พุ่มพันธุ์วงศ์
• การใช้ลูกดิ่ง และธรรมชาติบำบัด อ.สุทธิวัสส์ คำภา
• ชีวจิต ดร.สาทิส อินทรกำแหง
• เต้าเต๋อซิ่นซี อ.จ้าวเมี่ยวกว่อ
• ชี่กงไทย อ.หยาง เผย เซิน
• ศูนย์ธรรมชาติบำบัดบัลวี นพ.บรรจบ ชุณหสวัสดิกุล
• แมคโครไบโอติกส์ เลม่อนฟาร์ม
• แมคโครไบโอติกส์ เขาค้อทะเลภู